tboivon's blog

Φιλολογικά θέματα και όχι μόνο

Απόψεις του Σαββόπουλου για την Ελληνική Γλώσσα.

Τα ελληνικά είναι τραγούδι.

Πρέπει να σας πω ότι δεν ήμουν πάντοτε υπέρ των τόνων.
Τούς θεωρούσα διακοσμητικά στολίδια, κατάλοιπα άλλων εποχών, που δεν χρειάζονται πια. Και καθώς δεν ήμουν ποτέ καλός στην ορθογραφία, το μονοτονικό με διευκόλυνε. Βέβαια, η γλώσσα χωρίς τόνους φάνταζε στα μάτια μου σαν σεληνιακό τοπίο, αλλά νόμιζα ότι αυτό ήταν μια προσωπική μου εντύπωση, θέμα συνήθειας. Ώσπου συνέβη το εξής:
Είχα βρεθεί για ένα διάστημα ν’ ακούω συστηματικά, καινούργια ανέκδοτα τραγούδια, επωνύμων και ανωνύμων, για λογαριασμό τής δισκογραφικής εταιρείας » Λύρα», προκειμένου αυτή να τα ηχογραφήσει ή να τα επιστρέψει στους συνθέτες.
Είναι δύσκολο ν’ απορρίπτεις και ακόμα δυσκολότερο να εξηγείς το γιατί. Όταν βέβαια το τραγούδι είναι τετριμμένο ή άτεχνο, η εξήγηση είναι εύκολη. Μού συνέβη όμως να δω τραγούδια όπου οι στίχοι δεν ήταν άσχημοι και η μουσική δεν ήταν τυχαία, επιπλέον ταίριαζε θεματικά και με τους στίχους. Κι όμως, το τραγούδι συνολικά δεν » κύλαγε» όπως λέμε( οπότε το επιστρέφαμε στον ενδιαφερόμενο με διάφορες ασάφειες και υπεκφυγές).

Το πράγμα με απησχόλησε. Έφερνα στο μυαλό μου μεγάλες ωραίες επιτυχίες, παλιά τραγούδια (.) και τα συνέκρινα μ’ αυτά που απέρριπτα, ώσπου μετά από μήνες διεπίστωσα κάτι πολύ απλό: Όταν μια μουσική μετατρέπει συστηματικά τις μακρές συλλαβές σε βραχείες ή όταν ανεβάζει την φωνή εκεί όπου υπάρχει απλώς μια περισπωμένη, ενώ την κατεβάζει συστηματικά εκεί που υπάρχει ψιλή οξεία, όταν δηλαδή η μουσική κινείται αντίθετα -προσέξτε, αντίθετα όχι στο ρυθμό τού ποιήματος, αλλά αντίθετα στις αναλογίες τονισμού και αντίθετα στην ορθογραφία του- τότε όσο έξυπνη και να ‘ναι, κάνει το τραγούδι δυσκίνητο και ασθματικό.

Στα πετυχημένα τραγούδια δεν συμβαίνει αυτό. Βέβαια, όταν γράφει κανείς πάνω σ’ ένα ρυθμό ή σ’ ένα μουσικό δρόμο, πρέπει να ακολουθήσει τα καλούπια τους, οπότε θα υπάρχουν σημεία όπου αυτή η πείρα που περιέγραψα, δεν τηρείται. Αυτό όμως θα συμβεί μόνον όταν δεν γίνεται αλλιώς. Και πάντα η βιασμένη λέξη θα τοποθετείται έτσι ώστε να προηγούνται και να έπονται επιτυχείς στιγμές, ώστε να μειώνεται η εντύπωση τής ατασθαλίας, η οποία έτσι συνδυασμένη ωφελεί, διότι το τραγούδι αλλιώς θα ήταν μηχανικό. Κάτι τέτοιο δεν το είχα προσέξει. Και ήταν η πρώτη φορά που αισθάνθηκα ότι οι τόνοι και τα πνεύματα ίσως να μην ήταν διακοσμήσεις, ίσως να είχαν λόγο.(.)

Μέσα στο στούντιο είχα και δύο εκπλήξεις :

Να η πρώτη: Προσπαθώντας να ακούσω την διαφορά οξείας και περισπωμένης, διάβασα την φράση:

» Λυγά πάντα η γυναίκα». Το » πάντα» ακούγεται ψηλότερα από το » λυγά» που παίρνει περισπωμένη.

» Λυγά πάντα η γυναίκα’ ακούγεται όμως περιέργως ψηλότερα κι από το » γυναίκα», που όμως παίρνει οξεία.

Γιατί άραγε;

Τηλεφώνησα σ’ έναν φίλο και έμαθα ότι η » γυναίκα» οφείλει να παίρνει περισπωμένη, διότι είναι τής τρίτης κλίσεως, η οποία όμως καταργήθηκε, γι’ αυτό πήρε οξεία η » γυναίκα».

Να λοιπόν, που από άλλο σημείο ορμώμενος, αναγκάστηκα να συμφωνήσω ότι κακώς καταργήθηκε η τρίτη κλίση αφού στην φωνή μας εξακολουθεί να υπάρχει » Λυγά πάντα η γυναίκα» λοιπόν και παίρνει και περισπωμένη.

 Η δεύτερη έκπληξη: Έδωσα σ’ έναν ανύποπτο νέο, που παρευρισκόταν στο στούντιο, να διαβάσει λίγες φράσεις. Εκεί μέσα είχα βάλει σκοπίμως την ίδια λέξη ως επίθετο

και ως επίρρημα, διότι είχα πάντα την περιέργεια να διαπιστώσω αν προφέρουμε διαφορετικά το ωμέγα από το όμικρον.

Ακούστε τις φράσεις:

Είν’ ακριβός αυτός ο αναπτήρας. Ας μην είν’ ωραίος, έχει την αξία του. Ναι, ακριβώς αυτό ήθελα να πω».
Ακουστικώς δεν παρατήρησα διαφορά. Έκοψα τις δύο λέξεις και τις κόλλησα την μία κατόπιν της άλλης. Ακούστε το!
» Ακριβός. ακριβώς».
Ελάχιστη διαφορά στο αυτί’ ο ηχολήπτης μόνον επέμενε ότι το δεύτερο είναι κάπως πιο φαρδύ. Ας το ξανακούσουμε:
» Ακριβός. ακριβώς».
Ασήμαντη διαφορά. Συνδέσαμε τότε τον παλμογράφο. Να το διάγραμμα του επιθέτου ακριβός, όπως προέκυψε, και να το πολύ πλουσιότερο τού επιρρήματος. Δεν είναι καταπληκτικό;

Όταν το είδα, τα μηχανήματα του στούντιο μού φάνηκαν σαν όργανα του παραμυθιού. Ο παλμογράφος μού φάνηκε σαν μια σκαπάνη που, κάτω από το έδαφος της καθημερινής ομιλίας, ανακαλύπτει αυτό που δεν έπαψε ποτέ να υπάρχει, έστω μέσα σε χειμερία νάρκη, αυτό που συνειδητοποίησαν και προσπάθησαν να μνημειώσουν οι Αλεξανδρινοί δύο χιλιάδες χρόνια πριν.
Τίποτε δεν χάθηκε.  Όλα υπάρχουν.

Αρκεί να προσέξουμε αυτό το τραγούδι της καθημερινής ομιλίας που πηγαινοέρχεται συνεχώς ανάμεσά μας. Ακούστε πώς ηχούν οι τονισμοί. Ακούστε τα μακρά. Ακούστε την λαϊκή τραγουδίστρια πώς αποδίδει το ωμέγα ή την ψιλή οξεία (.).
Τέλος, ακούστε την θεία φωνή του Ανδρέα Εμπειρίκου, την παράξενη απαγγελία που κυνηγά την λάμψη της οξείας, τον πλούτο της διφθόγγου, τους τόνους και την ορθογραφία, σαν μουσικά σύμβολα μιάς φωνής που προϋπάρχει αδιάκοπα και οδηγεί το ποίημα.(.)
Δεν περιφρόνησα καμιά άποψη και δεν κολάκευσα καμιά. Προσπάθησα να πω τρείς φορές τρείς αλήθειες.

Πρώτον: Τα ελληνικά είναι τραγούδι. Κανείς δεν σκέφτηκε ποτέ να απλοποιήσει ένα τραγούδι ή να το δει πρακτικά. Γιατί να δούμε λοιπόν τα ελληνικά, πρακτικά;
Δεύτερον: Όποιος σταθεί αλαζονικά απέναντι στα ρεφρέν που τον ψυχαγώγησαν διά βίου, στρέφεται εναντίον της προσωπικής του ιστορίας και πίστης. Τα ίδια μπορεί να πάθει ένας λαός με την γλώσσα. Ιδίως αν η γλώσσα του είναι τα ελληνικά.
Τρίτον: Τα ελληνικά ως τραγούδι είναι ανυπόφορα δύσκολα. Κανείς δεν τα βγάζει πέρα με τα ελληνικά. Απέναντι στα ελληνικά θα είμαστε πάντα φάλτσοι και αγράμματοι. Αλλά τί να γίνει; Σημασία έχει η συνείδηση ότι τα μιλάμε, όχι για να γίνουμε δεξιοτέχνες, αλλά για να γίνουμε άνθρωποι.

Αφήστε μια απάντηση

Select a text on the page and get translation from Google Translate!

Google Translate Client
website translator plugin

Πηγή: Λογισμικό "Σήμερα"

Ιούλιος 2018
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Απρ    
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031  

RSS Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Φθιώτιδος

  • 20-07-18 Προκήρυξη πλήρωσης θέσεων εκπαιδευτικών για τα ελληνόφωνα και αγγλόφωνα τμημάτα Πρωτοβάθμιου και Δευτεροβάθμιου Κύκλου του Σχολείου Ευρωπαϊκής Παιδείας Ηρακλείου 20 Ιουλίου 2018
    20-07-18 Προκήρυξη πλήρωσης θέσεων εκπαιδευτικών για τα ελληνόφωνα και αγγλόφωνα τμημάτα Πρωτοβάθμιου και Δευτεροβάθμιου Κύκλου του Σχολείου Ευρωπαϊκής Παιδείας Ηρακλείου Το Υπουργείο Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων καλεί τους εκπαιδευτικούς Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης των κλάδων ΠΕ60, ΠΕ70, ΠΕ03, ΠΕ04, ΠΕ04.03, ΠΕ05, ΠΕ06, ΠΕ07, ΠΕ08, ΠΕ34, ΠΕ40, ΠΕ79 και ΠΕ80, που επιθυμούν να προσληφθούν ως ωρομίσθιοι […]
  • Οριστικοί Πίνακες Κατάταξης Υποψηφίων Διευθυντών Δ.Ι.Ε.Κ. 20 Ιουλίου 2018
    Παρακαλούμε ενημερωθείτε απο το επισυναπτόμενο αρχείο. Σημείωση: Με δεδομένο ότι από 25/5/2018 κατέστη υποχρεωτική η ισχύς του γενικού κανονισμού για την προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ανάρτηση των ανωτέρω πινάκων πραγματοποιείται λόγω εκκινήσεως της σχετικής διαδικασίας (αριθ. Προκήρυξης Κ1/53105/30-03-2018) πριν την υποχρεωτική εφαρμογή του ανωτέρω κανονισμού και στο πλαίσιο των συνταγματικών αρχών της […]
  • Προσωρινοί Αξιολογικοί Πίνακες Επιλογής Συντονιστών Εκπαιδευτικού Έργου της ΠΔΕ Στερεάς Ελλάδας 20 Ιουλίου 2018
    Δείτε εδώ τους προσωρινούς αξιολογικούς πίνακες ανά κλάδο Οι υποψήφιοι μπορούν να υποβάλουν ενστάσεις εντός αποκλειστικής προθεσμίας τριών (3) εργάσιμων ημερών, ήτοι από Δευτέρα, 23 Ιουλίου 2018 έως και την Τετάρτη, 25 Ιουλίου 2018 και ώρα 15:00. Οι ενστάσεις υποβάλλονται: α) ιδιοχείρως στην Περιφερειακή Διεύθυνση Α/θμιας & Β/θμιας Εκπαίδευσης Στερεάς Ελλάδας Αρκαδίου 8, Λαμία (3ος όροφος, γραφείο […]
  • 20-07-19 Εξετάσεις  ΚΠΓ για επίπεδο Γ για την  τουρκική  γλώσσα 20 Ιουλίου 2018
    20-07-19 Εξετάσεις  ΚΠΓ για επίπεδο Γ για την  τουρκική  γλώσσα Από το Υπουργείο Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων ανακοινώνεται ότι από την επόμενη εξεταστική περίοδο Νοεμβρίου 2018 θα πραγματοποιούνται εξετάσεις για το Κρατικό Πιστοποιητικό Γλωσσομάθειας στην Τουρκική γλώσσα για το Επίπεδο Γ (Γ1 «πολύ καλή γνώση», Γ2 «άριστη γνώση») σε ενιαία διαβαθμισμένη δοκιμασία (test). Οι ενδιαφερόμενοι […]
  • 20-07-18 Διεύρυνση και αναβάθμιση ερευνητικής συνεργασίας Ελλάδας – Γερμανίας συμφώνησαν Κ. Φωτάκης και T.Ράχελ 20 Ιουλίου 2018
    20-07-18 Διεύρυνση και αναβάθμιση ερευνητικής συνεργασίας Ελλάδας – Γερμανίας συμφώνησαν Κ. Φωτάκης και T.Ράχελ Tην διεύρυνση και αναβάθμιση του διακρατικού προγράμματος συνεργασίας Ελλάδας – Γερμανίας στην Έρευνα και Καινοτομία  συζήτησαν ο Κοινοβουλευτικός Υφυπουργός του Ομοσπονδιακού Υπουργείου Παιδείας και Έρευνας Thomas Rachel με τον Αναπληρωτή Υπουργό Έρευνας και Καινοτομίας Κώστα Φωτάκη και την Γ.Γ. Έρευνας και […]

Σύνδεση με τα στοιχεία που διαθέτετε στο ΠΣΔ


Σύνδεση



 


Top
...
Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων