Αυγ 08 2014

Οι ώρες εργασίας ενός δασκάλου απλά δεν αθροίζονται!

Λοιπόν, ξέρω ότι πάει καιρός από τότε που ήσουν στο σχολείο, γι’αυτό θα ξεκινήσουμε από τα βασικά, Michael. Λίγα Μαθηματικά. Δε θα είναι τόσο δύσκολο, όσο δίνεις προσοχή. Michael; Κοίταξέ με, σε παρακαλώ. Θυμάσαι πόσο σημαντικό είναι να μην αποσπάται η προσοχή σου από τους φίλους σου; Ναι το ξέρω ότι έχετε το ίδιο όνομα αλλά αυτό δε σημαίνει ότι πρέπει να συμπεριφέρεστε το ίδιο, έτσι δεν είναι;
 
Τώρα, συγκεντρώσου.
Ένας δάσκαλος είναι υπεύθυνος για 25-30 μαθητές. Αν ξοδεύει 2’ τσεκάροντας την εργασία κάθε μαθητή κάθε μέρα – ξέρω, δεν είναι αρκετά τα 2’, Michael, ειδικά όταν τα παιδιά έχουν εργασία για το σπίτι για 7 μαθήματα την ημέρα, ας πούμε λοιπόν 5’ – Πόσες ώρες ξοδεύει στο διόρθωμα κάθε μέρα;

2 με 2,5 ώρες. Τηνεβδομάδα; 10 ώρες; Σωστά. Και πρόσθεσε και 24 διδακτικές ώρες, μας κάνει σύνολο 34 ώρες.  

Όχι, δεν τελειώσαμε ακόμα. Κάθε μάθημα χρειάζεται να είναι γεμάτο με συναρπαστικές δραστηριότητες, γεγονότα και ιδέες διδασκαλίας. Ναι, ξέρω ότι δεν τα θεωρείτε αυτά σημαντικά και ναι, ξεκάθαρα νομίζετε ότι ξέρετε καλύτερα από μένα. Στην πραγματικότητα, είναι αυτό ακριβώς που με δυσκολεύει στο να κάνω τη δουλειά μου.
Τέλος πάντων. Ο δάσκαλος χρειάζεται τουλάχιστον 5’ για να σχεδιάσει κάθε 45λεπτο μάθημα. Ναι, Michael, θα το διαφοροποιήσει για κάθε επίπεδο ικανότητας και αναγκών. Καιαναζητάπηγές. Καιετοιμάζειδιαγωνίσματα. Και αναθέτει εργασίες. Και φροντίζει συνεχώς για ευρύτερη ανάγνωση, μολονότι η διδακτέα ύλη και τα κείμενα αλλάζουν κάθε χρόνο. Λοιπόν, Michael, όταν μεγαλώσεις, θα καταλάβεις πόσο σημαντικό είναι για ανθρώπους σε θέσεις ευθύνης να ξέρουν για τι πράγμα μιλάνε. Επομένως, 10’ προετοιμασίαγιακάθε 45 λεπτάδιδασκαλίας. (Έχεις δίκιο, αγαπητέ, δεν είναι αρκετή ώρα. Μην ανησυχείς, θα σου το εξηγήσω στο αυριανό μάθημα «Οι διακοπές των δασκάλων») Άρα είναι περίπου 1 ώρα την ημέρα και 5 την εβδομάδα. Πρόσθεσέ τες στις 34 τώρα. 39 ώρες; Ωραία.
Τώρα, ώρα για νοερή αριθμητική. Έτοιμος; Θαστρογγυλοποιήσωταπαρακάτωγιανατοκάνωπιοεύκολο. Πρόσθεσε 2 ώρες για σεμινάρια, 1,5 ώρα για συγκέντρωση συλλόγων, 4 ώρες για δουλειά γραφείου (πολύ έξυπνο εκ μέρους σου, Michael, αλλά θα προτιμούσαμε να ξοδεύουμε τον χρόνο αυτό στην προετοιμασία της διδασκαλίας) 1 ώρα για συναντήσεις γονέων. Επίσης ώρες για οργανώσεις διαγωνισμών, εκπονήσεις σχεδίων εργασίας, διοργανώσεις εορταστικών εκδηλώσεων και σχεδιασμό εκπαιδευτικών ταξιδιών. 
Τι έχουμε, λοιπόν, Michael; Τουλάχιστον 50 ώρες; Περιλαμβάνονται σε αυτές διαλείμματα για να φάμε ή να πάμε τουαλέτα; Όχι; Λοιπόν, μην ανησυχείς γι’αυτό, έχουμε έτσι κι αλλιώς πιο σημαντικά πράγματα να κάνουμε.
Τι; Οι μαθητές; Αυτοί πάντα έχουν προτεραιότητα σε σχέση με όλα τα άλλα, αγαπητέ. Από πού να αρχίσω; Δύο απόντες, τρεις αργοπορημένοι και τέσσερις χαμένες ενότητες να κυνηγήσεις. Και η επιπλέον βοήθεια στον Adam… και ο μικρός διάλογος με τον φίλο σου τον Michaelσχετικά με το bullyingκαι μετά συνέβη εκείνο το τρομερό περιστατικό με την πυξίδα. Και όλα αυτά μόνο στο μάθημα της Δευτέρας- δε θα σε κουράσω με τα υπόλοιπα 20 μαθήματα.
Οι δάσκαλοι δουλεύουν πάνω από 50 ώρες την εβδομάδα. Η δουλειά τους δε σταματά όταν τελειώνει η σχολική μέρα και δεν τελειώνει όταν αρχίζουν οι διακοπές. Γιατί λοιπόν εμμένετε να διαιωνίζετε τον μύθο για τον τεμπέλη δάσκαλο; Μην το κάνετε. Δε μας αξίζει.

Πηγή : http://www.ekpaideytikos.gr/

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: http://blogs.sch.gr/stratilio/archives/3116

Αυγ 02 2014

Ποια σχολεία δίνουν διπλά μόρια σε μόνιμους και αναπληρωτές

01/08/2014

Ποια σχολεία δίνουν διπλά μόρια σε μόνιμους και αναπληρωτές
 

Διπλά μόρια, όπως έχει γράψει το news.gr , θα λαμβάνουν οι εκπαιδευτικοί που επιλέγουν δυσπρόσιτα σχολεία με 11 και 12 μόρια για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευσης και αντίστοιχα με 9 και 10 για την Πρωτοβάθμια. 

Θυμίζουμε ότι σήμερα κατατέθηκε το σχέδιο νόμου που μεταξύ των άλλων ορίζει ότι η εκπαιδευτική υπηρεσία υπολογίζεται στο διπλάσιο για τη διαμόρφωση των τελικών πινάκων κατάταξης των εκπαιδευτικών, που προβλέπονται στο άρθρο 3. Η εν λόγω υπηρεσία υπολογίζεται στο διπλάσιο και για τον προσδιορισμό των μονάδων συνθηκών διαβίωσης με την επιφύλαξη του χρονικού περιορισμού του πρώτου εδαφίου του άρθρου 4Α.

Αξίζει να αναφερθεί ότι στο άρθρο 3 του 3848 ορίζονται τα ακόλουθα για το μόρια που δίνει η προϋπηρεσία:

- Πραγματική εκπαιδευτική προϋπηρεσία:

− Η προϋπηρεσία από 0 έως και 8 μήνες: 0,10 μονάδες για κάθε μήνα
− Η προϋπηρεσία από 8 έως και 16 μήνες: 0,15 μονάδες για κάθε μήνα
− Η προϋπηρεσία από 16 έως και 24 μήνες: 0,20 μονάδες για κάθε μήνα
− Η προϋπηρεσία από 24 έως και 32 μήνες: 0,30 μονάδες για κάθε μήνα
− Η προϋπηρεσία από 32 έως και 40 μήνες: 0,35 μονάδες για κάθε μήνα
− Η προϋπηρεσία από 40 έως και 60 μήνες: 0,40 μονάδες για κάθε μήνα
Το ανώτατο συνολικό όριο μονάδων από προϋπηρεσία είναι 16,80 μονάδες.

Όσον αφορά του μόνιμους εκπαιδευτικούς στο 4ο άρθρο αναφέρεται ότι από το σχολικό έτος 2014-15 ο χρόνος πραγματικής εκπαιδευτικής υπηρεσίας μονίμων εκπαιδευτικών που διανύεται σε δημόσιες σχολικές μονάδες και ανήκουν  στις κατηγορίες μοριοδότησης Θ και Ι για την πρωτοβάθμια και ΙΑ και ΙΒ για τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση υπολογίζεται στο διπλάσιο για τον προσδιορισμό των μονάδων συνθηκών διαβίωσης, εφόσον έχει διαρκέσει τουλάχιστον 2 διδακτικά έτη. 

Σε περίπτωση που διαπιστωθεί αδυναμία κάλυψης των οργανικών κενών γίνονται δεκτές αιτήσεις εκπαιδευτικών για διορισμό στις εν λόγω σχολικές μονάδες κατά τη σειρά κατάταξης στους ισχύοντες πίνακες. Οι εκπαιδευτικοί αυτοί δεσμεύονται να υπηρετήσουν επί μια διετία  στα σχολεία αυτά. Απαγορεύεται για οποιαδήποτε λόγο η μετάθεση, απόσπαση , μετάταξη, μετακίνηση από τις σχολικές τους μονάδες. 

Οι λεπτομέρειες για την εφαρμογή των ρυθμίσεων για μόνιμους και αναπληρωτές θα καθοριστούν με Υπουργική Απόφαση. 

Πιο κάτω παρουσιάζονται τα δυσπρόσιτα σχολεία που δίνουν διπλά μόρια σε μόνιμους και αναπληρωτές όπως αντλήθηκαν από την ιστοσελίδα http://malliaros.bplaced.net/home.php. Καλό είναι να επισκεφτούν οι ενδιαφερόμενοι εκπαιδευτικοί και τις ιστοσελίδες των διευθύνσεων εκπαίδευσης όπου και εκεί υπάρχουν στοιχεία για τα μόρια των σχολείων.

ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ

ΟΙΚΙΣΜΟΣ

ΜΟΡΙΑ

ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΛΥΚΕΙΑΚΕΣ ΤΑΞΕΙΣ

ΛΥΚΕΙΟ

ΕΠΑΛ

Αστυπάλαια

12

1

0

0

Όλυμπος Καρπάθου

12

1

0

0

Κάσος (Φρυ)

12

1

0

0

Λειψοί

12

1

0

0

Καστελόριζο

12

1

0

0

Νίσυρος (Μανδράκι)

12

1

0

0

Τήλος (Μεγ. Χωριό)

12

1

0

0

Χάλκη

12

1

0

0

ΕΒΡΟΣ

Σαμοθράκη

12

1

0

1

0

ΕΥΒΟΙΑ

Σκύρος

11

1

0

1

0

ΚΕΡΥΡΑ

Παξοί

12

1

1

0

0

ΚΥΚΛΑΔΕΣ

Κίμωλος

11

1

1

0

0

Ανάφη

11

1

0

0

0

Σίκινος

11

1

1

0

0

Φολέγανδρος

11

1

1

0

0

Δονούσα

11

1

0

0

0

Ηράκλεια

11

1

0

0

0

Κουφονήσια

11

1

1

0

0

Σχοινούσα

11

1

0

0

0

ΛΕΣΒΟΣ

Ερεσός

11

1

0

0

0

Άγιος Ευστράτιος

12

1

1

0

0

Μούδρος-Λήμνος

11

1

0

1

0

ΠΕΙΡΑΙΑΣ

Κύθηρα

11

1

0

1

0

ΣΑΜΟΣ

Φούρνοι

12

1

1

0

0

ΧΙΟΣ

Οινούσες

11

1

1

0

1

Ψαρά

12

1

0

1

0

 

 

ΠΕΡΙΟΧΗ

ΟΙΚΙΣΜΟΣ

Μόρια

ΔΗΜΟΤΙΚΑ

ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΑ

ΧΑΝΙΑ Γαύδος

 -

Ανώπολη

Πατσιανός

 -

Σκαλωτή

 -

ΧΙΟΣ Οινούσες

9

1

1

Ψαρά

10

1

1

ΣΑΜΟΣ Καλλιθέα

10 

 -

Καρκινάγρι

10 

Ράχες (Άγιος Πολύκαρπος)

Θύμαινα

10 

Φούρνοι

Χρυσομηλιά

10 

ΠΕΙΡΑΙΑ Κύθηρα

9

1

1

Ποταμός

9

1

1

ΞΑΝΘΗ Αιμόνιο

10 

1μ 

 

Άνω Θέρμες

1μ 

Δημάριο

10 

1μ 

Διάσπαρτο

10 

1μ 

 

Θέρμες Κάτω

10 

1μ 

 

Κένταυρος

1μ 

Κοτύλη

10 

1μ 

Μάνταινα

1μ 

Μέδουσα

10 

1μ 

 

Μελίβοια

1μ 

Μέσες Θέρμες

10 

1μ 

 

Ποταμοχώρι

1μ 

 

Ρεύμα

10 

1μ 

 

Σάτρες

1μ 

ΜΑΓΝΗΣΙΑ Αλόννησος

9

1

1

ΛΕΣΒΟΣ Άγρα

  Άντισσα

Βατούσσα

Ερεσός

Μεγαλοχώρι

Μεσότοπος

Νεοχώρι

10 

 

Σίγρι

10 

Συκαμινέα

 

Συκαμινέα (Λεπέτυμνος)

 

Χίδηρα

10 

ΑΓ.ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΣ Άγιος Ευστράτιος

10 

ΛΗΜΝΟΣ Άγιος Δημήτριος

Ατσική

Βάρος

 

Θάνος

Καλλιθέα

1ε 

1ε 

Κάσπακας

Κοντιάς

Κοντοπούλι

Μούδρος

Νέα Κούταλη

ΚΙΜΩΛΟΣ Κίμωλος

10 

ΜΗΛΟΣ Πολλώνια (Απολλώνια)

ΣΕΡΙΦΟΣ Σέριφος (Χώρα)

10 

 

ΣΙΦΝΟΣ

 

Απολλωνία
 
 Πηγή : www.news.gr

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: http://blogs.sch.gr/stratilio/archives/3115

Ιουλ 30 2014

Μεταπτυχιακά – ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ – news.gr

Οδηγός του news.gr για τα Μεταπτυχιακά – ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ – news.gr.

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: http://blogs.sch.gr/stratilio/archives/3114

Ιουλ 30 2014

Αξιολόγηση Εκπαιδευτικών

Πατήστε στο παρακάτω link και απαντήστε :

Ποια είναι η γνώμη σας για την Αξιολόγηση των Εκπαιδευτικών ;

 

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: http://blogs.sch.gr/stratilio/archives/3113

Ιουλ 30 2014

Αυξάνουν τα κρούσματα παιδικής πορνογραφίας και οι γονείς εκθέτουν τα παιδιά τους στο Facebook

ayksanoyn-ta-kroysmata-paidikhs-pornografias-kai-oi-goneis-ekthetoyn-ta-paidia-toys-sto-facebook
 

Ρεπορτάζ: Ντίνα Καραμάνου

Η μία μετά την άλλη συγκλονίζουν την ελληνική κοινή γνώμη οι συλλήψεις για παιδική πορνογραφία ή σεξουαλική κακοποίηση ανηλίκων.

Σε πολλές περιπτώσεις συγγενείς, σε ακόμα περισσότερες άνθρωποι υπεράνω υποψίας, επιδίδονται σε εγκλήματα κατά της γενετήσαις αξιοπρέπειας  μικρών παιδιών.

Σε αυτό το κλίμα, οι ίδιοι οι γονείς… δεν βάζουν μυαλό. Αναδεικνύουν το Facebook σε διαδικτυακό… οικογενειακό άλμπουμ, ειδικά τώρα το καλοκαίρι που τα μικρά παιδιά χαίρονται ανυποψίαστα τη θάλασσα και τις διακοπές τους, ή χαλαρώνουν τις αντιστάσεις τους και την επιτήρηση των ανήλικων χρηστών του διαδικτύου.

«Ειναι μεγάλο το ποσοστό των γονέων που διαχειρίζονται το ιντερνετ με κουτό τρόπο», λέει στο newpost ο Κώστας Γιαννόπουλος συμπληρώνοντας πως «με δική τους ευθύνη το Facebook έχει γίνει… το «ΣΙΝΕΑΚ» του χθες».

«Το πρόβλημα πάντοτε υπήρχε, δεν έχει γεννηθεί λόγω του internet. Αλλα με τα social media έχει πάρει επιδημικές διαστάσεις. Τα παιδιά πρέπει να γνωρίζουν ότι το σώμα τους τους ανήκει και δικαιούνται να το προστατεύουν. Οι κοινωνικές υπηρεσίες πρέπει να εντείνουν τις προσπάθειές τους για την ενημέρωση γονέων και παιδιών. Πρέπει το θέμα να αντιμετωπίζεται ως θέμα υγείας», καταλήγει ο κ. Γιαννόπουλος.

Από την Ελληνική Αστυνομία, οι ανακοινώσεις είναι συχνές, για το πώς πρέπει οι κηδεμόνες να προστατεύουν τους ανηλίκους.

Η κυρίαρχη συμβουλή είναι να επιτηρούν χωρίς να γίνονται αδιάκριτοι, να ενημερώνουν χωρίς να επιπλήττουν, να βοηθούν με ψυχραιμία τα παιδιά τους σε κάθε δύσκολη περίσταση και -κυρίως- να μην μεγαλοποιούν τα περιστατικά. 

Συγκεκριμένα, από την Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος συμβουλεύουν:

  • Για να χρησιμοποιεί το παιδί το Διαδίκτυο χωρίς να κινδυνεύει:               
  •  Να μη δίνει σε κανέναν, ακόμα και στον καλύτερό του φίλο, τον κωδικό πρόσβασής του στο Διαδίκτυο. Τα μόνα άτομα που θα πρέπει να γνωρίζουν τον κωδικό είναι οι γονείς του.
  •  Να μην απαντά σε ηλεκτρονικά μηνύματα με ύποπτο περιεχόμενο ή άγνωστο αποστολέα.
  •  Να μην απαντά σε ηλεκτρονικά μηνύματα που το κάνουν να αισθανθεί «άβολα». Σε περίπτωση που λάβει ένα τέτοιο μήνυμα, να μη διστάζει να το αναφέρει στους γονείς του ή σε κάποιο άλλο πρόσωπο που εμπιστεύεται.
  •  Αν αισθανθεί άβολα την ώρα που συνομιλεί μέσω chatroom, να διακόψει αμέσως τη συνομιλία.
  •  Να αποφεύγει να στέλνει τη φωτογραφία του και άλλα προσωπικά του στοιχεία μέσω διαδικτύου σε άγνωστα άτομα.
  •  Να σκεφθεί πολύ καλά ενδεχόμενη συνάντηση με διαδικτυακό φίλο και να ζητήσει την άποψη των γονέων σχετικά με αυτό το θέμα.
  •  Σε περίπτωση που αποφασίσει να συναντηθεί με το «διαδικτυακό του φίλο», να ενημερώσει οπωσδήποτε τους γονείς του ή κάποιο άτομο που εμπιστεύεται και να φροντίσει ώστε η συνάντηση αυτή να πραγματοποιηθεί σε δημόσιο χώρο.
  •  Να αναπτύξει κριτική διάθεση σε ό,τι διαβάζει στο Διαδίκτυο και να μην εμπιστεύεται αμέσως ό,τι δει σε αυτό.
  •  Να αναπτυχθεί μια σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ παιδιών και γονέων, ούτως ώστε το παιδί να συζητά με τους γονείς του και να τους αναφέρει οτιδήποτε βλέπει και ζει όταν σερφάρει στο internet . Είναι επίσης απαραίτητο οι ίδιοι οι γονείς να αποκτήσετε βασικές γνώσεις για το διαδίκτυο και να ενημερωθείτε σωστά ώστε να μπορέσετε να προσφέρετε στο παιδί σας την καθοδήγηση που είναι απαραίτητη κατά την πλοήγησή του στον κόσμο του διαδικτύου. Επίσης, η ανάπτυξη διαπροσωπικών σχέσεων με τα παιδιά σας και η αφιέρωση χρόνου σε αυτά είναι πολύ σημαντική. 

Ειδικότερα:

  • Μην απαγορεύετε στα παιδιά σας την πλοήγηση στο διαδίκτυο από τον υπολογιστή σας. Μπορούν να έχουν πρόσβαση σε αυτό από υπολογιστές φίλων, Ίντερνετ καφέ, ακόμη και από το σχολείο τους.
  • Ενημερωθείτε για τη χρήση του διαδικτύου, τα οφέλη και τους κινδύνους του. Δώστε έμφαση στην ανακάλυψη ιστοσελίδων με ενημερωτικό, εκπαιδευτικό, ψυχαγωγικό περιεχόμενο και δραστηριότητες ανάλογα με την ηλικία του παιδιού σας.
  • Να τοποθετήσετε τον Η/Υ σε κοινόχρηστο χώρο του σπιτιού (πχ. σαλόνι) και όχι σε υπνοδωμάτια.
  • Να κάνετε την πλοήγηση στο διαδίκτυο μια οικογενειακή δραστηριότητα. Δεν είναι κακό να ζητήσετε από τα παιδιά σας να σας εξηγήσουν μερικά πράγματα.
  • Να συζητήσετε με τα παιδιά σας:
  • Για τους κινδύνους που ελλοχεύουν στα chatrooms .
  • Για θέματα ασφάλειας που προκύπτουν από την πλοήγηση στο διαδίκτυο.
  • Να συμβουλέψετε τα παιδιά σας:
  • Να μην δίνουν τα προσωπικά τους στοιχεία, καθώς και λοιπές προσωπικές πληροφορίες σε άγνωστα άτομα.
  • Να αρνούνται συναντήσεις με άτομα που γνώρισαν μέσω διαδικτύου. Να τους εξηγήσετε ότι οι άγνωστοι με τους οποίους θέλουν να συναντηθούν μπορεί να είναι επικίνδυνα άτομα.
  • Να μην απαντούν σε δυσάρεστα ή επικίνδυνα μηνύματα που λαμβάνουν από το διαδίκτυο και να σας αναφέρουν αμέσως το περιστατικό.
  • Να αφήσετε τα παιδιά να σας δείξουν τι μπορούν να κάνουν στο διαδίκτυο και να επισκεφτούν τις αγαπημένες σελίδες τους.
  • Οι λογαριασμοί σύνδεσης με το διαδίκτυο πρέπει να είναι στο όνομά σας και να ελέγχετε οι ίδιοι τους κωδικούς πρόσβασης (username, password).
  • Να συζητήστε με τα παιδιά σας, που κάνουν χρήση του διαδικτύου εάν βλέπουν κάτι που τους προκαλεί αίσθηση, φόβο, ανησυχία ή σύγχυση. Δείξτε τους πώς να κλείσουν την σύνδεση και τον υπολογιστή και ενημερώστε τα ότι δεν είναι δικό τους λάθος. Υπενθυμίστε στα παιδιά να ενημερώνουν πάντα έναν ενήλικα που εμπιστεύονται εάν δουν κάτι που τους ενοχλεί στο διαδίκτυο.
  • Να χρησιμοποιείτε προγράμματα-φίλτρα γονικής προστασίας, που διατίθενται στο ελεύθερο εμπόριο και τα οποία απαγορεύουν τη σύνδεση σε ιστοσελίδες με κακόβουλο περιεχόμενο, χρησιμοποιώντας λέξεις-κλειδιά, ενώ παράλληλα καταγράφουν τη διαδικτυακή κίνηση του υπολογιστή.
  • Να ελέγχετε το οπτικοακουστικό υλικό ( cds κλπ.) που κατέχουν τα παιδιά σας.
  • Να απευθύνεστε στα Τμήματα Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος των Διευθύνσεων Ασφάλειας Αττικής και Θεσσαλονίκης για την παροχή συμβουλών, καθώς και για την καταγγελία ύποπτων περιστατικών.

Διαβάστε εδώ: http://newpost.gr/post/372581/ayksanoyn-ta-kroysmata-paidikhs-pornografias-kai-oi-goneis-ekthetoyn-ta-paidia-toys-sto-facebook#ixzz38wIavNJ6

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: http://blogs.sch.gr/stratilio/archives/3110

Ιουλ 30 2014

Μίλτος Σαχτούρης: Ο ποιητής της οδύνης

Δὲν ἔχω γράψει ποιήματα
μέσα σε κρότους
μέσα σε κρότους
κύλησε ἡ ζωή μου

 

Τὴ μιὰν ἡμέρα ἔτρεμα
τὴν ἄλλην ἀνατρίχιαζα
μέσα στὸ φόβο
μέσα στὸ φόβο
πέρασε ἡ ζωή μου

Δὲν ἔχω γράψει
ποιήματα
δὲν ἔχω γράψει ποιήματα
μόνο σταυροὺς
σὲ μνήματα καρφώνω

«Ὁ στρατιώτης ποιητής», Μίλτος Σαχτούρης, από τη συλλογή «Τα φάσματα ή η χαρά στον άλλο κόσμο», 1958

Σαν σήμερα στις 29 Ιουλίου 1919 γεννήθηκε ο Μίλτος Σαχτούρης, ένας από τους σημαντικότερους μεταπολεμικούς Έλληνες ποιητές, τιμημένος με τρία κρατικά βραβεία.

Στο τέταρτο έτος της Νομικής το 1944 αποφάσισε να εγκαταλείψει το πανεπιστήμιο και να αφοσιωθεί στη μεγάλη του αγάπη: την ποίηση.

Έχοντας ήδη από το 1938 δημοσιεύσει με το ψευδώνυμο «Μίλτος Χρυσάνθης» ένα διήγημα στο περιοδικό «Εβδομάδα», ο Σαχτούρης πρωτοέγραψε ποίηση το 1941. Δυο χρόνια αργότερα γνώρισε τους Οδυσσέα Ελύτη και Νίκο Εγγονόπουλο και συνδέθηκε με στενή φιλία με τον τελευταίο. Ήταν, όμως, ο Ελύτης εκείνος που τον παρότρυνε να εμφανιστεί στο χώρο των γραμμάτων ως ποιητής, στο περιοδικό «Τα Νέα Γράμματα» το 1944.

Τον επόμενο χρόνο κυκλοφόρησε την πρώτη ποιητική του συλλογή με τίτλο «Η Λησμονημένη», βιβλίο, το οποίο «είναι αφιερωμένο σε αυτή τη γυναίκα, η οποία επανέρχεται και σε άλλα ποιήματά μου αργότερα μέχρι τα Εκτοπλάσματα», όπως θα δηλώσει αργότερα ο ίδιος. Το 1948 εξέδωσε τη συλλογή «Παραλογαίς» και ακολούθησαν πολλές άλλες, με κορυφαία για πολλούς την «Με το πρόσωπο στον τοίχο» το 1952.

Αν και στην αρχή τουλάχιστον της μακρόχρονης πορείας του κατακρίθηκε από πολλούς, ειδικά από τους ποιητές της γενιάς του ’30, οι κριτικοί δεν άργησαν να δώσουν μεγαλύτερη προσοχή στο έργο του σημαντικού αυτού ποιητή. Όσον αφορά τα κυρίαρχα θέματα του έργου του, αυτά αφορούν την περίοδο της κατοχής και της μεταπολεμικής εποχής. Ο Σαχτούρης θεωρείται ότι επηρεάστηκε σημαντικά από το κίνημα του υπερρεαλισμού, αν και παρά τη κυρίαρχη θέση του παραλόγου και του συμβολισμού στα ποιήματά του, δεν θεωρείται ότι εντάχθηκε ποτέ πλήρως στο ρεύμα αυτό.

Τιμήθηκε με τρία βραβεία: Το 1956 με το Α” Βραβείο του διαγωνισμού «Νέοι Ευρωπαίοι Ποιητές» της RAI για τη συλλογή του «Όταν σας μιλώ», το 1962 με το Β” Κρατικό Βραβείο Ποίησης για τη συλλογή του «Τα Στίγματα» και το 1987 με το Α” Κρατικό Βραβείο Ποίησης για το έργο του «Εκτοπλάσματα». Έργα του Σαχτούρη έχουν μεταφραστεί στη γαλλική, αγγλική, ιταλική, γερμανική, πολωνική και βουλγαρική και ποιήματά του έχουν μελοποιηθεί από τους Μάνο Χατζιδάκι, Αργύρη Κουνάδη, Γιάννη Σπανό, Κυριάκο Σφέτσα και Νίκο Ξυδάκη.

O Βρασίδας Καραλής, τέλος, σε κείμενό του στο περιοδικό «Διαβάζω» με τίτλο «Το μυστήριο της ένοχης συνείδησης στην ποίηση του Μίλτου Σαχτούρη», αναφέρει: «Κανένας άλλος ποιητής μας δεν έχει ποτίσει τις εμπειρίες του στην αποσαθρωτική μαγγανεία της ενοχής όσο ο Μ. Σαχτούρης. Οσο και αν άλλοι ερωτοτρόπησαν με αυτό το ρίζωμα, όπως λόχου χάρη ο Δ. Σολωμός στον «Λάμπρο», ο Κ. Καβάφης στα πρώιμα ποιήματά του, ο Κ. Καρυωτάκης στα τελευταία του ποιήματα, όλοι αυτοί βρήκαν τρόπο να ξεφύγουν ή να υπεκφύγουν τον τρομακτικό φόβο του εξατομικευμένου οράματος που γεννάει την ενοχή και τη μετατρέπει σε βάση πνευματικότητας. Ο Σολωμός απέδρασε σε μια άσαρκη και άφυλη anima mundi· Ο Καβάφης σε έναν ερωτισμό της περιέργειας για το ανδρικό σώμα, ενώ ο Καρυωτάκης κατέφυγε στη λαγνεία του κατοπτριζόμενου κορμιού του.

Μπορεί όμως κάποιος να αισθάνεται ενοχή μόνο και μόνο επειδή μισεί τη μητέρα του ή επειδή είναι ομοφυλόφιλος ή επειδή δεν είναι ωραίος σαν τον Απόλλωνα;… Αυτές οι επιδερμικές και ανόητες φοβίες δεν διανοίγουν ποτέ την ατομική εσωτερικότητα στη θεωρία της ίδιας της τυχαιότητας και μοναξιάς· δεν στρέφουν το υποκείμενο προς τον εαυτό του. Το απομονώνουν σε ένα δωμάτιο, απ” όπου μοίρεται και κλαίγεται επειδή δεν αρέσει, επειδή το φαινόμενο δεν θεμελιώνει μια σχέση ελκτική προς το βλέμμα που το αντικρίζει. Από αυτές δυστυχώς τις παιδικές αφέλειες, με όλη τη γοητεία της αμέριμνης αθωότητας, είναι γεμάτη η ποίηση, και ειδικά η ελληνική σε βαθμό απελπισίας.

Με τον Μ. Σαχτούρη όλα αυτά καταρρέουν και διαλύονται· και μαζί του οι δημοτικοφανείς τρόποι μιας ύπαρξης χωρίς εσωτερικές σχέσεις, συγκρούσεις και διλήμματα. Πρώτη λογοτεχνική αφετηρία του έργου του είναι ο παραμερισμός της τοπιογραφίας του Οδ. Ελύτη, του Γ. Σεφέρη, του Α. Εμπειρίκου, ακόμα και του Ν. Εγγονόπουλου. Σε όλη τη γλωσσική ευφορία και ευτοπία αυτών των συγγραφέων, την πίστη τους στην αρτιμέλεια της γλώσσας και την τελειοποιησιμότητα του κόσμου διά του μύθου, ο Μ. Σαχτούρης αντιτάσσει ένα κολαστήριο ψυχών, μια ακοινώνητη γλώσσα, το άσμα μιας ρημαγμένης Κασσάνδρας».

Ποιήματα του Μίλτου Σαχτούρη μπορούν να βρεθούν και σε αυτή τη διεύθυνση: http://users.uoa.gr/~nektar/arts/poetry/miltos_saxtoyrhs_poems.htm#

Πηγή : http://tvxs.gr/

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: http://blogs.sch.gr/stratilio/archives/3108

Ιουλ 24 2014

ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ

 

  1. Ο λόγος είναι απλός ,φυσικός , ανεπιτήδευτος
  2. Ο «ποιητής» του δημοτικού τραγουδιού àδεν εκφράζει προσωπικά συναισθήματα, αλλά συλλογικές συναισθηματικές καταστάσεις της κοινότητας.
  1. Στοιχεία της τεχνικής των δημοτικών τραγουδιών :
  • 15σύλλαβος ιαμβικός στίχος με την τομή (παύση) στην 8η συλλαβή, χωρίς το φαινόμενο του διασκελισμού.
  • Δεν υπάρχει ομοιοκαταληξία εκτός από ελάχιστες εξαιρέσεις.
  • Παραλείπονται τα ασήμαντα, τα περιττά και όσα εύκολα εννοούνται –έτσι η δράση προχωρεί με γοργότερο ρυθμό.
  • Λιτότητα εκφραστικών μέσων.
  • Γλώσσα  που διακρίνεται για :δύναμη, παραστατικότητα , ζωντάνια, που οφείλεται στην πληθωρική χρήση ρήματος και ουσιαστικού
  • Επαναλήψεις :συχνά το πρώτο ημιστίχιο επαναλαμβάνεται στο δεύτερο ή το δεύτερο επιτείνει τη σημασία του πρώτου.
  • Χρήση  στερεότυπων εκφράσεων  ( «τρία πουλάκια κάθονται»,κ.λ.π.)
  • Άσκοπα ερωτήματα ( «μήνα σε γάμο ρίχνονται μήνα σε χαροκόπι; Ουδέ σε γάμο ρίχνονται ουδέ σε χαροκόπι»)
  • Υπάρχουν πολλές  αντιθέσεις οι οποίες συχνά οδηγούν σε υπερβολές που ανατρέπουν τη λογική τάξη (το θέμα του αδύνατου).
  • Η εμψυχωτική λειτουργία ,που ζωντανεύει ζώα +άψυχα αντικείμενα (τολμηρές προσωποποιήσεις )
  • Η χρήση του άμεσου λόγου ή του διαλόγου (που σπάει τη μονοτονία της αφήγησης και ενισχύει την παραστατικότητα).Συχνά στο διάλογο χρησιμοποιείται συμβατικό πρόσωπο για την προώθηση της δράσης ή του διαλόγου (το πουλί λ.χ. που μιλά με ανθρώπινη  ομιλία αποτελεί συνηθισμένο μοτίβο των δημοτικών  τραγουδιών )

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: http://blogs.sch.gr/stratilio/archives/3105

Ιουλ 24 2014

Εισαγωγή στο Δημοτικό τραγούδι

Το δημοτικό τραγούδι έχει μια ξεχωριστή θέση στη νεοελληνική λογοτεχνία τόσο για την ποιητική του αξία όσο και για την επίδραση που είχε στην εξέλιξη της ελληνικής ποίησης. Τα δημοτικά τραγούδια, που έχουν τη ρίζα τους στα αρχαία λαϊκά τραγούδια, εκφράζουν το χαρακτήρα ενός λαού, τη ψυχή του, τους πόθους και τους καημούς του, ακόμη και τις ιστορικές του περιπέτειες.

Δεν είναι το δημοτικό τραγούδι δημιούργημα ενός ξεχωριστού ατόμου, αλλά πλάθεται από τον ίδιο το λαό. Βέβαια, η αρχική σύλληψη του τραγουδιού γίνεται από ένα άτομο που έχει ταλέντο στη στιχουργία, ενώ στη συνέχεια το αυτοσχέδιο τραγούδι το παίρνει ο λαός και το προσαρμόζει στη δική του καλαισθησία και τις δικές του διαθέσεις. Ως αποτέλεσμα έχουμε τις λεγόμενες “παραλλαγές”, δηλαδή τις πολλές διαφορετικές μορφές στις οποίες διασώζεται το δημοτικό τραγούδι, ανάλογα με την περιοχή.

Είναι σίγουρα αδύνατο να χρονολογήσουμε με κάποια ακρίβεια την πρώτη εμφάνιση των δημοτικών τραγουδιών και να παρακολουθήσουμε την εξέλιξη τους. Μοναδική εξαίρεση αποτελούν τα ιστορικά δημοτικά τραγούδια, που πρέπει να δημιουργήθηκαν λίγο μετά τα ιστορικά γεγονότα που περιγράφουν.

`Ενα βασικό χαρακτηριστικό των δημοτικών τραγουδιών είναι η σύνδεση τους με τη μουσική και το χορό. Κάποια δημοτικά τραγούδια, όπως είναι τα “κλέφτικα”, ο λαός τα τραγουδάει όταν κάθεται στο τραπέζι και γλεντάει (είναι τραγούδια “της τάβλας”), ενώ κάποια άλλα τα τραγουδάει καθώς χορεύει (“χορευτικά”).

`Αλλα χαρακτηριστικά των δημοτικών τραγουδιών, που αντιμετωπίζονται ως ποιητικά κείμενα, είναι η τολμηρή σύλληψη του θέματος, η ζωντάνια και η παραστατικότητα στην απεικόνιση του εσωτερικού και του εξωτερικού κόσμου, η πυκνότητα και η λιτότητα του λόγου. Στο δημοτικό τραγούδι αποφεύγονται τα πολλά επίθετα και προτιμούνται κυρίως τα ρήματα και τα ουσιαστικά. Επίσης, δεν παρατηρείται το φαινόμενο του διασκελισμού, η συνέχιση δηλαδή του νοήματος σε δύο ή περισσότερους στίχους, αλλά κάθε στίχος ή δίστιχο έχει αυτοτέλεια και ολοκληρώνει ένα νόημα. Χαρακτηριστικό των δημοτικών τραγουδιών είναι ακόμη οι τολμηρές προσωποποιήσεις. κάθε άψυχο ή έμψυχο (τα βουνά, τα δέντρα, τα σύννεφα, τα πουλιά κ.ά.) μιλούν και συμμετέχουν ενεργά στη δράση. Τέλος, μπορούμε να αναφέρουμε το μοτίβο των άσκοπων ερωτημάτων, το θέμα του αδυνάτου, καθώς και τη χρήση στερεότυπων εκφράσεων.

Ο πιο συνηθισμένος στίχος των δημοτικών τραγουδιών είναι ο ιαμβικός δεκαπεντασύλλαβος. Ομοιοκαταληξία δεν υπάρχει παρά μόνο σε σπάνιες εξαιρέσεις.

Τα δημοτικά τραγούδια μπορούν να χωριστούν σε τρεις ομάδες:

  • τις παραλογές,
  • τα τραγούδια που έχουν ιστορικό χαρακτήρα ή ιστορική προέλευση (ακριτικά, ιστορικά, κλέφτικα) και
  • τα τραγούδια που αναφέρονται σε διάφορες εκδηλώσεις της ζωής (δηλαδή εργατικά τραγούδια, τραγούδια του γάμου, νανουρίσματα, κάλαντα, μοιρολόγια, γνωμικά, σατιρικά, τραγούδια της ξενιτιάς, ερωτικά κ.α.)

Ι. Παραλογές

Οι παραλογές είναι διηγηματικά τραγούδια, όπου το επικό στοιχείο αναμειγνύεται με το λυρικό και το δραματικό. Αφηγούνται τις δραματικές κυρίως περιπέτειες της ανθρώπινης ζωής με τον τρόπο των παραμυθιών. Οι υποθέσεις των παραλογών άλλοτε στηρίζονται σε λαϊκές παραδόσεις μας, κι άλλοτε πάλι μας φαίνονται τελείως φανταστικές. Τρεις είναι οι κυριότερες πηγές από τις οποίες αντλούνται οι υποθέσεις τους

  • από αρχαίους μύθους και παραδόσεις σχετικές με αγίους, δράκους, στοιχεία, βασιλιάδες και πρίγκιπες, δαιμονικές μορφές και άλλα δημιουργήματα της λαϊκής φαντασίας. (Οι ωραιότερες και πιο διαδεδομένες από την ομάδα αυτή είναι “Του νεκρού αδελφού” και “Του γιοφυριού της `Αρτας”, όπου κυριαρχεί το τραγικό στοιχείο).
  • από περιστατικά της κοινωνικής ζωής, τα οποία προκαλούν συγκίνηση στο λαό, όπως είναι οι ερωτικές ή οικογενειακές τραγωδίες (άτυχοι έρωτες, φόνοι, εκδικήσεις, προδοσίες, σκάνδαλα ηθικού περιεχομένου, ναυάγια πλοίων κ.α.)
  • από εθνικές και ιστορικές μνήμες που αναφέρονται σε πολέμους, λεηλασίες, σφαγές κτλ.

Το κυριότερο γνώρισμα της τεχνοτροπίας των παραλογών είναι η δραματοποίηση της αφήγησης, η οποία πετυχαίνεται : α) με το διάλογο ανάμεσα στους πρωταγωνιστές ή σε άλλα πρόσωπα, που μπαίνει συνήθως στα καίρια σημεία της αφήγησης, και β) με τη γρήγορη δράση.

ΙΙ. Ιστορικά δημοτικά τραγούδια

Ιστορικά τραγούδια θεωρούνται όσα έχουν ως θέμα γεγονότα, όπως κατορθώματα ιστορικών προσώπων, μάχες, πολεμικές συγκρούσεις, ναυμαχίες, πολιορκίες και αλώσεις πόλεων, επιδρομές ληστών και πειρατών, θανατηφόρες επιδημίες, σεισμούς, αιχμαλωσίες, αρπαγές παιδιών και πειρατών και γενικά όλων των ειδών τα δεινά μικρής ή μεγάλης ιστορικής σημασίας, που έπληξαν τους τελευταίους αιώνες το έθνος μας. Εκτός από ελάχιστα τραγούδια, που μιλάνε για ευχάριστα περιστατικά, όλα τα υπόλοιπα εξιστορούν θλιβερά γεγονότα.

Στα ιστορικά υπάγονται και όλα τα σατιρικά τραγούδια, που έλεγε ο λαός κατά τους κομματικούς αγώνες από τη βυζαντινή ακόμα εποχή. Ιστορικά είναι επίσης από μια άποψη και τα ακριτικά και τα κλέφτικα. Σε αντίθεση όμως με αυτά, στα καθαρά ιστορικά τραγούδια η αφήγηση του γεγονότος παρουσιάζεται με περισσότερες λεπτομέρειες. δίνεται ο τόπος, ο χρόνος, τα πρόσωπα που παίρνουν μέρος, η διαδοχή των γεγονότων κτλ.

Από τα ιστορικά δημοτικά τραγούδια που διασώθηκαν, τα πιο συγκινητικά είναι εκείνα που θρηνούν την πτώση της Κωνσταντινούπολης. Ιδιαίτερα ξεχωρίζει το τραγούδι για την τελευταία λειτουργία στην Αγία Σοφία, “Της Αγια-Σοφιάς”, του οποίου υπάρχουν πολλές παραλλαγές.

ΙΙΙ. Δημοτικά τραγούδια της καθημερινής ζωής

Πολλές ήταν οι περιστάσεις που οδήγησαν στη δημιουργία των δημοτικών τραγουδιών της καθημερινής ζωής, όπως γάμοι, γιορτές, πανηγύρια, αναχωρήσεις για ξένα μέρη, εργασία, οικογενειακή ζωή, έθιμα, θάνατος κτλ. Τα εργατικά τραγούδια, που έγιναν από ναύτες, βοσκούς, μυλωνάδες, κρατούσαν το ρυθμό στις διάφορες εργασίες των ανθρώπων. Τα «κάλαντα» έγιναν για την 1η Ιανουαρίου, ενώ τα “χελιδονίσματα” τα έψαλλαν την 1η Μαρτίου μικρά παιδιά από πόρτα σε πόρτα κρατώντας στο χέρι ένα ομοίωμα χελιδονιού. (Η συνήθεια αυτή έμεινε από την αρχαιότητα).

`Αλλα τραγούδια που ανήκουν σ’ αυτή την ομάδα είναι τα τραγούδια του γάμου ή νυφιάτικα, τα ερωτικά τραγούδια για τους ερωτευμένους, τα νανουρίσματα που τραγουδούσαν οι μητέρες πάνω από την κούνια των μωρών τους, τα τραγούδια της ξενιτιάς και τα μοιρολόγια για τους νεκρούς. Υπάρχουν τραγούδια για κάθε περίσταση της ζωής του ανθρώπου, δημόσια ή ιδιωτική, χαρούμενη ή θλιβερή.

Πηγή : http://www.odyssey.com.cy

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: http://blogs.sch.gr/stratilio/archives/3104

Ιουλ 23 2014

Η Ανάγνωση των Παραμυθιών

anagnwsi_paramithiwn

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: http://blogs.sch.gr/stratilio/archives/3102

Ιουλ 23 2014

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ

Προφορική λογοτεχνία

Ως είδος το παραμύθι ανήκει στην προφορική ή λαϊκή λογοτεχνία με καταβολές σε όλες τις επικράτειες του κόσμου. Για πρώτη φορά στην Ευρώπη και συγκεκριμένα, στην επηρεασμένη από το κίνημα του ρομαντισμού, Γερμανία αποτυπώνονται λαϊκά παραμύθια προορισμένα για ενήλικες, με σκοπό την ενίσχυση της γερμανικής συνείδησης και τη μελέτη της γερμανικής γλώσσας. Οι αδελφοί Γκριμ (Jacob και Wilhelm Grimm) συλλέγουν και καταγράφουν λαϊκά δημιουργήματα, εγκαινιάζοντας πρώτοι την επιτόπια έρευνα. Τα παραμύθια τους, που περιέχουν φιλολογικά σχόλια και παρατηρήσεις συγκεντρώθηκαν σε τρεις τόμους. Εκδόθηκε το 1822.

Στην Ελλάδα το ενδιαφέρον για το παραμύθι εντάσσεται στο γενικότερο ενδιαφέρον για τα προϊόντα της δημώδους λογοτεχνίας, τα οποία συμβάλλουν κυρίως στη διαμόρφωση της εθνικής ταυτότητας. Τον Ιανουάριο του 1880 ο Νικόλαος Πολίτης δημοσίευσε ένα άρθρο σε τρεις συνέχειες στο περιοδικό Εστία με τον τίτλο «Δημώδη παραμύθια» και την ένδειξη «Εν Μονάχω 1879». Το άρθρο γράφτηκε με αφορμή την έκδοση δύο συλλογών παραμυθιών που έγιναν από ξένους λόγιους. Ο ένας ήταν προξενικός εκπρόσωπος της Αυστρίας στα Γιάννενα και μετά στη Σύρο, ο Γιόχαν Γκέοργκ φον Χαν (Johann Georg von Hahn), ο οποίος το 1864 εξέδωσε, στη Λειψία, στη γερμανική γλώσσα, συλλογή παραμυθιών με τον τίτλο Νεοελληνικά παραμύθια. Ο άλλος, ο Δανός ελληνιστής Ζαν Πίο (Jean Pio), το 1879 εξέδωσε στην Κοπεγχάγη ανάλογη συλλογή, στηριζόμενος στις σημειώσεις του Hahn.

Η πιο γόνιμη περίοδος από άποψη καταγραφής και διάσωσης του λαϊκού παραμυθιού στην Ελλάδα θεωρείται η περίοδος των τελευταίων τριάντα χρόνων του 19ου και των πρώτων δεκαετιών του 20ου αιώνα. Βέβαια λίγα χρόνια πριν είχε εκδηλωθεί μια εκδοτική δραστηριότητα σε περιοδικά και βιβλία, τα οποία δημοσιεύουν λαογραφική ύλη κατά διαστήματα ή κατ” αποκλειστικότητα, όπως για παράδειγμα η Πανδώρα και ο Ιλισσός. Στην ουσία το παραμύθι δεν τράβηξε αμέσως το ενδιαφέρον των επιστημόνων, το οποίο είχε εκδηλωθεί σαφώς νωρίτερα για τις άλλες μορφές λαϊκού βίου. Αυτό βέβαια οφείλεται στο ότι «από τη φύση του, λόγω της οικουμενικότητάς του, δεν προσφέρεται για την προβολή θεμάτων ελληνικότητας και ιστορικής συνέχειας, όπως απαιτούσαν οι περιστάσεις». Θεωρείται σημαντική την εποχή αυτή η παρότρυνση του Ν. Πολίτη στους μαθητές του στην κατεύθυνση του ενδιαφέροντος για το λαϊκό παραμύθι.

Η συνδυασμένη προσπάθεια περιοδικών, συλλόγων και κράτους για τη διάσωση της τοπικής λαϊκής παράδοσης είχε ως αποτέλεσμα την ίδρυση της Λαογραφικής Εταιρίας από τον Ν. Πολίτη το 1908 και του Λαογραφικού Αρχείου το 1918. Τα δύο αυτά επιστημονικά κέντρα συγκεντρώνουν μεγάλο όγκο παραμυθιών. Σήμερα η λαογραφική έρευνα πραγματοποιείται συστηματικά κυρίως από το Κέντρο Ερεύνης Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών (ΚΕΕΛ). Ιδιαίτερα σε περιοχές με λαογραφικό ενδιαφέρον, γίνονται ερευνητικές αποστολές από μέλη του ΚΕΕΛ και συγκεντρώνεται υλικό, το οποίο ταξινομείται, για να χρησιμοποιηθεί από τους μελετητές.

Τα εννοιολογικά στοιχεία του παραμυθιού

Το παραμύθι είναι μία φανταστική προφορική διήγηση, που συνήθως αποτελείται από πολλά και διαδοχικά επεισόδια, τα λεγόμενα μοτίβα (το μοτίβο είναι μικρότερη αφηγηματική πρόταση που το συγκρατεί). Διαφέρει από το μύθο, γιατί αυτός είναι μια αλληγορική διήγηση, που έχει στόχο την ηθική διδασκαλία. Διαφέρει και από την παράδοση καθώς αυτή αναφέρεται σε ένα συγκεκριμένο γεγονός ή πρόσωπο, ή τόπο, και ο λαός την πιστεύει ως αληθινή. Το παραμύθι συγκινεί και ψυχαγωγεί όλους τους λαούς της γης από τα πανάρχαια χρόνια. Η υπόθεσή του δε δεσμεύεται από τόπο και χρόνο και τα πρόσωπά του είναι φανταστικά. Στα παραμύθια συναντάμε πλήθος από απίθανα και απίστευτα γεγονότα. Αυτά όμως που για το σημερινό άνθρωπο είναι φανταστικά, για τον πρωτόγονο αποτελούσαν τον αληθινό του κόσμο, όπως αυτός τον έβλεπε ή όπως τον εξηγούσε απλοϊκά. Όλος ο κόσμος του πρωτόγονου ανθρώπου, η θεωρία του για τη γέννηση του κόσμου, ο φόβος του για τα διάφορα φυσικά φαινόμενα, η πίστη του στη μαγεία, στη δεισιδαιμονία και στις υπερφυσικές ικανότητες των μάγων, η στενή του σχέση με τα ζώα, τα οποία θεωρούσε συντρόφους, τα όνειρα που τον μετέφεραν σε άγνωστους τόπους με τρόπο ανεξήγητο, πέρασε μέσα στα παραμύθια.

Ο τεράστιος όγκος του παραμυθιακού υλικού έχει ταξινομηθεί σύμφωνα με τη διεθνή κατάταξη των Aarne–Thompson σε 2.430 παραμυθιακούς τύπους. Παραμυθιακός τύπος είναι η αφηγηματική βάση πάνω στην οποία δομούνται οι παραλλαγές ενός παραμυθιού και απορρέει από τον συνδυασμό μοτίβων . Όταν δύο ή περισσότεροι παραμυθιακοί τύποι συνδυάζονται μεταξύ τους, το φαινόμενο, καθώς και η νέα παραλλαγή που προκύπτει, ονομάζεται συμφυρμός. Με τη δημιουργία μονογραφιών και εθνικών καταλόγων πραγματοποιείται μία εμπεριστατωμένη μελέτη πάνω στο παραμύθι. Συντάκτης του ελληνικού καταλόγου με δημοσιευμένες και αδημοσίευτες παραλλαγές των ελληνικών λαϊκών παραμυθιών, που καταγράφηκαν μέχρι τη δεκαετία του 1970, είναι ο Γ. Α. Μέγας.

Οι μύθοι των ζώων, τα μαγικά παραμύθια, οι ευτράπελες διηγήσεις και τα κλιμακωτά παραμύθια, αποτελούν τις μεγάλες κατηγορίες στις οποίες εντάσσεται το σύνολο των τύπων του παραμυθιού. Εδώ χρειάζεται να διακρίνει κανείς μεταξύ λαϊκού και λόγιου παραμυθιού, καθώς οι δύο όροι συγχέονται συστηματικά, εφόσον οι δύο μορφές συνυπήρξαν και αλληλεπέδρασαν στην Ευρώπη από τα μέσα του 14ου έως τις αρχές του 20ου αιώνα. «Αυτό οφείλεται, κατά κύριο λόγο, στη σταδιακή διαφοροποίηση του κοινού που αποδέχεται το παραμύθι. Ενώ το παραμύθι αποτέλεσε αρχικά είδος προφορικής ψυχαγωγίας για τα λαϊκά στρώματα της κοινωνίας, πέρασε στη συνέχεια στους αστικούς κύκλους, όπου επίσημος αποδέκτης του κατέληξε να είναι το παιδικό κοινό». Οι διαφορές που παρατηρούνται ανάμεσα στο λαϊκό παραμύθι (προϊόν της προφορικής παράδοσης) και στο λόγιο (προϊόν της γραπτής λογοτεχνίας) αφορούν κυρίως την παραγωγή, τη μεταβίβαση και τη λειτουργία του παραμυθιακού λόγου. Κύριοι σταθμοί αυτής της μακραίωνης ανταλλαγής θεωρούνται το Δεκαήμερο του Βοκκάκιου, οι Ευχάριστες Νύχτες του Straparola, o Γαργαντούας του Rabelais, το Πενταήμερο του Basile, τα Παραμύθια του Περρώ και η γενικότερη παραγωγή της αυλής του Λουδoβίκου XIV, και η μετάφραση του «Χίλιες και Μία Νύχτες» από τον Galland. Η διαμόρφωση του έντεχνου παραμυθιού ως νέου λογοτεχνικού είδους από τους von Arnim και Brentano, καθώς και η συλλογή των αδελφών Γκριμ, κλείνουν ουσιαστικά τη μετάβαση από το ένα είδος στο άλλο. Έτσι, το παραμύθι πέρασε σιγά-σιγά από το συλλογικό στο ατομικό επίπεδο και από την αγροτική κοινότητα στην αστική κοινωνία, ενώ η παραγωγή και η διάδοσή του εξυπηρετούν πλέον και εμπορικούς στόχους.

 

Πηγή:http://www.mediart.gr/life-style/2011-02-22-12-00-35/290-paramithia-paidia-istories-mithoi

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: http://blogs.sch.gr/stratilio/archives/3101

Παλαιότερα άρθρα «

» Νεότερα άρθρα

Top