Τελείωμα διαδρομής «Ιπτάμενο Τρυπάνι»

Θανάσης Καλλιανιώτης και Θεόδωρος Φασούλας στη βάση της διαδρομής Ἱπταμενο Τρυπάνι", έτοιμοι για δράση

Θανάσης Καλλιανιώτης και Θεόδωρος Φασούλας στη βάση της διαδρομής Ἱπταμενο Τρυπάνι», έτοιμοι για δράση

Τελειώνοντας σήμερα μεσημέρι τη διακονία μου ως πολιτισμικός καθοδηγητής της Β΄ Περιφέρειας ΔΕ Κοζάνης, συναντηθήκαμε στην Κοζάνη με το Θεόδωρο Φασούλα -στο ΦΒ Teo Fasoulas- που είχε έρθει από τη Θεσσαλονίκη.

Με το κόκκινο αμάξι του ανεβήκαμε στο δεσπόζον ύψωμα  Αϊ-Λιας της πόλης. Άψογος ήλιος, θερμοκρασία 9 βαθμοί Κελσίου και ψυχρός βοριάς. Έπειτα κατηφορίζοντας πεζοπόροι προς τα ΝΔ φτάσαμε σε 5΄ περίπου στα βράχια όπου αναρριχητικό πεδίο (40.18.56.91B/21.46.04.93A). Ήταν ζεστότερα εκεί κι ο άνεμος σαν να είχε κοπάσει.

Ξεκίνησε πρώτος ο Τέο στην ημιτελή διαδρομή που είχαμε ανοίξει την προηγούμενη φορά. 2nd Go λοιπόν ως τη μέση (τρία βύσματα) και μετά τραβερσάροντας αριστερά, μπήκε ον σάιτ σε προϋπάρχουσα διαδρομή σημειωμένη με καρφιά -ενδιάμεσα τοποθετούσε καρυδάκια και ιμάντες- κι έφτασε σε έτοιμο επάνω ρελέ. Κάτι λιγότερο από 30 μέτρα το μήκος της. Στο ραπέλ του μετακινήθηκε λίγο βορειότερα εξετάζοντας τα βράχια, ώστε να συνεχίσουμε από εκεί, ευθεία πια, τη διαδρομή που είχαμε διακόψει.

Ανέλαβα τότε εγώ τοπ ρόουπ. Έβαλα ντιρέκτ τη διαδρομή ως πάνω, για την ακρίβεια 2nd Go ως τη μέση κι ον σάιτ μετά. Έβγαλα τα καραμπίνερ ασφαλείας που είχε βάλει ο Τέο και τα αντικατέστησα με δύο μικρά σιδερένια ναυτικά, τα οποία αφήσαμε επιτόπου.

Κατέβηκα βιρινιάζοντας τα σκοινιά κι ασφάλισα τον Τέο, ο οποίος ανέβηκε τοπ ρόουπ στη διαδρομή που είχα εκτελέσει. Είχε μαζί του το τρυπάνι και σημείωνε θέσεις μελλοντικών βυσμάτων. Έφτασε στο ρελέ. Ο ήλιος είχε κρυφτεί πίσω από τον Αρίνταγα, όταν  άρχισε να κατεβαίνει χτυπώντας τρία βύσματα με πλακέτες μέχρι τις ήδη τρεις υπάρχουσες. Το σκοτάδι έπεφτε ταχύτατα και τα φώτα της Εγνατίας και των χωριών όλο και δυνάμωναν.

Κουραστική η ανάβαση μέχρι το αυτοκίνητο. Καφές έπειτα στα στενά της πόλης και συζήτηση για νέα ανοίγματα διαδρομών.

Η δυσκολία της πιθανόν γύρω στο 6. Το πέτρωμα συμπαγής ασβεστόλιθος -ορισμένα σαθρά τα πετάξαμε ανεβαίνοντας. Από κάτω προς τα πάνω η διαδρομή ποικίλη: σπηλιά για ανοίγματα των ποδιών, άριστο πατάρι και πλάκα με τακάκια. Στέγη για ντούλφερ και μετριότατο πατάρι. Πλάκα μετά ως το ρελέ, με ένα τουλάχιστον crux ενδιάμεσα.

Δείτε ζωντανά ένα μικρό στιγμιότυπο κλικάροντας στο https://www.youtube.com/watch?v=gi0UmIH_x0s&feature=youtu.be.

Ετικέτες: , , , , , ,

Η πολιορκία και οι εκτελέσεις των Πετρανών: Νοέμβριος 1944 (απόσπασμα)

Αντικομουνιστής οπλαρχηγός από την ύπαιθρο της Εορδαίας. Βρισκόταν μέσα στα Πετρανά κατά την περίοδο της πολιορκίας του χωριού από τους αντάρτες του ΕΛΑΣ το Νοέμβριο του 1944

Τουρκόφωνος οπλαρχηγός του ΕΕΣ από την Εορδαία. Βρισκόταν μέσα στα Πετρανά κατά την περίοδο της πολιορκίας του χωριού από τους αντάρτες του ΕΛΑΣ το Νοέμβριο του 1944. Διέφυγε σπάζοντας τον κλοιό.

Απόσπασμα από το πέμπτο κεφάλαιο βιβλίου του γράφοντος με τίτλο Η πολιορκία και οι εκτελέσεις των Πετρανών: Νοέμβριος 1944. Η δημοσίευση ολόκληρου του έργου αναμένεται.

 

Η πιθανότερη ημέρα της επίθεσης του ΕΛΑΣ ήταν η επόμενη των τριήμερων διαπραγματεύσεων, οι οποίες είχαν αποτύχει. Στη βόρεια πλευρά του χωριού προσήλθαν το βράδυ της 23ης Νοεμβρίου οπλίτες από την Πηγή Τρικάλων. Είχαν καλεστεί εσπευσμένα από το Βαθύλακκο, όπου είχαν κινηθεί για υπηρεσία, κι εγκαταστάθηκαν σε οχυρωμένο σπίτι. Την άφιξή τους αγνοούσαν οι αντάρτες, με αποτέλεσμα να πάθουν τη μεγαλύτερή τους καταστροφή εκεί μπροστά.

Μέρος των Θεσσαλών οπλιτών στάλθηκε μέσα στη νύχτα και στο λόφο της Γκόλιαβης Ράχη, προς επάνδρωσιν ενός δευτέρου, πρόχειρου πολυβολείου.[1] . Το υφιστάμενο εκεί φυλάκιο ήταν ευπαθές σε κάθε προσβολή: ο εκτεταμένος, μαλακός κώνος της κορυφής βοηθούσε κάθε άνετη κίνηση ενώ το έδαφος προσέφερε αρκετή κάλυψη στους επιτιθέμενους, κάλυψη που ενίσχυε το πέπλο του σκοταδιού. Έπειτα πυρά από βαριά ανταρτικά πολυβόλα από το γειτονική ανταρτοκρατούμενη Κορώνα, παρ’ όλη την απόσταση των δύο περίπου χιλιομέτρων, που χώριζε τα δύο υψώματα, δεν έπαυαν να αποτελούν κίνδυνο, ως προς το ζήτημα του ηθικού περισσότερο. Οι οπλίτες γνώριζαν καλά τα μειονεκτήματα της θέσης, αλλά πώς να αρνηθούν στις διαταγές;

Μικρές σταγόνες βροχής άρχισαν να πέφτουν, όταν προχώρησε η νύχτα. Πάλευαν με το σεντόνι της πάχνης καθώς τις ωθούσε δυνατά ο ψυχρός άνεμος προς το ύψωμα. Αθέατοι αντάρτες πέρασαν το σέλωμα μεταξύ των δύο υψωμάτων, στα βόρεια ριζά της Γκόλιαβης Ράχης, κι άλλοι συνάδελφοί τους πλησίασαν χαμηλότερα, μέσα από το χαμηλό δάσος των δρυών. Φορώντας τσαρούχια, για να μην ακούγονται βήματα επάνω στις γυμνές πέτρες, είχαν σκοπό τη σιωπηρή καταβολή του φυλακίου με παράλληλη εξόντωση όλων των ευρισκόμενων εκεί οπλιτών. Η απόσταση που έπρεπε να καλύψουν ήταν μηδαμινή στο μισοσκόταδο: 80 υψομετρικά, μισό χιλιόμετρο έκταση.

ΚΣΕ Κοζάνης 2013

ΚαταγραφήΣτις 22 Απριλίου 2013 δημιουργήθηκε από το γράφοντα ιστολόγιο με τίτλο ksekozanis και υπότιτλο νέα, παρουσιάσεις, ιδέες ΠΕ60 στη διεύθυνση http://ksekozanis.wordpress.com. Η τελευταία ανάρτησή του έλαβε χώραν την 28η Νοεμβρίου του ιδίου έτους.

Στο διάστημα αυτό επεξεργαστήκαμε μαζί με νηπιαγώγισσες μαθήματα περί της Τεχνολογίας Πληροφοριών κι Επικοινωνίας (ΤΠΕ).

Την πορεία αυτών, όπως επίσης και διάφορα άλλα, μπορείτε να παρακολουθήσετε μπαίνοντας στο ιστολόγιο από την ανωτέρω διεύθυνση.

Ήταν μία εντυπωσιακότατη χρονιά. Να συνδιαλέγεσαι με μάχιμους. Πέρα από τη θεωρία, εργαζόμασταν και στην πράξη.

 

Ιστορία Παλιουγριάτσιανου, τ. Α΄ 3.000 π.Χ. -1912 μ.Χ.

Πλαστικό ομοίωμα κόρης ντυμένο με την παραδοσιακή στολή του χωριού Παλιουγριάτσιανου Κοζάνης. Εν αντιθέσει με τις πολύχρωμες πεδινές ομόφυλές της, οι γυναίκες των ορεινών φορούσαν μαύρα ρούχα για να συμπλέουν με την αγριάδα του βουνού και τα έθιμά του

Πλαστικό ομοίωμα κόρης ντυμένο με την παραδοσιακή στολή του χωριού Παλιουγριάτσιανου Κοζάνης. Εν αντιθέσει με τις πολύχρωμες πεδινές ομόφυλές της, οι γυναίκες των ορεινών φορούσαν μαύρα ρούχα για να συμπλέουν με την αγριάδα του βουνού και τα έθιμά του (Λαογραφικό Μουσείο Παλαιογράτσανου)

Απόσπασμα από πρόσφατο έργο του γράφοντος με τίτλο Ιστορία Παλιουγριάτσιανου [Κοζάνης], τ. Α΄, 3000 π.Χ -1912 μ.Χ. Γίνεται αναφορά στο πραγματικό έτυμο της σημερινής κωμόπολης Βελβεντού Κοζάνης όσο και σε αιώνιες διαμάχες περί της γης: συγκεκριμένα στην εφαπτόμενη πεδινή έκταση Γριατσιάνη μεταξύ Βελβεντινών και Παλαιογρατσανιτών. Η έκδοση ολόκληρου του βιβλίου αναμένεται.

 

Η κεντρική θέση της Γριατσιάνης καταγράφεται από τους Βελβεντινούς ως Παλιόχωρα[1] -εκφωνείται Παλιόχουρα από τους κατοίκους του Παλιουγριάτσιανου. Αν κάτω από την Παλιόχουρα κρύβεται μία από τις αρχαίες πόλεις Φυλακαί,[2] Έλυμα, Ελίμεια,[3] Βουλλίς,[4] Αλεβέοι, Βίστυρρος ή Δουρέοι,[5] μόνον επιγραφική μαρτυρία μπορεί να το αποδείξει. Προς το παρόν κάθε επιθυμία εύρεσής της ατονεί. Η πλούσια πάντως γη της Γριατσιάνης έθρεφε πολλά στόματα: το 1528 διέθετε 191 νοικοκυριά, 20 άγαμους, 11 χήρες και πρόσοδο 25606 άσπρα. Το Παλιουγριάτσιανου αντίστοιχα είχε 49, 24, 4 και 5200.[6] Τα πλούσια νερά του τελευταίου, οφειλόμενα εν μέρει στην αφθονία βροχής που έπεφτε επί τόπου όσο και ψηλότερα στο βουνό,[7] πότιζαν χωράφια με εξαίσια στιράλαυκα (αυλάκια για να φεύγει το περισσευούμενο νερό),[8] κήπους κι οπωροφόρα. Οι πευκώνες πρόσφεραν ξυλεία κατασκευών περισσότερο παρά καθημερινής καύσης. Στο μαλακό κλίμα συνέβαλλε η έναντι του ποταμού κορυφογραμμή Ασάρ (μετονομασθείσα σε Κρεμαστόν).[9] Περνώντας από την κορυφή Σιβρί κατέληγε στην ομότιμή της Σαρί Καγιά κόβοντας εντελώς ή διασκορπίζοντας τους βορείους ανέμους, πράξη που ευνοούσε την πολυάνθρωπη κατοίκηση τόσο στην αρχαιότητα, όπως αποδεικνύουν δεκάδες ερευνημένες θέσεις,[10] όσο και στις αρχές της Τουρκοκρατίας. Γι αυτό στα ιζηματογενή εδάφη της δεξιάς όχθης του Αλιάκμονα (λωρίδα Σερβίων) συνωστίζονταν δέκα οικισμοί: Βελβεντός, Γριατσιάνη, Γούλες, Κιραμίδα, Κολτσάκ, Κρανίδια, Μπλόλακας, Ρύμνιο, Σέρβια και Τζιρνίστα. Επρόκειτο για ένα σύνολο 2370 εστιών,[11] το 38,8% των χριστιανικών οικισμών της επαρχίας Σερβίων!

Διαβάστε το υπόλοιπο της καταχώρησης »

Το ιπτάμενο τρυπάνι (ιστορία αναρρίχησης)

Ο Θοδωρής στο μονοπάτι. Κάτω η Εγνατία. Στο βάθος χιονισμένο το Σινιάτσικο

Ο Θοδωρής στο μονοπάτι. Κάτω η Εγνατία. Στο βάθος χιονισμένο το Σινιάτσικο

Μεσημέρι Κυριακής. Χτυπά το κινητό. Φαντάζομαι νέα «σκαρίκια» (συγχαρητήρια). Θεωρητικά είμαι επιθεωρητής από αρχές Ιουλίου, πρακτικά δασκαλεύω ακόμα. Όλα φαίνονται αργά σε όσους βαδίζουν γρήγορα. «Έλα, τώρα βγαίνω από Εγνατία, πάω Βατερό».

Ήταν ο Θοδωρής. Μιλήσαμε από χτες να ανοίξουμε νέα αναρριχητική διαδρομή απέναντι από τον Αρίνταγα, στα βράχια της δυτικής κλιτύος του υψώματος που οι Κοζανίτες αποκαλούν Ψηλό Αϊ-Λια. Πώς το έλεγαν παλιότερα, πριν κτιστεί ο ορθόδοξος ναός είναι άγνωστο. Ναοί σε περίβλεπτα μέρη δεν συνηθίζονταν στη βαθιά Τουρκοκρατία, αφού η αλλόθρησκη εξουσία έμενε στα πεδινά. Το ύψος, ιδίως το ηθικό, και το υψόμετρο παίζουν σημαντικό ρόλο.

Ανηφόρισα τον Αϊ-Λια. Άσφαλτος στη βάση, τσιμέντο μετά και στο τέλος χώμα. Ήλιος λαμπρός, αλλά στην κορυφή ένα ελαφρύ ανοδικό ρεύμα θύμιζε το κατώφλι του χειμώνα. Η καθαρή ατμόσφαιρα επέτρεπε το άνετο άπλωμα των ματιών. Το Γκιοζ Τεπέ (τουρκ. μάτι -κορυφή) προς τα Μπουτζάκια με το εντυπωσιακό πυραμοειδές σχήμα του –η μετονομασία του ως Σκοπός θεωρείται απλοϊκή, διότι σκοποί στήνονται και στο ίσιωμα. Μακριά πίσω άρχιζαν χιονισμένες κορυφές: το Βέρμιο, το κατάφορτο όπως πάντα Καϊμακτσαλάν, το Βίτσι, το Σινιάτσικο, ο Σμόλικας μακρυά, τα Πιέρια κι ο άρχοντας Όλυμπος.

Διαβάστε το υπόλοιπο της καταχώρησης »

Δεν χειροκροτώ πεπερασμένες αντιλήψεις, δεν επιθυμώ να υποτάξω το πνεύμα μου

synolikh-eikona

Κλικάροντας στις σελίδες 36, 53, 54 και 55 διαβάζετε ή αποθηκεύετε πρόσφατη συνέντευξη του γράφοντα στο περιοδικό της Κοζάνης #together 3 (Νοέμ. 2014) 36, 53-5, σχετική με την Ιστορία, την Παιδεία, τον Πολιτισμό, την Άθληση και την καθημερινή ζωή.

Να τους πατήσουμε με το πνεύμα των προγόνων μας: η οικοδόμηση του Παρθεναγωγείου Κοζάνης το 1911

Λεπτομέρεια από την παράσταση

Λεπτομέρεια από την επί σκηνής παράσταση

Θεατρικό έργο δύο πράξεων, προσαρμοσμένο για 11 ρόλους (ένας της αφηγήτριας), οι οποίοι ορίστηκαν δια κλήρου.

Αρχική σύνταξη από τον Θανάση Καλλιανιώτη. Επεξεργασία και τελική μορφή του σεναρίου, ομού και της σκηνοθεσίας, από τους συμμετέχοντες μαθητές της ΣΤ1 του Δ.Σ. Χαρίσιος Μούκας Κοζάνης Από τους ίδιους παίχτηκε το απόγευμα της 3ης Δεκεμβρίου 2014 στο αμφιθέατρο της Λέσχης Αξιωματικών Φρουράς Κοζάνης στα πλαίσια των εκδηλώσεων για τα 100 χρόνια του ειρημένου Σχολείου.

Στον εμπλουτισμό της σκηνής προσέφεραν την αρωγή τους οι μαθητές, ο Γεώργιος Παλιούρας και η Ιωάννα Νεβεσκιώτη.

 

ΑΦΗΓΗΤΡΙΑ

Η πρώτη σκηνή περιλαμβάνει μια συζήτηση στον οντά του μουχτάρη (σήμερα λέγεται δήμαρχος) Κοζάνης σχετικά με την οικοδόμηση του Παρθεναγωγείου, του σημερινού δηλαδή Σχολείου μας. Παρόντες ο ίδιος, η οικογένειά του (γυναίκα, κόρη και γιος), ένας αζάς (σήμερα λέγεται δημοτικός σύμβουλος) κι ένας δάσκαλος.

Διαβάστε το υπόλοιπο της καταχώρησης »

Παρέμβαση: πολιτισμικές αποβάσεις στην πόλη και την επαρχία Κοζάνης

Λεπτομέρεια από την εκδήλωση. Οι ακροατές, ο ομιλών αριστερά, στο βάθος σύνεδροι και το προεδρείο (Φωτογραφία Μαρίας Μπρέτσα)

Λεπτομέρεια από την εκδήλωση. Οι ακροατές. Ο ομιλών όρθιος αριστερά. Στο βάθος μέλη συνέδρων και προεδρείου. Δεξιά η οθόνη της οπτικής παρουσίασης (Φωτογραφία Μαρίας Μπρέτσα)

Το κείμενο γράφτηκε ως βάση εκφώνησης σε εκδήλωση της Ένωσης Επιστημόνων Δυτικής Μακεδονίας προς τιμήν του περιοδικού Παρέμβαση και του εκδότη του Β. Π. Καραγιάννη. Πραγματοποιήθηκε στο Λαογραφικό Μουσείο Κοζάνης το απόγευμα της 30ής Νοεμβρίου 2014. Εν τέλει, η 15λεπτη ομιλία έγινε από στήθους. Οπότε κάπως διαφορετικά, αλλά με την αρωγή μιας ίδιας οπτικής παρουσίασης

 

Ευχαριστήριο πρέπει στη διοίκηση του Λαϊκού Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας για την επιλογή μου ως ομιλητή στην κατακλείδα του συνεδρίου, στην οποία τιμάται η πνευματική επιθεώρηση Παρέμβαση της Κοζάνης. Για μερικά χρόνια χρημάτισα συνεργάτης της, με ιστορικά επί το πλείστον κείμενα, σχετιζόμενα με σκοτεινές συνήθως περιόδους όπου ο μύθος παραγκώνιζε, επικάλυπτε ή παρέκτρεπε την αλήθεια. Αποτελούσαν νησίδα στον ωκεανό της λογοτεχνίας, μία εμπειρία της πραγματικής ζωής ανάμεσα στις φανταστικές απεικονίσεις των ομοτράπεζών μου.

Διαβάστε το υπόλοιπο της καταχώρησης »

Η προπαγάνδα του ΕΑΜ στο νομό Κοζάνης: 1941 -1946 ppt

Εκφωνώντας την ανακοίνωση. Πίσω η συνοδευτική οπτική της παρουσίαση. Φωτογραφία του Ανδρέα Αθανασιάδη

Εκφωνώντας την ανακοίνωση. Πίσω η συνοδευτική οπτική της παρουσίαση. Φωτογραφία: Στέλιος Παπαλαμπρόπουλος

Διαβάστε ή κατεβάστε τη συνοδευτική οπτική παρουσίαση ανακοίνωσης του γράφοντος με τίτλο «Η προπαγάνδα του ΕΑΜ στο νομό Κοζάνης: 1941 -1946″ κλικάροντας εδώ.

Έπαιξε την 4η Οκτωβρίου 2014 σε τετραήμερο συνέδριο που διοργάνωσε η ΠΕ Γρεβενών και η Εταιρία Δυτικομακεδονικών Μελετών στην Αίθουσα «Πέτρος Σούλης» της Π.Ε. Γρεβενών με τίτλο «Η Δυτική Μακεδονία στους Νεότερους Χρόνους».

Περίληψη που γράφτηκε νωρίτερα για να εγκριθεί η ανακοίνωση -έγινε προσπάθεια να ακολουθηθεί στη δια ζώσης ομιλία- υπάρχει εδώ.

Βομβαρδισμοί Κοζάνης 1940 -1941

Το γερμανικό αεροπλάνο Junkers JU - 87 B, γνωστότερο ως στούκας, )http://www.gerhard-boehme.de/stuka.htm

Το γερμανικό αεροπλάνο Junkers JU – 87 B, γνωστότερο ως στούκας, )http://www.gerhard-boehme.de/stuka.htm

05/11/1940. ΙΤΑΛΙΚΟΣ ΒΟΜΒΑΡΔΙΣΜΟΣ

Τα ιταλικά αεροπλάνα είχαν ως στόχο το αεροδρόμιο της Κοζάνης κι εκεί κατευθύνονταν οι βόμβες. Ωστόσο κτύπησαν και δύο αμάχους.

  1. Καρακούλα Λευκοθέα. Εξαμελής οικογένεια. Έμενε στη συνοικία Αγ. Κωνσταντίνου 1605.[1]
  2. Τζιάτζιος Παναγιώτης, 13 ετών μαθητής Δημοτικού. Επταμελής οικογένεια. Έμενε Π. Χαρίση 2006. Εφονεύθη ώρα 11 π.μ. στη θέση Τσιαϊπούντς. Η εγγραφή «15.11.40» ως ημερομηνία του βομβαρδισμού[2] δεν ταυτίζεται με την 5η του ιδίου μηνός που καταθέτει το Γενικό Επιτελείο Στρατού[3] οπότε και δεν λαμβάνεται υπόψιν.

 

27/11/1940. ΙΤΑΛΙΚΟΣ ΒΟΜΒΑΡΔΙΣΜΟΣ

Ιταλικά αεροπλάνα βομβάρδισαν τα αεροδρόμια Φλώρινας και Κοζάνης φονεύοντας στην τελευταία τέσσερα άτομα και καταστρέφοντας τρία προσνηωμένα  αεροπλάνα και προκαλώντας ζημίες σε άλλα.[4] Ο Σταθμός Επιτηρήσεως Σιάτιστας είχε δώσει την πληροφορία της εμφάνισής τους ώρα 09.55΄, αλλά το Κέντρον Πληροφοριών Κοζάνης αναμένοντας επιβεβαίωση από τον αντίστοιχο της Ξηρολίμνης δεν έδωσε το σήμα του συναγερμού.[5] Ποιοι φονεύθηκαν δεν είναι γνωστό.

 

02;.12.1940. ΙΤΑΛΙΚΟΙ ΠΟΛΥΒΟΛΙΣΜΟΙ

Δεκαοχτώ ιταλικά αεροπλάνα εμφανίστηκαν από ΒΑ ώρα 13.15΄ και πολυβόλησαν επί 5 λεπτά το αεροδρόμιο της Κοζάνης (προς Πετρανά) καταστρέφοντας ολοσχερώς τρία αεροπλάνα και ζημιώνοντας τα υπόλοιπα τέσσερα που ήταν σταθμευμένα εκεί. Δεν εφονεύθη κανείς.[6]

Διαβάστε το υπόλοιπο της καταχώρησης »

Μεσοπόλεμος, Κατοχή και Εμφύλιος στην περιοχή Κοζάνης

2AΈδόθη προχτές δωρεάν στα χέρια μου από το Δήμο Κοζάνης ο τόμος Κοζάνη, 600 χρόνια ιστορίας: γένεση και ανάπτυξη μιας μακεδονικής μητρόπολης, επιμ: Χ. Καρανάσιος -Κ. Ντίνας -Δ. Μυλωνάς – Δ. Σκρέκας, Δήμος Κοζάνης, Κοζάνη 2014.

Πρόκειται για πρακτικά συνεδρίου που είχε λάβει χώραν από 27η έως 30ή Σεπτεμβρίου 2012 στο Κοβεντάρειο.

Περιέχει κείμενό μου με τίτλο «Μεσοπόλεμος, Κατοχή και Εμφύλιος στην περιοχή Κοζάνης», σ. 467-484.

Κατεβαίνει κλικάροντας εδώ.

 

Τοπική ιστορία: οι θεωρίες των άλλων, η ενεστώσα πραγματικότητα και η πρακτική εφαρμογή της

Διευθετώντας τις οπτικές παρουσιάσεις

Διευθετώντας εισηγητικές οπτικές παρουσιάσεις πριν από την έναρξή της

Ανακοίνωση που γράφτηκε για να εκφωνηθεί από στήθους στο πλαίσιο της ημερίδας Όψεις Τοπικής Ιστορίας που οργάνωσε ο Σχολικός Σύμβουλος της 5ης Εκπαιδευτικής Περιφέρειας ΠΕ Κοζάνης Ιωάννης Παπαδέλης στην αίθουσα συνεδριάσεων του παλαιού Νομαρχιακού Συμβουλίου Κοζάνης την 17η Ιουνίου 2014

Διαβάστε το υπόλοιπο της καταχώρησης »

Παρουσίαση βιβλίου Κερασιά: Ιστορία -Παιδεία -Πολιτισμός

ΚαταγραφήΤην Κυριακή 8η Ιουνίου 2014 στον οικισμό Κερασιά Κοζάνης παρουσιάστηκε η έκδοση πρακτικών ημερίδας που είχε διοργανωθεί επί τόπου την 15η Σεπτεμβρίου 2013 με τίτλο Ιστορία Παιδεία Πολιτισμός. Διοργάνωση ΑΜΣ Ελιμειακός Κερασιάς.

Για το βιβλίο (ISBN 978-618-81334-0-2) ομίλησαν οι ιστορικοί Γιώργος Αλευράς κι Έφη Μαγνησαλή.

Τα περιεχόμενά του συνέγραψαν:

Κώστας Παυλός. ΣΙΑΚΑ (stu şaka): ΕΝΑΣ ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΚΑΙ ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ

Μαρία Μπρέτσα –Θ. Καλλιανιώτης. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΚΙ ΟΘΩΜΑΝΙΚΗ ΚΕΡΑΣΙΑ

Άννα Καλώτα. ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΕΡΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΧΩΡΩΝ

Αργύριος Φτάκας. Η ΠΑΝΙΔΑ ΤΗΣ ΚΕΡΑΣΙΑΣ

Θανάσης Καλλιανιώτης. Η ΠΑΛΗ ΔΥΟ ΚΟΣΜΩΝ ΣΕ ΕΝΑ ΜΙΚΡΟ ΧΩΡΙΟ: Η ΚΕΡΑΣΙΑ ΣΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ 1940

Κωνσταντίνα Τσιτσέλη. ΜΑΛΑΜΑΤΗ ΔΙΑΜΑΝΤΗ: ΑΣΤΗ ΔΑΣΚΑΛΑ Σ’ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΧΩΡΙΟ

Για την έντυπη αγορά του επικοινωνήστε με τον πρόεδρο του ΑΜΣ Θανάση Τζελαπτσή.

Για τη δωρεάν ψηφιακή ανάγνωση ή αποθήκευσή του πατήστε εδώ.

Η προπαγάνδα του ΕΑΜ στο νομό Κοζάνης: 1941 -1946. Περίληψη

Αντάρτες του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ εισέρχονται στην πλατεία Αιμιλιανού [Γρεβενών], 25 Μαρτίου 1943. Στην πρώτη γραμμή της πορείας διακρίνονται τα «αετόπουλα» της Ενιαίας Πανελλαδικής Οργάνωσης Νέων (ΕΠΟΝ) με μακεδονικούς ντουλαμάδες. Ακολουθούν Ελασίτες που φέρουν σημαία με κόκκινο ακτινωτό ήλιο. Στο πίσω μέρος της φωτογραφίας φαίνεται η οικία Σιώζου και στο βάθος το καμπαναριό του ναού Ευαγγελισμού της Θεοτόκου (Ευαγγελίστρια).  πηγή: http://www.thinkfree.gr/thinkculture/%CE%B3%CF%81%CE%B5%CE%B2%CE%B5%CE%BD%CE%AC-%CE%BF%CE%B3%CE%B4%CF%8C%CE%BD%CF%84%CE%B1-%CF%87%CF%81%CF%8C%CE%BD%CE%B9%CE%B1-%CF%86%CF%89%CF%84%CE%BF%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%AF%CE%B5%CF%82-1895-1-2

Αντάρτες του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ εισέρχονται στην πλατεία Αιμιλιανού [Γρεβενών], Απρίλιο προφανώς του 1943. Στην πρώτη γραμμή της πορείας διακρίνονται τα «αετόπουλα» της Ενιαίας Πανελλαδικής Οργάνωσης Νέων (ΕΠΟΝ) με μακεδονικούς ντουλαμάδες. Ακολουθούν Ελασίτες που φέρουν σημαία με κόκκινο ακτινωτό ήλιο. Στο πίσω μέρος της φωτογραφίας φαίνεται η οικία Σιώζου και στο βάθος το καμπαναριό του ναού Ευαγγελισμού της Θεοτόκου (Ευαγγελίστρια).

Όσα ακολουθούν στάλθηκαν σήμερα στην Εταιρία Δυτικομακεδονικών Μελετών ως αίτηση συμμετοχής σε συνέδριο που οργανώνεται στα Γρεβενά 2η έως 5η Οκτωβρίου 2014. Θα εγκριθούν;

 

Η ανακοίνωση ασχολείται με την πολιτική επικοινωνία της αντιστασιακής οργάνωσης Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ) στις επαρχίες Κοζάνης, Σερβίων, Βοΐου, Εορδαίας και Γρεβενών από το 1941, έτος ίδρυσής του, έως το 1946 που το διαδέχτηκε ο Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας.

Εξετάζονται οι τέσσερις φάσεις της:

α) 1941-1943. Το ΕΑΜ δρα παράνομα κάτω από την επικυριαρχία Ιταλών και Γερμανών. Η κοσμοθεωρία του διαδίδεται μέσω εντύπων που έρχονται από Αθήνα και Θεσσαλονίκη, ολίγον δε αργότερα με την αρωγή τοπικών πολυγραφημένων (αργότερα και τυπωμένων) εφημερίδων. Και φυσικά κατόπιν γραπτών ή προφορικών οδηγιών τόσο της Κεντρικής του Επιτροπής όσο και της αντίστοιχης του ΚΚΕ, ορθότερα όπως τις προσλάμβαναν οι τοπικοί πολιτικοί και στρατιωτικοί του ηγέτες.

β) 1943 -1944. Συνεχίζει την βραδινή του προσπάθεια μόνο στη γερμανοκρατούμενη Κοζάνη, ενώ στον υπόλοιπο χώρο, καθώς έχουν αποσυρθεί –παραδοθεί οι Ιταλοί, κινείται και την ημέρα. Στην πρώτη περιοχή καλείται να αντιμετωπίσει ένα αυξανόμενο κίνημα αμφισβήτησης των ενεργειών και των στόχων της επανάστασης, ενώ στη δεύτερη παράνομη θεωρείται, εκτός της εχθρικής εννοείται, και η πολιτική επικοινωνία άλλων αντιστασιακών οργανώσεων όπως των ΥΒΕ/ΕΚΑ/ΠΑΟ και ΕΔΕΣ.

Διαβάστε το υπόλοιπο της καταχώρησης »

Η συνοίκιση της Κάλιανης (Αιανής)

928

Το κείμενο που ακολουθεί γράφτηκε για να εκφωνεί από στήθους στο επιστημονικό συνέδριο Αιανή (Κάλιανη) και περίχωρα: Ιστορία από τα κάτω που οργάνωσε το Σχολείο του Λαού στην Αίθουσα Τέχνης του Πνευματικού Κέντρου Αιανής Κοζάνης την 26η Απριλίου 2014. Η συνοδευτική οπτική του παρουσίαση ανοίγει εδώ.

 

Η ανακοίνωση σχετίζεται με τη συνοίκιση της Κάλιανης όπως ονομαζόταν μέχρι τη μετατροπή της πριν από 80 περίπου χρόνια η Αιανή, ο οικισμός όπου είμαστε αυτή τη στιγμή. Εκκινεί από την προϊστορία και φθάνει μέχρι σήμερα, εποχή που επιπολάζει η ανθρωπορραγία του χωριού. Πρόκειται για ένα ευρύτατο χρονικό πλαίσιο η σκιαγράφηση του οποίου βασίζεται σε ελάχιστα κάποτε κι αποσπασματικά στοιχεία.Όμως η έλλειψη ικανού αριθμού τεκμηρίων, ιδιαίτερα για τις απαρχές του οικισμού, από το ένα μόνο μέρος δυσκολεύει τον ιστορικό, διότι από το άλλο τον ελευθερώνει από τις φανερές ή λανθάνουσες επιρροές τους.

Διαβάστε το υπόλοιπο της καταχώρησης »

Ανακοινώσεις συνεδρίου «Αιανή (Κάλιανη) και περίχωρα: ιστορία από τα κάτω»

2

Ομιλία έναρξης (Κώστας Παυλός)

Αθανασιάδης Ανδρέας: Ο “μακεδονικός τοπικισμός” και οι αποτυπώσεις του στη Φλώρινα από τον Μεσοπόλεμο έως τον Εμφύλιο


Αγραφιώτης Θωμάς: Ταξίδι στον Αλιάκμονα κατά την περίοδο  του Μεσοπολέμου – οπτική παρουσίαση


Βαγιώτα Αλεξάνδρα: Κατοχή κι Εμφύλιος στην Άνω Κώμη 1944-1949οπτική παρουσίαση

Γάγαλης Ηλίας: Ο Bekir Fikri Bey από το Τσούρχλι και ο ρόλος του στους Βαλκανικούς πολέμους 1912-1913 και μετέπειτα


Γεροκώστα Ανδρομάχη: Χαρίσιος Σκανδέρης: δάσκαλος μιας δαιδαλώδους περιόδου 1937-1945 – οπτική παρουσίαση


Γρηγοριάδου Κέλλυ: Μνήμη και λήθη του Εμφυλίου: το έργο του Αλέκου Σακαλή (Πετρόμπεη) «Μνήμες» – οπτική παρουσίαση


Ζιώτα Χριστίνα: Ιστορικά διαχρονικά Αιανής και Τσιαρτσιαμπά (εναρκτήριος λόγος)


Καλλιανιώτης Θανάσης: Η συνοίκιση της Κάλιανης (Αιανής) – οπτική παρουσίαση


Καλώτα Άννα: Πτυχές της ζωής των κατοίκων [Αιανής] στο τέλος του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα


Καλώτα Χαρούλα: Τα τουρκικά τραγούδια της περιοχής Βαθυλάκκου


Μαρούδη Ελένη: Βάντσα (Άνω Κώμη): ιστορική αναζήτηση μέσα από την επιτόπια έρευνα – οπτική παρουσίαση – εικονιστική ανασκόπηση συνεδρίου


Παπατόλιος Γεώργιος: Δημώδης και επιστημονική ιατρική – οπτική παρουσίαση


Παυλός Κώστας: Οικιστική διαμόρφωση της Κόζιανης (Κοζάνης) – οπτική παρουσίαση


Σπυριδόπουλος Αριστοτέλης: Ευριπίδης Μπακιρτζής: από τον «κόκκινο συνταγματάρχη» στον πρόεδρο της Π.Ε.Ε.Α – οπτική παρουσίαση


Τσιανάκας Ευάγγελος: Οι «ελληνικές θηριωδίες» στο Σαντζάκι Σερβίων: η δράση των ελληνικών ανταρτικών ομάδων στις αρχές του 20ού αιώνα σύμφωνα με τα οθωμανικά αρχεία


Τσιτσέλη Κωνσταντίνα: Ο Κωνσταντίνος Σιαμπανόπουλος μέσα από μια διαφορετική σκοπιά – οπτική παρουσίαση


Φτάκα ΕύαΗ κοινωνική διαστρωμάτωση της Αιανής το 1908


Φτάκας ΑργύριοςΘρησκευτικές οδοιπορίες στον Τσιαρτσιαμπά – οπτική παρουσίαση

Μαγνητοσκοπημένο υλικό περί του συνεδρίου «Αιανή (Κάλιανη) και περίχωρα: ιστορία από τα κάτω»

sinedraianh26_4_14_18
Προανάκρουσμα συνεδρίου στην κάμερα του kozani.tv (Κώστας Παυλός, Θανάσης Καλλιανιώτης, Κέλλυ Γρηγοριάδου)

Δηλώσεις κατά τις πρωινές συνεδρίες στην κάμερα του ΤΟP CHANNEL (Θανάσης Καλλιανιώτης, Κωνσταντίνα Τσιτσέλη, Κέλλυ Γρηγοριάδου, Λένα Μαρούδη, Δέσποινα Αμαραντίδου)

Δηλώσεις κατά τις απογευματινές συνεδρίες στην κάμερα του WEST CHANNEL (Κωνσταντίνα Τσιτσέλη, Χαρούλα Καλώτα, Ανδρομάχη Γεροκώστα)

Αποσπάσματα ομιλιών συνέδρων και φωτογραφικό υλικό από το mikrovalto.gr

Φωτορεπορτάζ συνεδρίου «Αιανή (Κάλιανη) και περίχωρα: ιστορία από τα κάτω»

20

Κ. Τσιτσέλη «on fire».




Η Α. Γεροκώστα εν δράσει.



Ο παμμέγιστος Θ. Καλλιανιώτης

 

Ο Κώστας Παυλός στο βήμα κατά τη διάρκεια του εναρκτήριου λόγου. Στο πάνελ (από αριστερά) η Χρ. Ζιώτα, η Δ. Αμαραντίδου και η Ελ. Μαρούδη.
 
Ο Γ. Τζέλλος (οικονομικός τοποτηρητής του δήμου) απευθύνει σύντομο χαιρετισμό.
 
 
  
Ο Α. Αθανασιάδης απαντά σε ερώτηση του κοινού.

 
Ομοίως και ο Ε. Τσιανάκας.
(από αριστερά) Χ. Χάιδος, Ν. Τζέλλος, Θ. Τζήμκας πλημμυρισμένοι από χαρά.

 

Απολαμβάνοντας το μεσημεριανό διάλειμμα. (από αριστερά) Κ. Παυλός, Αφές Τσιτσέλη (καλλωπίζονται), Α. Σπυριδόπουλος, Θ. Καλλιανιώτης, Ανάργυρος (Ντύλαν) Φτάκας, Θ. Τζελαπτσής.
(από αριστερά) Κ. Τσιτσέλη, Κ. Παυλός, Δ. Τσιτσέλη. Στο βάθος αριστερά, παραθεριστής της Κάλιανης.

 
Άποψη του ακροατηρίου.
Θ. Τζήμκας (χαμογελαστός και πάλι) και Ν. Τσιαπάρας.

 
Σύνεδροι κ.λπ., κατά τη διάρκεια του μεσημεριανού διαλείμματος. Ο Ντύλαν καταβροχθίζει χειροποίητη πίτα.
 

(από αριστερά) Θ. Καλλιανιώτης, Κ. Παυλός, Α. Αθανασιάδης, Χ. Καλώτα, Α. Φτάκας, Α. Καλώτα, Α. Γεροκώστα, Θ. Αγραφιώτης στη διάρκεια της στρογγυλής τραπέζης.

 
Άποψη του ακροατηρίου (οι ανθρώπινες μορφές της φωτογραφίας αφαιρέθηκαν χάρις στο photoshop) για όσους δε βλέπουν ή δεν ξέρουν να μετρούν!

Dini bir uğruna giden yavrular (για την πατρίδα πέσατε αγαπημένοι)

Αντάρτες Πόντου (http://www.pontos-news.gr/files/antartes_669837690.jpg)

Αντάρτες Πόντου (http://www.pontos-news.gr/files/antartes_669837690.jpg)

Ζαμπακτάμ κακτούμ, τσεντεμέ μπακτούμ. Αγλουγιά σουγλουγιά ποΐνουμα τακτουμ. Ανάγι πάπαγι γιολντά μπουράκτουμ.

Τινί μπιν ογρουνά κιντέν γιαβρουλάρ, τινί μπιν ογρουνά κιντέν καρντασλάρ. (επωδός)

Ζαμπακτάμ κακτούμ, καπού καπάλου. Μπίμπασι γκελίορ ελί σοπάλου, σουουινέ κατμούς κιόρου τοπάλου.

Ζαμπακτάμ κακτούμ, γκιουνές τερλίγιορ, Οτουρμούς τσετελέρ, μαρτίν γιαγλίγιορ. Ουρούμ, Ερμένισι, γιαμάν αγλίορ.

Τσιαντουρούμνι τσιντέ γιαραλού τσιόκτουρ, Γκέλμε ντόκτορ γκέλμε τσιαρέσι γιόκτουρ, πιρ αλακτάμ μπάσκα πιρ κιμ σεμίζ γιόκτουρ.

Τσιμπούς ταγλαρουντά νενελέρ πίτερ νένελερ πίτερ. Ανανούν κοκοσούν τιούνγια για γέτε. Πουμέν φιλίκ πιζέ ολίμ ντεμ πέτερ.

  Διαβάστε το υπόλοιπο της καταχώρησης »

Περιλήψεις εισηγήσεων και βιογραφικά συνέδρων και προεδρείων Αιανής, Σάββατο 26η Απριλίου 2014

 

Χορηγοί του Δημοτικού Σχολείου Αιανής το 1958

Χορηγοί του Δημοτικού Σχολείου Αιανής το 1958 (Αρχείο Αθανασίου Καλλιανιώτη)

ΑΓΡΑΦΙΩΤΗΣ ΘΩΜΑΣ

Διδάκτορας Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Δίδαξε ως λέκτορας στο Τμήμα Νηπια­γωγών της Παιδαγωγικής Σχολής του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας. Είναι καραγκιοζοπαίχτης-δάσκαλος και αιρετό μέλος στο Καλλιτεχνικό Συμβούλιο του Πανελλήνιου Σωματείου Θεάτρου Σκιών. Έχει βραβευθεί σε λογοτεχνικούς διαγωνισμούς και το 2008 κέρδισε το βραβείο πρωτότυπου-νέου σεναρίου σε Αγώνες Ελληνικού Θεάτρου Σκιών.

Ταξίδι στον Αλιάκμονα, κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου. Κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου, μετά τη μικρασιατική καταστροφή και την ανταλλαγή των πληθυσμών, έχουν ήδη συντελεστεί ορισμένες σημαντικές πληθυσμιακές μεταβολές κοντά στις όχθες του ποταμού Αλιάκμονα. Μέσα από τις γλαφυρές αυτοβιογραφικές διη­γήσεις ενός παι­διού και επώνυμου μελλοντικού συγγραφέα γινόμαστε κοινωνοί του ταξι­διού του από τη μία όχθη του Αλιάκμονα στην άλλη γνωρίζοντας τις γεωγραφικές, ιστορι­κές και πολιτισμικές ιδιαι­τερότητες μιας περιοχής, της οποίας ο τότε ντόπιος δυτικομακε­δονικός πληθυσμός κλήθηκε να συνυπάρξει με τους πρόσφυγες Κωνσταντινουπολίτες, Μι­κρασιάτες, Καππαδόκες και Πόντιους. Γινόμαστε έτσι κοινωνοί μιας οπτικής γωνίας της τότε ιστορίας στις όχθες του Αλιάκμονα έτσι όπως τη βίωνε ο ίδιος ο συγγραφέας κι έτσι όπως τη βίωνε γενικότερα ο τότε Ελληνισμός.