Άρθρα με καρτέλα "μυθολογία"

Εκπαιδευτικό υλικό-Μύθοι

Πολύ χρήσιμο υλικό για τον εκπαιδευτικό είναι και αυτό που παραθέτουμε για τους μύθους από το www.komvos.edu.gr

Ετικέτες: , , , ,

Η ύπαρξη του κακού στον κόσμο:μυθολογία

Σε συνέχεια της ενασχόλησης με την ύπαρξη του κακού στον κόσμο θα γίνει σύνδεση με τις διάφορες μυθολογίες και του πως παρουσιάζεται σε αυτές η ύπαρξη του κακού. Συγκεκριμένα θα δοθεί στα παιδιά για ανάγνωση απόσπασμα από τον Προμηθέα Δεσμώτη του Αισχύλου σε μετάφραση: Ι.Γρυπάρη καθώς  και το ανάλογο video από την ομώνυνη τραγωδία.

Υπάρχουν ομοιότητες στη στάση του Προμηθέα με αυτή των πρωτοπλάστων και στη στάση του Δία απέναντι στους ανθρώπους και του Θεού απέναντι στους πρωτόπλαστους;


Π Ρ Ο Λ Ο Γ Ο Σ
Κράτος
Να μας στα πέριορα τ’ αλαργινά του κόσμου
στους έρημους κι απάτητους Σκυθικούς δρόμους
Διαβάστε όλο το άρθρο »

Ετικέτες: ,

Άνθρωπος και φυσικό περιβάλλον-ο μύθος του Ερισύχθονα

Στη Γ΄Λυκείου υπάρχει ενότητα αφιερωμένη στην οικολογία. Στα πλαίσια αυτής της ενότητας επιλέχθηκε και το παρακάτω υλικό….

1)Η οικολογική κρίση είναι καταρχήν κρίση πνευματική και ηθική και οφείλεται στον ίδιο τον άνθρωπο.

Ο Θεός σημειώνει ο Θεόφιλος Αντιοχείας δημιούργησε εξαρχής τα πάντα καλά λίαν. Όταν ο άνθρωπος που ήταν ο κύριος της κτίσης αμάρτησε, παρασύρθηκαν μαζί του και όσα βρίσκονταν υπό την εξουσία του (Προς Αυτόλυκον 2,170. Ο άνθρωπος με την παρακοή και την αποστασία του από το Θεό οδηγήθηκε στην παράχρηση της κτίσεως και δρομολόγησε την οικολογική κρίση.

Ο άνθρωπος παρενέβη βάναυσα στη φυσική ροή των πραγμάτων και προκάλεσε αφύσικες αλλαγές. Απομακρύνθηκε από το φυσικό περιβάλλον και παρέμεινε ξένος και ανέστιος στον τεχνητό κόσμο που κατασκεύασε ο ίδιος.

Η οικολογική κρίση συνδέεται με το σύνολο της προσωπικής και της κοινωνικής ζωής του ανθρώπου. Η λατρεία της ανέσεως, η ασέβεια προς τα πράγματα, η αλόγιστη σπατάλη, η απουσία του μέτρου, η ανευθυνότητα, η αδικία, η εκμετάλλευση, ο ευδαιμονισμός που εκδηλώνονται σε όλα τα επίπεδα της ανθρώπινης ζωής, και δραστηριότητας, είναι παράγοντες που την προκαλούν. Εν κατακλείδι η οικολογική κρίση μπορεί να χαρακτηρισθεί ως μετάσταση της πνευματικής και ηθικής κρίσης από το μικρόκοσμο στο μακρόκοσμο, από τον άνθρωπο στην κτίση. Εκφράζει την κρίση της παρουσίας και της διαγωγής του ανθρώπου μέσα στον κόσμο.

 

Ο άνθρωπος συνδέεται οργανικά με τη φύση. Η φύση πάλι συνδέεται κατά ιδιάζοντα τρόπο με τη γυναίκα, με την οποία μάλιστα συμβολίζεται. Η φύση είναι η τροφός μητέρα. Και ο ανδροκρατικός πολιτισμός, που υποτίμησε και εκμεταλλεύτηκε τη γυναίκα, δε στάθηκε στοργικότερος απέναντι στη φύση. Η γυναίκα όπως και η φύση, χρησιμοποιήθηκε για την πραγμάτωση των ανδροκρατικών επιδιώξεων και σκοπών. Νομίζετε ότι μπορεί να συσχετιστούν οι οικολογικές κινήσεις που παρουσιάστηκαν τη δεκαετία του ΄70 με τα φεμινιστικά κινήματα που εκδηλώθηκαν λίγο πιο πριν και διεκδικούσαν δικαιοσύνη για τις γυναίκες;

 

Στοιχεία αντλήθηκαν από: Μαντζαρίδη, Γ, 1995. Χριστιανική Ηθική, εκδ. Πουρνάρα, Θεσσαλονλικη

 2) Μυθολογία

Ο άνθρωπος οφείλει να δείχνει σεβασμό στο περιβάλλον. Σε αυτό το σημείο θα γίνει και μία αναφορά στο μύθο του Ερισύχθονα όπου  μας επιβεβαιώνει περίτρανα τα παραπάνω και γι’ αυτό το λόγο επιλέχθηκε.

Ο Ερισύχθονας ήταν βασιλιάς στη Θεσσαλία και είχε αποκτήσει μεγάλη φήμη για τη σκληρότητά του και την πλεονεξία του. Όταν θέλησε να χτίσει ένα μεγάλο παλάτι αποφάσισε να κόψει ξύλα από το δάσος που ήταν κοντά του. Ο Ερισύχθονας άρχισε να κόβει αλόγιστα τα δέντρα του δάσους. Οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν ότι σε κάθε δέντρο ζούσε και μία νύμφη του δάσους , η Αμαδρυάς, που ζούσε όσο καιρό ζούσε και το δέντρο.  Όταν κάποιος έκοβε ένα δέντρο πέθαινε και η νύμφη που ζούσε μαζί του. Τις Αμαδρυάδες προστάτευε η θεά Δήμητρα, η θεά της γεωργίας και για το λόγο αυτό οι άνθρωποι έκοβαν δέντρα μόνο όταν ήταν απαραίτητο. Οι υπήκοοι του Ερισύχθονα προσπάθησαν να τον μεταπείσουν  αλλά εις μάτην. Ο βασιλιάς όχι μόνο δεν τους άκουσε αλλά και διέπραξε ύβρη μιλώντας άσχημα για τις νύμφες, τα δέντρα και τη θεά Δήμητρα.

Ο Ερισύχθονας δε δίστασε να κόψει και το γηραιότερο δέντρο του δάσους. Τότε η νύμφη που κατοικούσε εκεί τον προειδοποίησε ότι η Δήμητρα θα εξοργιστεί και θα τον τιμωρήσει, πράγμα που έγινε πολύ σύντομα.

Η θεά Δήμητρα πρόσταξε τη θεά Πείνα να εμφανιστεί και να κάνει το βασιλιά να πεινάει συνεχώς. Ο Ερισύχθονας δεν μπορούσε να χορτάσει με κανένα τρόπο και συνεχώς πεινούσε όσο κι αν έτρωγε. Πολύ σύντομα έχασε όλη του την περιουσία για να έχει χρήματα και ν’ αγοράζει φαγητό. Στο τέλος πούλησε το παλάτι του, τους δούλους του και την ίδια τη μοναχοκόρη του.

Το τέλος του είναι τραγικό. Λιμοκτονώντας, τρώει τις ίδιες του τις σάρκες και πεθαίνει.

 

(οι νύμφες είχαν μαγικές δυνατότητες και πραγματοποιούσαν ευχές. Από τότε για να μην εισακουστεί μία ευχή λέμε «χτύπα ξύλο» ώστε να μην την ακούσουν οι νύμφες και την πραγματοποιήσουν.)<a href="http://«>

Ετικέτες: , ,

Ο μύθος του κατακλυσμού:Το έπος του Γκιλγκαμές

Όλες οι Κοσμογονίες των λαών της γης γνωρίζουν ένα εμβρυώδη κόσμο που υπήρχε σε μια αρχέγονη εποχή, πριν ακόμη χωριστούν ο ουρανός και η γη. Σε πολλές κοσμογονίες ο κόσμος δημιουργείται από τα νερά ή το βαθύ ωκεανό και σε άλλες από μια χαώδη κατάσταση. To θέμα του αρχέγονου ύδατος που στις αρχαϊκές Κοσμογονίες παρουσιάζεται ως κοσμικό και συγχρόνως θεϊκό σύνολο, βρίσκεται και στους Σουμέριους. Κάποτε ο κόσμος δημιουργείται από τον ωκεανό , πάνω από τον οποίο ένας θεός σύμφωνα με την παράδοση ο Μαρδούκ, ο κατοπινός μεγάλος θεός της Βαβυλώνας , άπλωσε μια καλαμένια ψάθα, πάνω στην οποία συσσώρευσε το χώμα της γης.

Οι Βαβυλώνιοι, οι Ασσύριοι, λαοί συγγενικοί μεταξύ τους, ανέπτυξαν σπουδαίο πολιτισμό. Πήραν τον πολιτισμό των Σουμερίων και τον εμπλούτισαν με νέα στοιχεία σημιτικής κληρονομιάς.

Το έπος του Γκιλγκαμές

Το έπος του Γκιλγκαμές είναι το πιο γνωστό και το πιο λαϊκό δημιούργημα της βαβυλωνιακής ποίησης. Ανακαλύφθηκε στη βιβλιοθήκη του Ασσουρμπανιμπάλ και είαναι παλαιότερο από το «Ενουμά Έλις». Σήμερα σώζονται μόνο αποσπάσματα αρκετά όμως για να ανασυνθέσουν την ιστορία του ήρωα Γκιλγκαμές.

Το έργο είναι μια από τις πιο συγκινητικές διηγήσεις για την αναζήτηση της «αθάνατου νερού», που θα εξασφάλιζε στην ανθρωπότητα την αθανασία. Το έπος αποτελείται από 12 πίνακες, που αντιστοιχούν στο ζωδιακό κύκλο.

Ο Γκιλγκαμές ήταν κατά τα δυο τρίτα θεός κι ένα τρίτο άνθρωπος. Ήταν ο μεγαλύτερος και δυνατότερος βασιλιάς της γης. Παρουσιάζεται όμως και ως δεσπότης που ντροπιάζει τις νέες κοπέλες και βάζει σε βαριές δουλειές τους άντρες. Όταν ο λαός του παραπονιέται για την σκληρότητά του, οι θεοί του στέλνουν τον ημιάγριο Ενκίντου.

Ο μύθος του κατακλυσμού

Ο μύθος του κατακλυσμού είναι διαδεδομένος και τον συναντούμε σχεδόν παντού σε όλες τις ηπείρους και τους πολιτισμούς (μόνο στην Αφρική σπανίζει).

Είναι γνωστό ότι στο τέλος της τελευταίας εποχής των Παγετώνων και στην αρχή της Νεοθερμικής περιόδου έλιωσαν τεράστιοι όγκοι πάγων που προκάλεσαν την άνοδο της στάθμης της θάλασσας.  Όμως δεν μπορούμε να ερμηνεύσουμε τη δημιουργία ενός τόσο διαδεδομένου μύθου μόνο με αυτά τα φαινόμενα. Οι περισσότεροι μύθοι περί κατακλυσμού φαίνεται να έχουν σχέση με τις αντιλήψεις των ανθρώπων περί τάξεως και ρυθμού που επικρατεί στον κόσμο. Σύμφωνα με τις παλιές αντιλήψεις ο «παλαιός κόσμος», που τον κατοικεί μια πεπτωκυία ανθρωπότητα, καταποντίζεται και λίγο καιρό αργότερα αναδύεται από το «ύδωρ».

Στις περισσότερες παραλλαγές του μύθου ο κατακλυσμός είναι αποτέλεσμα των αμαρτιών ή των τελετουργικών ανακριβιών των ανθρώπων. Ενίοτε όμως είναι και απλώς ένα επακόλουθο του θελήματος ενός θεού, ο οποίος θέλει να εξολοθρεύσει το ανθρώπινο γένος.



Σύμφωνα με τον παλιό σουμερικό μύθο, έπρεπε μετά τον κατακλυσμό να ανανεωθεί το βασίλειο και να καταβιβασθεί εκ νέου από τον ουρανό, δεδομένου ότι με τον κατακλυσμό είχε επέλθει το «τέλος του κόσμου». Ένας μόνο άνθρωπος σώθηκε: ο Ζιουσούδρα κατά τη σουμερική εκδοχή του μύθου ή ο Ουτναπιστίμ κατά την ακκαδική.

Αντίθετα όμως προς το Νώε της Παλαιάς Διαθήκης, ο άνθρωπος που σώθηκε εδώ δεν επετράπη να κατοικήσει στο «νέο κόσμο», ο οποίος αναδύθηκε από τα νερά. Αφού κατά κάποιον τρόπο «θεώθηκε» ή τέλος πάντων έγινε αθάνατος, μετατοπίστηκε στη μυθική χώρα του Τιλμούν (ο Ζιουσούδρα) ή στη χώρα της «εκβολής των ποταμών» (ο Ουτναπιστίμ).

Στοιχεία αντλήθηκαν από: Ζιάκας Γρ. (1990), Η θρησκεία των προϊστορικών κοινωνιών και των αρχαίων λαών, Θεσσαλονίκη, εκδ. Κυριακίδη


Το έπος του Γκιλγκαμές-Η ιστορία του κατακλυσμού (απόσπασμα)

Ξέρεις την πόλη Σουρρουπάκ που βρίσκεται στις όχθες του

Ευφράτη; Η πόλη αυτή είναι πολύ παλιά κι ακόμα πιο παλιοί εναι οι Θεοί

της. Εκεί ήταν ο Ανού, ο κυρίαρχος του στερεώματος, ο πατέρας των

Θεών. Eκεί ήταν κι ο πολεμικός Ελνίλ ο σύμβουλός τους, ο Νινούρτα ο

βοηθός, και ο Εννουζί ο επιτηρητής των καναλιών. Μαζί τους ήταν κι ο Εά.

Κείνο τον καιρό ο κόσμος πλήθαινε πολύ, οι άνθρωποι γεννοβολούσαν. Ο

κόσμος μούγκριζε σαν άγριος ταύρος. Οι μεγάλοι θεοί αναστατώθηκαν από

τις κραυγές τους. Διαβάστε όλο το άρθρο »

Ετικέτες: , , , , ,

Top
...
Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων