Συμβουλευτικός Σταθμός Νέων ΔΔΕ Αργολίδας

Υπεύθυνη: Δρ. Πανοπούλου Σοφία

ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Κάτω από: Ανακοινώσεις | ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΩΝ ΝΕΩΝ ΑΡΓΟΛΙΔΑΣ
Πέμπτη, 4 Μάιος 2017 11:12 πμ |

Η Υπεύθυνη του ΣΣΝ Αργολίδας παρουσίασε σχετική εισήγηση στο πλαίσιο της «Θεματικής Εβδομάδας» στο Γυμνάσιο Δρεπάνου στις 27/4/2017. Ακολουθεί απόσπασμα της εισήγησης.

Τα δικαιώματα των γυναικών είναι οι απαιτήσεις που αξιώνονται για τις γυναίκες και τα κορίτσια πολλών κοινωνιών ανά τον κόσμο και αποτελούν τη βάση για το γυναικείο κίνημα του 19ου και το φεμινιστικό κίνημα του 20ου αι.. Σε ορισμένες χώρες, ακόμα και σήμερα, τα δικαιώματα αυτά υποστηρίζονται από το νόμο και τη συμπεριφορά των ανθρώπων, ενώ σε άλλες μπορούν να αγνοηθούν ή και να κατασταλούν.

Η γυναίκα από την αρχή της ιστορικής περιόδου δεν αντιμετωπίζεται ομοιόμορφα. Την προϊστορική εποχή η θέση της ήταν κυρίαρχη. Τότε άκμασε ο θεσμός της μητριαρχίας. Η γυναίκα λατρεύτηκε ως θεά της γονιμότητας, ως θεά – Μητέρα. Στη μητριαρχική οικογένεια τα παιδιά έπαιρναν το όνομα της μητέρας και την περιουσία την έπαιρναν οι κόρες (Αμαζόνες).

Στον κώδικα του Χαμουραμπί η γυναίκα φαίνεται να διαθέτει ελάχιστα δικαιώματα, τιμωρείται αυστηρά για την απιστία σε αντίθεση με τον άντρα, δεν μπορεί εύκολα να χωρίσει κάποιον. Όμως, μπορούσε να ασκεί το εμπόριο και να εργάζεται ως δικαστής, προεστός, γραφέας. Την ίδια βέβαια εποχή στη μινωική Κρήτη οι γυναίκες είχαν τα ίδια περίπου δικαιώματα και ελευθερίες με τους άνδρες.

Μετά την αρχαϊκή εποχή η κατάσταση των γυναικών χειροτέρεψε και εισήχθησαν νόμοι για τον έμπρακτο διαχωρισμό των φύλων. Οι γυναίκες στην κλασική Αθήνα δεν είχαν καμία νομική υπόσταση και θεωρούνταν μέρος του οίκου όπου επικεφαλής ήταν ένας άνδρας κύριος. Είχαν περιορισμένο δικαίωμα στην ιδιοκτησία και γι’ αυτό δε θεωρούνταν πλήρεις πολίτες. Δεν απέκτησαν ποτέ ιθαγένεια λόγω του φύλου τους κι έτσι δε συμμετείχαν στην άσκηση της εξουσίας.

Αντίθετα, οι γυναίκες στη Σπάρτη συγχρωτίζονταν ελεύθερα στο δημόσιο βίο και στους αθλητικούς αγώνες, αναλάμβαναν την ευθύνη για τη διαχείριση της περιουσίας, λάμβαναν την ίδια εκπαίδευση με τα αγόρια, έπαιρναν μέρος σε αθλητικούς αγώνες φορούσαν κοντά φορέματα κι όχι βαριά και μακριά ρούχα, όπως στην αρχαία Αθήνα. Παρόλα αυτά ο ρόλος τους στην πολιτική ήταν ανάλογος μ’ αυτός των Αθηναίων.

Επιδείνωση της κατάστασης παρουσιάζεται στα ρωμαϊκά χρόνια, καθώς η γυναίκα ήταν σε πλήρη υποταγή στην  εξουσία του πατέρα, του άντρα ή του αδερφού της, δεν μπορούσε να καταθέτει ως μάρτυρας στο δικαστήριο ή να ασκεί κάποιο δημόσιο λειτούργημα. Η κατάσταση εξακολούθησε ίδια σ’ όλη τη διάρκεια του Μεσαίωνα, παρά τη διάδοση του Χριστιανισμού και του μηνύματός του για ισότητα όλων των ανθρώπων.

Οι περισσότερες διακηρύξεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα πριν απ’ την Οικουμενική Διακήρυξη του 1948 αφορούσαν κατά βάση τους άνδρες κι όχι τις γυναίκες. Έτσι, κατά τη Γαλλική Επανάσταση η θεατρική συγγραφέας Ολυμπία ντε Γκουζ συνέγραψε με κάπως ειρωνική διάθεση το 1791 τη Διακήρυξη των Δικαιωμάτων της Γυναίκας και του Θηλυκού Πολίτη, όπου στο άρθρο 10 έλεγε πως «η γυναίκα έχει δικαίωμα να ανεβαίνει στο ικρίωμα, πρέπει λοιπόν να έχει το δικαίωμα να ανεβαίνει και στο βήμα». Η γυναίκα, δηλαδή, δεν πρέπει να είναι μόνο ίση με τον άντρα, αλλά και σύντροφός του.

Ακόμη, όμως, και στα τέλη του 19ου αι. οι γυναίκες ήταν υποχρεωμένες στη Γαλλία να καλύπτουν το κεφάλι τους δημοσίως, ενώ σε κάποιες περιοχές της Γερμανίας ο σύζυγος είχε δικαίωμα να πουλήσει τη γυναίκα του. Ακόμα και στις αρχές του 20ου αι. οι γυναίκες δεν είχαν δικαίωμα ψήφου ούτε άλλα πολιτικά δικαιώματα τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Αμερική.

Η διεκδίκηση ψήφου από τις γυναίκες κυριάρχησε ως στόχος του φεμινιστικού κινήματος για 70 περίπου χρόνια. Υπό την καθοδήγηση της Emmeline Pankhurst μία σειρά σαμποτάζ, βομβιστικών ενεργειών και απεργιών οδήγησε το βρετανικό κοινοβούλιο στην παραχώρηση ψήφου στις γυναίκες που είχαν οικογένεια και στις γυναίκες απόφοιτες πανεπιστημίου άνω των 30 ετών το 1918. Το 1920 ανάλογη αναγνώριση έγινε και στις ΗΠΑ.

Το «δεύτερο φεμινιστικό κύμα» των δεκαετιών ΄60 και ΄70 αντιπροσώπευε μία ήπια φαινομενικά ρήξη με την ήσυχη προαστιακή ζωή που πρόβαλλε η αμερικανική λαϊκή κουλτούρα.  Το 1961 ο πρόεδρος Κένεντι ίδρυσε την Προεδρική Επιτροπή για τη θέση των γυναικών και διόρισε επικεφαλής την Έλινορ Ρούζβελτ. Η έκθεση του 1963 μιλούσε με σιγουριά για διακρίσεις στον εργασιακό χώρο, στη μισθοδοσία, για απουσία ίσων ευκαιριών δουλειάς. Η Πράξη Ίσης Μισθοδοσίας του 1963 και η Πράξη Πολιτικών Δικαιωμάτων του 1964 εμπόδιζε τους εργοδότες να κάνουν διακρίσεις με βάση το φύλο.

Στην Ελλάδα μέχρι τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο μόνο ο εκπαιδευτικός κλάδος ήταν ανοιχτός στις γυναίκες. Το 1895 γίνεται δεκτή η πρώτη φοιτήτρια στο Πανεπιστήμιο. Την ίδια εποχή η Καλλιρρόη Παρρέν ίδρυσε την πρώτη οικοκυρική σχολή. Η ίδια ίδρυσε το 1912 Λύκειο των Ελληνίδων, που ασχολήθηκε με τη μόρφωση των Ελληνίδων και τη διατήρηση της ελληνικής παράδοσης. Το Σύνταγμα του 1927 στο άρθρο 6 περιλαμβάνει την ερμηνευτική δήλωση για τον όρο πολίτης, ότι έχει δηλαδή την έννοια του Έλληνα υπηκόου αδιακρίτως φύλου με αποτέλεσμα τη διευρυμένη είσοδο των γυναικών στις δημόσιες υπηρεσίες και τις Υπηρεσίες Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου.

Το 1952 δίνεται στις Ελληνίδες το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι. Πρώτη γυναίκα βουλευτής υπήρξε η Ελένη Σκούρα. Το Σύνταγμα του 1975 κατοχυρώνει την ισότητα ανδρών και γυναικών. Το 1983 στο Οικογενειακό Δίκαιο καθιερώνεται η αρχή της ισονομίας μεταξύ των συζύγων και με τα τέκνα τους.

Σε αντίθεση, όμως, με τον αναπτυγμένο κόσμο, οι γυναίκες στις χώρες του Τρίτου Κόσμου δε βρίσκονται στην ίδια πλεονεκτική θέση. Πολλές είναι αναλφάβητες, δεν έχουν το δικαίωμα να παίρνουν αποφάσεις για τη ζωή τους, πέφτουν θύματα βίας σε καιρό πολέμου ή και ειρήνης, συχνότερα δε μέσα στο σπίτι τους.

Από την άλλη πλευρά, ενώ οι γυναίκες σε κράτη, όπως η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα στερούνται ακόμα και σήμερα το δικαίωμα ψήφου, σε πολλά άλλα έχουν αναδειχθεί σε κυρίαρχες πολιτικές προσωπικότητες. Συνολικά, όμως, η συμμετοχή των γυναικών στην πολιτική παραμένει ασήμαντη. Από οικονομικής σκοπιάς, στο δυτικό κόσμο τα εισοδήματα των νεαρών και άτεκνων γυναικών πλησιάζουν αυτά των ανδρών, ενώ οι γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας βιώνουν μία αυξανόμενη ανισότητα στους μισθούς.

Από επαγγελματικής άποψης εξακολουθούν να έρχονται δεύτερες σε πολλούς τομείς με εξαίρεση αυτόν της Ιατρικής. Διείσδυσαν, όμως, σε επαγγέλματα που μέχρι πρότινος θεωρούνταν προπύργια των ανδρών.

Οι γυναίκες με τον ιστοειδή τρόπο σκέψης τους μπορούν να αποδειχτούν καθοριστικό στοιχείο της νέας παγκοσμιοποιημένης οικονομίας και κοινωνίας και να ασκήσουν πρωταγωνιστικό ρόλο σ’ αυτή. Απαραίτητη πάντα είναι η αλλαγή της νοοτροπίας του συνόλου απέναντί τους και η διαπαιδαγώγηση των νέων προς αυτόν τον σκοπό.

 

 

 

 



Δεν υπάρχουν σχόλια

Χωρίς σχόλια ακόμα.

RSS κανάλι για τα σχόλια του άρθρου.