tboivon's blog

Φιλολογικά θέματα και όχι μόνο

Απόψεις του Σαββόπουλου για την Ελληνική Γλώσσα.

Τα ελληνικά είναι τραγούδι.

Πρέπει να σας πω ότι δεν ήμουν πάντοτε υπέρ των τόνων.
Τούς θεωρούσα διακοσμητικά στολίδια, κατάλοιπα άλλων εποχών, που δεν χρειάζονται πια. Και καθώς δεν ήμουν ποτέ καλός στην ορθογραφία, το μονοτονικό με διευκόλυνε. Βέβαια, η γλώσσα χωρίς τόνους φάνταζε στα μάτια μου σαν σεληνιακό τοπίο, αλλά νόμιζα ότι αυτό ήταν μια προσωπική μου εντύπωση, θέμα συνήθειας. Ώσπου συνέβη το εξής:
Είχα βρεθεί για ένα διάστημα ν’ ακούω συστηματικά, καινούργια ανέκδοτα τραγούδια, επωνύμων και ανωνύμων, για λογαριασμό τής δισκογραφικής εταιρείας » Λύρα», προκειμένου αυτή να τα ηχογραφήσει ή να τα επιστρέψει στους συνθέτες.
Είναι δύσκολο ν’ απορρίπτεις και ακόμα δυσκολότερο να εξηγείς το γιατί. Όταν βέβαια το τραγούδι είναι τετριμμένο ή άτεχνο, η εξήγηση είναι εύκολη. Μού συνέβη όμως να δω τραγούδια όπου οι στίχοι δεν ήταν άσχημοι και η μουσική δεν ήταν τυχαία, επιπλέον ταίριαζε θεματικά και με τους στίχους. Κι όμως, το τραγούδι συνολικά δεν » κύλαγε» όπως λέμε( οπότε το επιστρέφαμε στον ενδιαφερόμενο με διάφορες ασάφειες και υπεκφυγές).

Το πράγμα με απησχόλησε. Έφερνα στο μυαλό μου μεγάλες ωραίες επιτυχίες, παλιά τραγούδια (.) και τα συνέκρινα μ’ αυτά που απέρριπτα, ώσπου μετά από μήνες διεπίστωσα κάτι πολύ απλό: Όταν μια μουσική μετατρέπει συστηματικά τις μακρές συλλαβές σε βραχείες ή όταν ανεβάζει την φωνή εκεί όπου υπάρχει απλώς μια περισπωμένη, ενώ την κατεβάζει συστηματικά εκεί που υπάρχει ψιλή οξεία, όταν δηλαδή η μουσική κινείται αντίθετα -προσέξτε, αντίθετα όχι στο ρυθμό τού ποιήματος, αλλά αντίθετα στις αναλογίες τονισμού και αντίθετα στην ορθογραφία του- τότε όσο έξυπνη και να ‘ναι, κάνει το τραγούδι δυσκίνητο και ασθματικό.

Στα πετυχημένα τραγούδια δεν συμβαίνει αυτό. Βέβαια, όταν γράφει κανείς πάνω σ’ ένα ρυθμό ή σ’ ένα μουσικό δρόμο, πρέπει να ακολουθήσει τα καλούπια τους, οπότε θα υπάρχουν σημεία όπου αυτή η πείρα που περιέγραψα, δεν τηρείται. Αυτό όμως θα συμβεί μόνον όταν δεν γίνεται αλλιώς. Και πάντα η βιασμένη λέξη θα τοποθετείται έτσι ώστε να προηγούνται και να έπονται επιτυχείς στιγμές, ώστε να μειώνεται η εντύπωση τής ατασθαλίας, η οποία έτσι συνδυασμένη ωφελεί, διότι το τραγούδι αλλιώς θα ήταν μηχανικό. Κάτι τέτοιο δεν το είχα προσέξει. Και ήταν η πρώτη φορά που αισθάνθηκα ότι οι τόνοι και τα πνεύματα ίσως να μην ήταν διακοσμήσεις, ίσως να είχαν λόγο.(.)

Μέσα στο στούντιο είχα και δύο εκπλήξεις :

Να η πρώτη: Προσπαθώντας να ακούσω την διαφορά οξείας και περισπωμένης, διάβασα την φράση:

» Λυγά πάντα η γυναίκα». Το » πάντα» ακούγεται ψηλότερα από το » λυγά» που παίρνει περισπωμένη.

» Λυγά πάντα η γυναίκα’ ακούγεται όμως περιέργως ψηλότερα κι από το » γυναίκα», που όμως παίρνει οξεία.

Γιατί άραγε;

Τηλεφώνησα σ’ έναν φίλο και έμαθα ότι η » γυναίκα» οφείλει να παίρνει περισπωμένη, διότι είναι τής τρίτης κλίσεως, η οποία όμως καταργήθηκε, γι’ αυτό πήρε οξεία η » γυναίκα».

Να λοιπόν, που από άλλο σημείο ορμώμενος, αναγκάστηκα να συμφωνήσω ότι κακώς καταργήθηκε η τρίτη κλίση αφού στην φωνή μας εξακολουθεί να υπάρχει » Λυγά πάντα η γυναίκα» λοιπόν και παίρνει και περισπωμένη.

 Η δεύτερη έκπληξη: Έδωσα σ’ έναν ανύποπτο νέο, που παρευρισκόταν στο στούντιο, να διαβάσει λίγες φράσεις. Εκεί μέσα είχα βάλει σκοπίμως την ίδια λέξη ως επίθετο

και ως επίρρημα, διότι είχα πάντα την περιέργεια να διαπιστώσω αν προφέρουμε διαφορετικά το ωμέγα από το όμικρον.

Ακούστε τις φράσεις:

Είν’ ακριβός αυτός ο αναπτήρας. Ας μην είν’ ωραίος, έχει την αξία του. Ναι, ακριβώς αυτό ήθελα να πω».
Ακουστικώς δεν παρατήρησα διαφορά. Έκοψα τις δύο λέξεις και τις κόλλησα την μία κατόπιν της άλλης. Ακούστε το!
» Ακριβός. ακριβώς».
Ελάχιστη διαφορά στο αυτί’ ο ηχολήπτης μόνον επέμενε ότι το δεύτερο είναι κάπως πιο φαρδύ. Ας το ξανακούσουμε:
» Ακριβός. ακριβώς».
Ασήμαντη διαφορά. Συνδέσαμε τότε τον παλμογράφο. Να το διάγραμμα του επιθέτου ακριβός, όπως προέκυψε, και να το πολύ πλουσιότερο τού επιρρήματος. Δεν είναι καταπληκτικό;

Όταν το είδα, τα μηχανήματα του στούντιο μού φάνηκαν σαν όργανα του παραμυθιού. Ο παλμογράφος μού φάνηκε σαν μια σκαπάνη που, κάτω από το έδαφος της καθημερινής ομιλίας, ανακαλύπτει αυτό που δεν έπαψε ποτέ να υπάρχει, έστω μέσα σε χειμερία νάρκη, αυτό που συνειδητοποίησαν και προσπάθησαν να μνημειώσουν οι Αλεξανδρινοί δύο χιλιάδες χρόνια πριν.
Τίποτε δεν χάθηκε.  Όλα υπάρχουν.

Αρκεί να προσέξουμε αυτό το τραγούδι της καθημερινής ομιλίας που πηγαινοέρχεται συνεχώς ανάμεσά μας. Ακούστε πώς ηχούν οι τονισμοί. Ακούστε τα μακρά. Ακούστε την λαϊκή τραγουδίστρια πώς αποδίδει το ωμέγα ή την ψιλή οξεία (.).
Τέλος, ακούστε την θεία φωνή του Ανδρέα Εμπειρίκου, την παράξενη απαγγελία που κυνηγά την λάμψη της οξείας, τον πλούτο της διφθόγγου, τους τόνους και την ορθογραφία, σαν μουσικά σύμβολα μιάς φωνής που προϋπάρχει αδιάκοπα και οδηγεί το ποίημα.(.)
Δεν περιφρόνησα καμιά άποψη και δεν κολάκευσα καμιά. Προσπάθησα να πω τρείς φορές τρείς αλήθειες.

Πρώτον: Τα ελληνικά είναι τραγούδι. Κανείς δεν σκέφτηκε ποτέ να απλοποιήσει ένα τραγούδι ή να το δει πρακτικά. Γιατί να δούμε λοιπόν τα ελληνικά, πρακτικά;
Δεύτερον: Όποιος σταθεί αλαζονικά απέναντι στα ρεφρέν που τον ψυχαγώγησαν διά βίου, στρέφεται εναντίον της προσωπικής του ιστορίας και πίστης. Τα ίδια μπορεί να πάθει ένας λαός με την γλώσσα. Ιδίως αν η γλώσσα του είναι τα ελληνικά.
Τρίτον: Τα ελληνικά ως τραγούδι είναι ανυπόφορα δύσκολα. Κανείς δεν τα βγάζει πέρα με τα ελληνικά. Απέναντι στα ελληνικά θα είμαστε πάντα φάλτσοι και αγράμματοι. Αλλά τί να γίνει; Σημασία έχει η συνείδηση ότι τα μιλάμε, όχι για να γίνουμε δεξιοτέχνες, αλλά για να γίνουμε άνθρωποι.

Αφήστε μια απάντηση

Select a text on the page and get translation from Google Translate!

Google Translate Client
website translator plugin

Πηγή: Λογισμικό "Σήμερα"

Δεκέμβριος 2018
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Απρ    
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31  

RSS Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Φθιώτιδος

  • 14-12-18 Πίνακες δεκτών και μη δεκτών υποψηφίων Περιφερειακών Διευθυντών Εκπαίδευσης μετά τις ενστάσεις 14 Δεκεμβρίου 2018
    14-12-18 Πίνακες δεκτών και μη δεκτών υποψηφίων Περιφερειακών Διευθυντών Εκπαίδευσης  μετά τις ενστάσεις Οι Πίνακες σε μορφή excel ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ: ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ.Ε. ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ ΓΙΑΝΝΑΚΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ.Ε. ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Π.Ε. ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ ΔΡΑΓΟΓΙΑΝΝΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ.Ε. ΦΩΚΙΔΑΣ ΖΑΛΑΒΡΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Π.Ε. ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ ΚΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ.Ε. ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ ΛΙΑΚΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ […]
  • 14-12-18 Συγκρότηση Κεντρικής Οργανωτικής Επιτροπής Σχολικών Αθλητικών Δραστηριοτήτων (Κ.Ο.Ε.Σ.Α.Δ.) Σχολικού Έτους 2018-2019 14 Δεκεμβρίου 2018
    14-12-18 Συγκρότηση Κεντρικής Οργανωτικής Επιτροπής Σχολικών Αθλητικών Δραστηριοτήτων (Κ.Ο.Ε.Σ.Α.Δ.) Σχολικού Έτους 2018-2019 H απόφαση σε μορφή pdf  Πηγή: Υπουργείο Παιδείας © 2018, ΔΔΕ Φθιώτιδας. Για την αναδημοσίευση της είδησης από άλλες ιστοσελίδες είναι απαραίτητη η αναφορά του link προς το άρθρο του didefth.gr
  • 14-12-18 Πρόσκληση 2500 εκπαιδευτικών για αίτηση πρόσληψης για την υποστήριξη μαθητών για το ΚΠπ 14 Δεκεμβρίου 2018
    14-12-18 Πρόσκληση 2500 εκπαιδευτικών για αίτηση πρόσληψης για την υποστήριξη μαθητών για το ΚΠπ Καλούνται 2.500 εκπαιδευτικοί κλάδου Πληροφορικής ΠΕ 86, οι οποίοι είναι ενταγμένοι στον Ενιαίο Πίνακα Αναπληρωτών και Ωρομισθίων και δεν έχουν προσληφθεί, να υποβάλουν ηλεκτρονικά αίτηση πρόσληψης για την υποστήριξη μαθητών 1.000 σχολικών μονάδων, προκειμένου οι μαθητές να πιστοποιηθούν μετά από εξετάσεις […]
  • Νεανική Επιχειρηματικότητα, Δυσκολίες και Προοπτικές 14 Δεκεμβρίου 2018
    Tην Πέμπτη 13-12-2018 πραγματοποιήθηκε με επιτυχία, στην αίθουσα εκδηλώσεων του 3ου ΓΕΛ Λαμίας, εκδήλωση με θέμα : “Νεανική Επιχειρηματικότητα, Δυσκολίες και Προοπτικές”. Την  εκδήλωση διοργάνωσε  από κοινού  το 3ο ΓΕΛ Λαμίας και το ΚΥΕ Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας. Αρχικά πραγματοποιήθηκε τηλεδιάσκεψη με τον ειδικό μέντορα Νικολετάκη Γεώργιο από την Αθήνα στο πλαίσιο του προγράμματος the Τipping Point. Ακολούθησε εισήγηση από […]
  • 14-12-18 Ομιλία Υφ. Παιδείας Μ. Τζούφη στη Βουλή κατά τη διάρκεια της συζήτησης για τον Προϋπολογισμό 14 Δεκεμβρίου 2018
      14-12-18 Ομιλία Υφ. Παιδείας Μ. Τζούφη στη Βουλή κατά τη διάρκεια της συζήτησης για τον Προϋπολογισμό «Έπειτα από 8 χρόνια μνημονιακού χειμώνα, το σχέδιο του Κρατικού Προϋπολογισμού που συζητούμε σηματοδοτεί την επιστροφή στην κανονικότητα, σκιαγραφώντας την αποκατάσταση της αξιοπιστίας και την επανένταξη της χώρας στο διεθνές πλαίσιο», δήλωσε από το βήμα της Βουλής η […]

Σύνδεση με τα στοιχεία που διαθέτετε στο ΠΣΔ


Σύνδεση



 


Top
 
Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων