Ευρωπαϊκή Ημέρα Γλωσσών

26 Σεπτεμβρίου 2017
European_Year_of_Languages_2001_logo

Ευρωπαϊκή Ημέρα Γλωσσών

Η 26 Σεπτεμβρίου καθιερώθηκε ως Ευρωπαϊκή Ημέρα Γλωσσών στις 6 Δεκεμβρίου 2001, στο τέλος του Ευρωπαϊκού Έτους Γλωσσών, από το Συμβούλιο της Ευρώπης [1] , με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Ευρωπαϊκή Ημέρα Γλωσσών είναι μια πανευρωπαϊκή εκστρατεία για την προώθηση της εκμάθησης γλωσσών και εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Συμβουλίου της Ευρώπης για την προώθηση της πολυγλωσσίας στην Ευρώπη.

Οι γενικοί στόχοι της ημέρας είναι:

  • να ευαισθητοποιήσει το κοινό για τη σημασία της εκμάθησης γλωσσών και της διαφοροποίησης των γλωσσών που μαθαίνονται με σκοπό την αύξηση της πολυγλωσσίας και της διαπολιτισμικής κατανόησης·
  • να προωθήσει την πλούσια γλωσσική και πολιτιστική ποικιλία της Ευρώπης·
  • να ενθαρρύνει τη δια βίου εκμάθηση γλωσσών μέσα και έξω από το σχολείο.

wikipedia

H καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας ως επένδυση ζωής

15 Οκτωβρίου 2016

paidaki

Δε θα επεκταθώ σε τυχόν προτάσεις που αφορούν το εκπαιδευτικό μας σύστημα. Άλλοι ερευνητές, ικανότεροι από μένα, το έχουν κάνει. Ό,τι μπορώ να πω είναι ετούτο: Εμείς οι εκπαιδευτικοί μπορούμε να δημιουργήσουμε θύλακες αντίστασης στη νοοτροπία της συσσώρευσης και να κάνουμε πράξη αυτό που ο Πλούταρχος είπε: ότι «ο νους του παιδιού δεν είναι δοχείο που πρέπει να γεμίσουμε, αλλά εστία που πρέπει ν’ ανάψουμε». Για να γίνει όμως αυτό, πρέπει πρώτα εμείς να πιστέψουμε στην ανθρωποπλαστική δύναμη της ελεύθερης ανάγνωσης, της λογοτεχνίας.

filΈχει υποστηριχτεί ότι «η παιδική λογοτεχνία ασκεί επίδραση τόσο στον ψυχικό όσο και στον νοητικό κόσμο του παιδιού. Το εξοικειώνει με την κοινωνική πραγματικότητα, προβάλλει πανανθρώπινες αξίες και ιδανικά, συμβάλλοντας ενεργά στη διαμόρφωση του χαρακτήρα του και της προσωπικότητάς του». Με την ανάγνωση του λογοτεχνικού κειμένου κινητοποιείται ένας σημαντικός μηχανισμός δημιουργικής μάθησης που διαθέτει ο άνθρωπος: η φαντασία. «Το ανθρώπινο μυαλό δεν αποθηκεύει απλώς γεγονότα και πληροφορίες, αλλά συνθέτει και ανασυνθέτει πληροφορίες». Το παιδί οδηγείται σε πρωτότυπες σκέψεις και ιδέες καθώς και σε προσωπικές αποκαλύψεις εννοιών. Η γνώση που προκύπτει απ’ αυτή τη διαδικασία είναι έμπεδη, δεν χάνεται ποτέ. Αυτό το στοιχείο της λογοτεχνικής ανάγνωσης, η μάθηση δηλαδή, κάνει το λογοτεχνικό βιβλίο πολύτιμο αρωγό στην εκπαιδευτική διαδικασία.Ας γίνω πιο συγκεκριμένη μ’ ένα παράδειγμα. Διδάσκουμε ένα ιστορικό γεγονός από το σχολικό βιβλίο και προσπαθούμε να μεταδώσουμε στα παιδιά την εμπειρία του χώρου, του χρόνου και των προσώπων που εμπλέκονται στο γεγονός. Όσο κι αν προσπαθήσουμε όμως, ένα μέρος της αλήθειας κατακρατείται, εκείνο που αφορά την ψυχοσύνθεση των ηρώων, δηλαδή τη συναισθηματική φόρτιση του γεγονότος. Στο ιστορικό λογοτεχνικό βιβλίο το μέρος αυτό της αλήθειας ελευθερώνεται μόλις εμφανιστεί η συναισθηματική πλευρά του ιστορικού γεγονότος. Για να το πω κι αλλιώς: Πότε το παιδί θα κατανοήσει και θα συγκρατήσει τα σχετικά με τη δικτατορία του ’67; Όταν θα παρακολουθήσει τη σχολική γιορτή, ή όταν θα διαβάσει τα Γενέθλια της Ζωρζ Σαρή;

vivlioΠολλές φορές συμβουλεύουμε τα παιδιά να διαβάζουν λογοτεχνικά βιβλία για να «πλουτίσουν» το λεξιλόγιό τους. Συνδέουμε δηλαδή την ανάγνωση με τη γλωσσική ανάπτυξη, κάτι που μπορεί να είναι σωστό. Είναι λάθος όμως να περάσει η αντίληψη ότι η ανάγνωση της λογοτεχνίας αποσκοπεί στη συγκρότηση ενός ικανού λεξιλογίου, γιατί είναι σαν να παραδεχόμασταν ότι το παιδί που έχει ικανοποιητικό λεξιλόγιο δεν είναι ανάγκη να διαβάζει. Δεν νομίζω ότι πιστεύει κανείς κάτι τέτοιο. Όχι μόνο γιατί ο όρος «γλωσσική ανάπτυξη» σημαίνει βελτίωση της σκέψης και άπλωμα στον κόσμο, αλλά και γιατί «γλώσσα» είναι η χαρά της ομιλίας, της συνομιλίας, του αστεϊσμού, του δημιουργικού γραψίματος. Κι όσο ο άνθρωπος μιλά και αστειεύεται και γράφει, θα έχει και την ανάγκη να διαβάζει.

Η διανοητική και η γλωσσική ανάπτυξη λοιπόν είναι ωφέλειες που προκύπτουν από την ανάγνωση της λογοτεχνίας, και ως εκπαιδευτικός μπορώ ήδη να καταλήξω σε θετική πρόταση. Ως μητέρα όμως, που πρώτα και πάνω απ’ όλα μ’ ενδιαφέρει ο ψυχικός κόσμος των παιδιών μου, η αρμονική ένταξή τους στην κοινωνία, η ευτυχία τους με μια λέξη, δεν θα μπορούσα παρά να τονίσω την πρωταρχική,κατά τη γνώμη μου, ωφέλεια της παιδικής λογοτεχνίας που είναι η σύνδεση του παιδιού με τη ζωή.
Υπάρχει μια τάση να θεωρείται η λογοτεχνία ως κάτι ξέχωρο από τη ζωή.Όμως η ζωή γεννά τις ιστορίες που διαβάζουμε στα βιβλία. Η λογοτεχνία είναι η ίδια η ζωή. Η μητέρα που νανουρίζει το μωρό της με τραγουδάκια δεν απέχει πολύ από τον ποιητή που αποτυπώνει τη συγκίνησή σου σε στίχους. Η ανάγκη που νιώθουμε όλοι να αφηγηθούμε ένα περιστατικό είναι η ίδια με την ανάγκη που νιώθει ο συγγραφέας όταν καθίσει
μπροστά σ’ ένα άδειο χαρτί: Ανάγκη για επικοινωνία. Το αποτέλεσμα, βέβαια, αυτής της ανάγκης δεν είναι ίδιο σ’ όλες τις περιπτώσεις. Δεν είμαστε όλοι λογοτέχνες. Είμαστε όμως άνθρωποι που συμβιώνουμε κάτω από ένα πλέγμα διάφορων μορφών αρμονίας και κατανόησης για τους άλλους.

parauyroΠώς το παιδί μας θα μάθει την τέχνη τού να ζει σ’ αυτό το πλέγμα κατανοώντας τους άλλους αλλά και διατηρώντας την ατομικότητά του; Νομίζω ότι η παιδική λογοτεχνία ως καθαρή μορφή τέχνης αλλά και ως μέσο αγωγής μπορεί να προσφέρει σημαντική βοήθεια. Γιατί με την «πρισματική εικόνα ζωής που προσφέρει μέσα από ρεαλιστικές ή φανταστικές καταστάσεις, αποτελεί στην πραγματικότητα μια καθολική γνώση και τέχνη ζωής».
Τα πραγματικά έργα τέχνης του λόγου με τα θετικά πρότυπα των ηρώων που προβάλλουν, ποτίζουν την αδιαμόρφωτη παιδική ψυχή με τις αιώνιες αξίες του ανθρωπισμού, του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της ειρήνης, της ελευθερίας. Το παιδί βλέποντας το καλό να θριαμβεύει και ο θετικός ήρωας να επιβραβεύεται από τους συνανθρώπους του, υιοθετεί με τη διαδικασία της ταύτισης ανάλογες συμπεριφορές.

Απορίες και αγωνίες που βασανίζουν την ψυχή του μπορούν να βρουν τη λύση τους μέσα σ’ ένα σωστό παιδικό βιβλίο και να το ελευθερώσουν από τα άγχη. Γιατί την ώρα που διαβάζει, το παιδί γίνεται, όπως είπε ο Προυστ, αναγνώστης του εαυτού του, επικοινωνεί δηλαδή με το βιβλίο σε προσωπική βάση με τους συνειρμούς και την ανάκληση της πείρας του.
Ένα παιδί που δοκιμάζει συναισθήματα όπως η ζήλια, ο θυμός, η ενοχή, συναισθήματα που δεν τα ομολογεί ούτε στον εαυτό του, ανακουφίζεται όταν ανακαλύπτει ότι και άλλα παιδιά δοκιμάζουν παρόμοια συναισθήματα και παύει να νιώθει μειονεκτικά. Ακόμη, το παιδί που έζησε τον πόνο του θανάτου ενός αγαπημένου του προσώπου, που βίωσε το διαζύγιο των γονιών του, που απέτυχε σε μια προσπάθειά του, ανακουφίζεται όταν διαβάζει ότι κι άλλοι συνομήλικοί του είχαν ανάλογο πρόβλημα και το ξεπέρασαν. Πλημμυρίζει τότε η καρδιά του από αισιοδοξία και όρεξη να προχωρήσει, απαλλαγμένο από τα συμπλέγματα που το βασάνιζαν. Δεν ισχυρίζομαι ότι η ανάγνωση αποτελεί πανάκεια σε κάθε πρόβλημα ούτε ότι μπορεί να υποκαταστήσει την ανθρώπινη επαφή. Φυσικά, όταν το παιδί μας έχει κάποια ανάγκη, η βοήθειά μας δεν είναι μόνο να του δώσουμε το κατάλληλο βιβλίο. Η παρουσία μας δίπλα του και η συζήτηση είναι η πρώτη και αναντικατάστατη βοήθειά μας. Εκείνο που ήθελα να πω είναι ότι το παιδικό βιβλίο, ακριβώς επειδή έχει ήρωες παιδιά, μιλάει άμεσα στο παιδί, χωρίς να δίνει την εντύπωση της σκόπιμης καθοδήγησης και μπορεί έτσι να το επηρεάσει θετικά.

Μα ας αφήσουμε τα προβλήματα κι ας έρθουμε και στις χαρές. Το παιδικό λογοτεχνικό βιβλίο είναι και πηγή χαράς.«Αποτελεί με τη γλωσσική του αρτιότητα απολαυστικό όραμα και άκουσμα» που το παιδί έχει ανάγκη όσο και το παιχνίδι.Έχουν εξάλλου επισημανθεί τα κοινά χαρακτηριστικά του λογοτεχνικού διαβάσματος και του παιχνιδιού, που όντας και οι δύο εκούσιες δραστηριότητες μαγεύουν και καθηλώνουν το παιδί. Ομορφαίνουν τη ζωή του, γεγονός πολύ σημαντικό, αν πιστέψουμε τους ψυχολόγους που λένε ότι σε μια ευτυχισμένη παιδική ηλικία οικοδομείται μια ευτυχισμένη ενήλικη ζωή.
Είναι λοιπόν ένας ακόμη λόγος που με κάνει να πιστεύω ότι η καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας είναι επένδυση στη ζωή των παιδιών μας.Η αγάπη για το διάβασμα δεν είναι μια έμφυτη τάση που ή την έχει κανείς ή δεν την έχει. Αντίθετα, είναι μια λειτουργία που αποκτάται μέσω μιας μακρόχρονης και συστηματικής παιδείας. Και είναι οι δάσκαλοι και οι γονείς που μπορούν να κινητοποιήσουν το ενδιαφέρον των παιδιών για το βιβλίο.
Πιστεύω ότι βασική εμψυχωτική ενέργεια προς την κατεύθυνση της φιλαναγνωσίας είναι η προσωπική πρακτική. Να διαβάζουμε, αν θέλουμε να πείσουμε τα παιδιά να διαβάζουν. Να μιλάμε στα παιδιά για τα βιβλία που διαβάσαμε, για βιβλία που θα θέλαμε να διαβάσουμε. Το παιδί από πολύ μικρό μιμείται συμπεριφορές ενηλίκων. Γιατί να μην μιμηθεί και το διάβασμα;

ena paidi diabazeiΚι ας έρθουμε στη σχολική πραγματικότητα. Ένα παιδικό λογοτεχνικό βιβλίο πάνω στην έδρα του δασκάλου μπορεί να γίνει αφορμή για συζήτηση στην τάξη που θα καταλήξει σε πρόταση ανάγνωσης. Οποιαδήποτε συζήτηση
στην τάξη μπορεί να γίνει αφορμή για λογοτεχνικό διάβασμα. Συνηθίζουμε εμείς οι δάσκαλοι να δίνουμε στα παιδιά, λίγο πριν από τις διακοπές, μερικά βιβλία για να διαβάσουν, υποχρεωτικά ή προαιρετικά. Θεωρώ λάθος την ενέργεια αυτή. Είναι σαν να ψάχνουμε να γεμίσουμε τον ελεύθερο χρόνο των παιδιών, και μάλιστα σε μια εποχή που περιμένουν να ξεκουραστούν. Η λογοτεχνική ανάγνωση όμως είναι προϊόν ελεύθερης επιλογής,γι’ αυτό άλλωστε είναι γοητευτική. Είναι, νομίζω, καλύτερο να εμψυχώνουμε το παιδί για λογοτεχνικό διάβασμα μέσα στην καθημερινή σχολική ρουτίνα με φράσεις όπως: «Αν σας μείνει λίγη ώρα, διαβάστε μερικές σελίδες από το α ή το β βιβλίο και πέστε μου πώς σας φάνηκε». Ή,πάνω σε μια συζήτηση για το περιβάλλον: «Θα ’θελε κάποιος να διαβάσει το τάδε βιβλίο και να μας πει πώς μπόρεσαν τα παιδιά να προστατέψουν την πόλη τους από τον κίνδυνο της μόλυνσης;»

Ένα άλλο θέμα που αφορά τους εκπαιδευτικούς ως εμψυχωτές ανάγνωσης είναι η χρήση της σχολικής βιβλιοθήκης. Οι σχολικές βιβλιοθήκες υπάρχουν όπου υπάρχουν. Δεν είμαι όμως βέβαιη αν υπάρχουν για να βρίσκονται ή για να λειτουργούν. Ξέρω περιπτώσεις όπου υπάρχουν μερικά ράφια με βιβλία στο γραφείο των δασκάλων και στην καλύτερη περίπτωση σ’ ένα χωριστό δωμάτιο, όπου τα παιδιά δεν έχουν εύκολη και ελεύθερη πρόσβαση. Όπως και να ’χει, υπάρχουν βιβλία. Πώς θα φέρουμε τα παιδιά κοντά τους; Μερικές εμψυχωτικές ενέργειες θα μπορούσαν να είναι: Βγάζουμε τα βιβλία από τα ράφια, τα απλώνουμε σε πάγκους και λέμε στα παιδιά: «Έχουμε έκθεση βιβλίων που διαθέτει η βιβλιοθήκη του σχολείου μας. Μπορείτε να την επισκέπτεστε στα διαλείμματα».Επίσης μπορεί να μεταφερθεί ένα τμήμα της βιβλιοθήκης σε μια τάξη για μία μέρα και να αναλάβει η τάξη την ευθύνη δανεισμού των βιβλίων.Προτείνω δηλαδή να βάλουμε με κάθε τρόπο το βιβλίο κάτω από τη μύτη του παιδιού. Δεν είναι κακό ούτε δύσκολο. Είναι αποτελεσματικό; Ακόμη και ένα παιδί να πάρει με όρεξη κάποιο βιβλίο για να διαβάσει, θα έχουμε πετύχει.
Ας μεταφερθούμε τώρα για λίγο στην ατμόσφαιρα του σπιτιού. Το παιδί αφού διαβάσει τα μαθήματά του –κι αυτό είναι στην καλύτερη των περιπτώσεων– στήνεται μπροστά στην τηλεόραση και μια αγανακτισμένη μητέρα φωνάζει: «Κλείσε την τηλεόραση κι άνοιξε και κανένα βιβλίο». Το έχω υποστηρίξει και με άλλη ευκαιρία: Ο μεγάλος εχθρός του βιβλίου δεν είναι η τηλεόραση, αλλά η έλλειψη εμψύχωσης για διάβασμα.Ένα σφάλμα που κάνουμε εμείς οι γονείς είναι το να σπρώχνουμε το παιδί για διάβασμα υπό την επήρεια νεύρων ή με τη μορφή της τιμωρίας. Δεν δημιουργούμε σε αυτή την περίπτωση φιλαναγνώστες, αλλά μισαναγνώστες, αν μπορώ να χρησιμοποιήσω την έκφραση.
Δεν είναι πάντα οι συνθήκες κατάλληλες για ανάγνωση, και εν πάση περιπτώσει οι χειρότερες είναι αυτές που περιέγραψα παραπάνω. Το μυστικό είναι να προωθήσουμε το κατάλληλο βιβλίο στην κατάλληλη στιγμή. Μια οικογενειακή στιγμή χαλάρωσης, διαλόγου, παιχνιδιού, μια αποφορτισμένη ατμόσφαιρα είναι ευνοϊκή συνθήκη ώστε να διαβάσει ένα παιδί. Είναι βασικό να μην ξεχνάμε ότι το διάβασμα-απόλαυση δεν υποκινείται με τρόπο ορθολογικό και –πολύ περισσότερο– με τη βία. Αν πιστεύουμε ότι το «ταξίδι με το κείμενο» έχει προορισμό τη χαρά, δεν είναι λογικό να το ξεκινάμε με στενοχώρια.

Διάβασε το παιδί μας ένα βιβλίο; Ας μην του ζητήσουμε να μας δώσει αναφορά, δείχνοντάς του ότι πιστεύουμε πως μπορεί και να μην το διάβασε. Ας μη λογοκρίνουμε τις επιλογές του με φράσεις όπως «τι το διαβάζεις αυτό, δεν αξίζει», ή «σε τέτοια ηλικία και διαβάζεις ακόμα παραμύθια;» Ας το αφήσουμε να βεβαιωθεί ότι το διάβασμα είναι απόλαυση και θα ’χουμε αργότερα την ευκαιρία να του προτείνουμε πιο απαιτητικά βιβλία.
Αν αποφασίσουμε να δώσουμε στα παιδιά την όρεξη για διάβασμα, πρέπει να οπλιστούμε με υπομονή και επιμονή. Η φιλαναγνωσία είναι μια αρετή που κατακτάται δύσκολα, αλλά δεν χάνεται ποτέ. Αν οι γονείς νιώθουν αδυναμία στο να προτείνουν βιβλία στα παιδιά γιατί οι ίδιοι δεν γνωρίζουν την παιδική λογοτεχνία, μπορούν πάντα να ζητήσουν βοήθεια από πρόσωπα που έχουν ανάλογη γνώση και πείρα, όπως είναι οι βιβλιοθηκάριοι, οι δάσκαλοι και αρκετοί βιβλιοπώλες.Αξίζει τον κόπο να προσπαθήσουμε.Την ώρα που ο μαθητής μας, το παιδί μας, θα πάρει στα χέρια του ένα βιβλίο και θα καθίσει στη γωνιά του να το διαβάσει, δεν θα χαρούμε απλά που το παιδί μας αγαπά το βιβλίο–θα χαρούμε γιατί θα ξέρουμε πως εκείνη τη στιγμή ταξιδεύει με τη φαντασία, το όνειρο, το συναίσθημα.Με μια λέξη,θα είναι ευτυχισμένο.

Σοφία Χατζηδημητρίου
Φιλόλογος, συγγραφέας

αναδημοσίευση: Διαδρομές τεύχος 46, Καλοκαίρι 1997, σσ. 134-138

Πηγή

 

Ο ρόλος του εκπαιδευτικού στις σχέσεις του με τους μαθητές και τους γονείς

14 Σεπτεμβρίου 2016
Ο ρόλος του εκπαιδευτικού

atakΈνα ευκολοδιάβαστο και συγχρόνως εξαιρετικό άρθρο βγαλμένο μέσα από πείρα και μελέτη χρόνων.
Ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο εκπαιδευτικός στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση είναι οι σχέσεις του με τους μαθητές κυρίως, αλλά και με τους γονείς των μαθητών. Η διαπίστωση του προβλήματος είναι και προφανής —αφού ο καθένας αντιλαμβάνεται την ύπαρξη του— αλλά και επιστημονική. Αναφέρομαι λ.χ. στην έρευνα του καθηγητή του Παν. Κρήτης Κώστα Μάνου με θέμα: «Στάσεις εφήβων ή πώς μας βλέπουν και τι θέλουν οι έφηβοι», Αθήνα 1990, στην οποία, ανάμεσα σε άλλα ενδιαφέροντα συμπεράσματα, αναφέρεται ότι το 50% των μαθητών έχουν κάποιο πρόβλημα ή προβλήματα με τους καθηγητές τους (Βλ. σ. 146).Στην εισήγηση μου λοιπόν, θα προσπαθήσω να παρουσιάσω τις βασικότερες προϋποθέσεις με τις οποίες ο εκπαιδευτικός θα ξεπεράσει τις δυσκολίες του στις παραπάνω σχέσεις του, αλλά και τα βασικότερα σημεία τριβών που συναντά στην επικοινωνία του με μαθητές και γονείς. Κάποτε ο καθηγητής επιβαλλόταν με το κύρος του και την αυθεντία του. “Ότι έλεγε ήταν αναμφισβήτητο. Στην εποχή μας όμως, έχουν πλέον εκλείψει οι αυθεντίες.

Ο εκπαιδευτικός πρέπει να πείσει τους μαθητές και τους γονείς με την όλη του συμπεριφορά και με την όλη του πνευματική και παιδαγωγική πανοπλία. Κι αυτή η πειθώ είναι το δύσκολο σημείο της όλης υπόθεσης, διότι το «αυτός εφα» ανήκει στο παρελθόν. Σήμερα χρειαζόμαστε επιχειρήματα. Για το λόγο αυτό ο σημερινός εκπαιδευτικός καλείται να αναλάβει ένα ρόλο σε μια δύσκολη στιγμή.
Για να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του, χρειάζεται μεταξύ άλλων να έχει υπόψη του και τα εξής:1. Να αγαπά τη δουλειά του και πολύ περισσότερο τους μαθητές του. Η αγάπη όμως αυτή πρέπει να είναι παιδαγωγική αγάπη μετρημένη, ειλικρινής και πηγαία. Οι μαθητές που δέχονται την ευεργετική επίδραση της αγάπης του καθηγητή τους, μπορούν να πετύχουν πολλά:
— να βελτιώσουν την απόδοση τους
— να είναι πειθαρχικοί και υπάκουοι
— να έχουν σεβασμό
— να κοινωνικοποιηθούν ευκολότερα
— να είναι συνεργάσιμοι.
Η αγάπη όμως αυτή πρέπει να κατευθύνεται σε όλους τους μαθητές και όχι σε ορισμένους. Οι διακρίσεις μέσα στην τάξη τραυματίζουν σοβαρά την ψυχή των μαθητών μας και δυσκολεύουν τις σχέσεις καθηγητή-μαθητών.

2. Να εξασφαλίζει πνεύμα συνεργατικότητας και σωστής επικοινωνίας με τους μαθητές του μέσα στην τάξη και το σχολείο γενικότερα.
Με το πνεύμα αυτό ο εκπαιδευτικός μπορεί:
— να γνωρίσει την ψυχική ιδιομορφία των μαθητών του
— να μορφοποιήσει τις αγαθές κληρονομικές τους δυνατότητες
— να εκριζώσει κάθε κακή και αρνητική καταβολή τους
— να γεμίσει την ψυχή τους με τις αρετές της εργατικότητας και της αυτοβελτίωσης
— να καλλιεργήσει διάφορες ψυχικές και ηθικές δυνάμεις (υπομονή, επιμονή, ενθουσιασμό, θάρρος, αισιοδοξία}.
Οι στόχοι αυτοί δεν είναι εύκολο να πραγματοποιηθούν. Χρειάζεται γνώση της μαθητικής ψυχολογίας και νοοτροπίας. Πώς μας θέλουν οι μαθητές μας; Οι πιο κατάλληλοι για να μας υποδείξουν κάποιους τρόπους είναι πολλές φορές οι ίδιοι οι μαθητές, όπως συμβαίνει με το παρακάτω κείμενο που απευθύνει ένας μαθητής στον καθηγητή του και που δημοσιεύτηκε στο πληροφοριακό δελτίο που εκδίδει το Κολλέγιο Saint Michel των Βρυξελλών (Βλ. περ.Νέα Παιδεία, Μετ. Κ. Κατσάνη, τ. 5 (1978), σ. 91):

«ΕΝΑΣ ΜΑΘΗΤΗΣ ΜΙΛΑΕΙ ΣΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΤΟΥ

– Προσπαθείστε να είστε ανθρώπινος και όχι μόνο μια μηχανή διδασκαλίας.
– Μη δίνετε την πρώτη θέση στην ύλη που διδάσκετε, αλλά σε μας τους μαθητές σας.
– Κάντε με να νιώσω πως ενδιαφέρεστε για μένα θεωρώντας με σαν ένα ανθρώπινο πλάσμα και όχι σαν έναν απλό αριθμό τον βαθμολογίου σας. – Μη με κρίνετε μόνο από τους βαθμούς που πετυχαίνω με τις απαντήσεις μου, αλλά περισσότερο από την προσπάθεια που καταβάλλω.
– Μην περιμένετε να ξεπεράσω το ταλέντο μου και τις δυνατότητες μου, δώστε μου κάποια ενθάρρυνση κάπου-κάπου.
– Μη ζητάτε από μένα να θεωρώ τις σπουδές μου σαν την πιο μεγάλη απόλαυση της ζωής μου. Ειλικρινά δεν είναι κάτι τέτοιο για μένα.
– Μην περιμένετε να ικανοποιούμαι με όλα τα θέματα που διδάσκετε. Υπάρχουν και άλλα που με ενδιαφέρουν, ίσως μάλιστα και περισσότερο, στην περίπτωση μου.
– Βοηθήστε με να μάθω να σκέπτομαι και να κρίνω μόνος μου και όχι να απομνημονεύω έτοιμες απαντήσεις. Βοηθήστε με περισσότερο να βρίσκω μόνος μου τις απαντήσεις, έστω κι αν αυτό είναι περισσότερο κουραστικό και για σας και για μένα.
-Ακούστε πρόθυμα τις ερωτήσεις που κάνω με σοβαρότητα, έστω κι αν σας φαίνονται βλακώδεις Μ΄ αυτή τη συμπεριφορά σας θα μάθετε και μένα ν” ακούω τους άλλους προσεκτικά.
– Να έχετε απαιτήσεις από μένα, φτάνει να είσαστε δίκαιος. Γνωρίζω πως είναι αναγκαίο αυτό, έστω και αν επαναστατώ εξωτερικά.
– Μη με γελοιοποιείτε μπροστά στους συμμαθητές μου. Αυτό πληγώνει και οπωσδήποτε θα στραφεί εναντίον σας. Μια λέξη σας που θα ειπωθεί ιδιαιτέρως με σοβαρότητα και καλοσύνη θα φέρει μεγαλύτερο αποτέλεσμα.
– Μη με οικτείρετε μπροστά στους άλλους, όταν δεν τα καταφέρνω καλά σε κάτι. Αυτός ο οίκτος φέρνει αμηχανία.
– Μη μου προβάλλετε άλλο συμμαθητή μου για παράδειγμα, έτσι υπάρχει φόβος να τον μισήσω. – “Όταν πετυχαίνω κάτι, μη με παρουσιάζετε σαν παράδειγμα στους άλλους, αυτό με βάζει σε δύσκολη θέση. Σε μια τέτοια περίπτωση, θα χαρώ πολύ μ” ένα καλό σας λόγο.
– Κρατήστε για τον εαυτό σας παρακαλώ τα προσωπικά σας προβλήματα και τις πολιτικές σας ιδέες. Έτσι κι αλλιώς δεν είμαι σε θέση ούτε να τα λύσω, ούτε να τις κρίνω.
– Θυμάστε καμιά φορά πως ήσασταν και σεις κάποτε μαθητής; Είχατε καλύτερους βαθμούς και δεν ξεχνούσατε ποτέ;
– Σας παρακαλώ να συνεχίζετε πάντα τη μελέτη σας και να μη χρησιμοποιείτε στην τάξη με μηχανικό τρόπο τις κιτρινισμένες σημειώσεις που συντάξατε πριν από πολλά χρόνια.
– Μην προσδοκάτε από μένα πολύ συχνά ένα λόγο ευχαριστίας. Είμαι ευγνώμων, αλλά δυσκολεύομαι πολύ να εκφράσω την ευγνωμοσύνη μου με λόγια.
– Κι έτσι… σας ευχαριστώ πολύ!»

3. Κοντά σ” αυτά τα εξόχως αποκαλυπτικά στοιχεία για τις προσδοκίες των μαθητών από τους εκπαιδευτικούς, θα μπορούσαμε να προσθέσουμε και τα παρακάτω:

Ο εκπαιδευτικός δεν θα πρέπει:
— να είναι απότομος
— να απειλεί ή να ειρωνεύεται
— να χάνει την ψυχραιμία του
— να χρησιμοποιεί απρεπείς χαρακτηρισμούς
— να κάνει κατάχρηση συστάσεων και υποδείξεων
— να μεγαλοποιεί ασήμαντα πράγματα ή παρεκτροπές
— να εξάγει πρόωρα συμπεράσματα (για επίδοση ή διαγωγή)
— να αυτοπροβάλλεται
— να μεταπίπτει από την αυστηρότητα στην άκρα επιείκεια.

4. Ο ευσυνείδητος εκπαιδευτικός πρέπει να μπαίνει στην αίθουσα πάνοπλος γνωστικά και διδακτικά. Ένας τέτοιος εκπαιδευτικός επιβάλλεται με το κύρος που του προσφέρει η γνώση, επιστημονική και παιδαγωγική. Μπορεί οι πανεπιστημιακές του σπουδές να μην ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της σχολικής πραγματικότητας. Ας μην περιμένει, πότε το κράτος θα τον επιμορφώσει. Πρέπει να βρει λύσεις μόνος, άμεσα, με την αυτομόρφωση: Ειδικότερα:

— να οργανώσει τη βιβλιοθήκη του
— να μελετήσει την ειδική βιβλιογραφία των αντικειμένων διδασκαλίας του, καθώς και τα ειδικά βοηθήματα γενικής και ειδικής διδακτικής
— να συμβουλεύεται τους αρχαιότερους καθηγητές της ειδικότητάς του και να εκμεταλλεύεται την πείρα τους
— να συμβουλεύεται τους Σχολικούς Συμβούλους και το Δ/ντή του Σχολείου. Είναι οδυνηρό να βρεθεί κανείς κατά την ώρα της διδασκαλίας σε δύσκολη θέση, διότι αγνοεί το γνωστικό περιεχόμενο του συγκεκριμένου μαθήματος. Αν Φτάσουμε στο σημείο να δημιουργήσουμε αμφιβολίες στους μαθητές μας για τις ικανότητες μας, τότε δύσκολα θα συνεργαστούμε μαζί τους, διότι θα διασαλευτούν οι ομαλές σχέσεις μας.

5. Ο εκπαιδευτικός όμως δεν πρέπει να ζει απομονωμένος στον κόσμο των γνώσεων του. Πρέπει να προσέχει αν, αυτά που διδάσκει, ανταποκρίνονται στις αφομοιωτικές ικανότητες των μαθητών του, αν αναπτύσσουν την κριτική τους σκέψη και ικανότητα, την ατομική και κοινωνική τους συνείδηση.
Για να κερδίσει την προσοχή και το ενδιαφέρον των μαθητών, πρέπει:
— να γνωρίζει τις δυνατότητες τους (σ” αυτό θα τον βοηθήσουν κάποια διαγνωστικά Τests)
— να οργανώνει κατάλληλα το μάθημα του
— να μην το τυποποιεί αλλά να ανανεώνει τη διδακτική του
— να κινητοποιεί το μαθητή με κατάλληλες ερωτήσεις ή δραστηριότητες
— να μιλάει λιγότερο και να δίνει το λόγο στους μαθητές. Αν όλα αυτά δε συμβαίνουν, τότε οι μαθητές αδιαφορούν, πλήττουν, αρχίζουν να ενοχλούν το διπλανό τους ή να προσέχουν φαινομενικά. «Έτσι, οι σχέσεις καθηγητή-μαθητή κλονίζονται.

6. Πολλά προβλήματα δημιουργούνται μερικές φορές, επειδή από κακό σχεδιασμό, το μάθημα τελειώνει 5′ ή ΙΟ” λεπτά προτού να χτυπήσει το κουδούνι, Και εκεί χαλαρώνει η τάξη, αρχίζει η φασαρία κ.λπ. Ο καθηγητής πρέπει να έχει υπόψη του ένα τέτοιο ενδεχόμενο και να έχει προγραμματίσει κάτι. Π.χ. μπορεί:
— να ζητήσει τα κύρια σημεία του μαθήματος
— να αναθέσει σε ένα μαθητή την επανάληψη ενός πειράματος
— να ρωτήσει τους μαθητές για τις απορίες τους
— να υποβάλει ο ίδιος ερωτήσεις στους μαθητές
— να δώσει μια άσκηση για λύση
— να έχει να τους διαβάσει κάτι σχετικό με το μάθημα που παρέδωσε
— να ζητήσει από ένα μαθητή να διαβάσει την ενότητα που παρέδωσε από το βιβλίο, κ.λπ.

7. Εκείνο που ιδιαίτερα διαταράσσει τις σχέσεις καθηγητή-μαθητή είναι η αξιολόγηση. Εκείνη η παραδοσιακή μορφή εξέτασης με τον κατάλογο πρέπει να εγκαταλειφθεί. Όχι πως δε θα τον έχει ο καθηγητής, αλλά δε θα τον χρησιμοποιεί κατά τον παραδοσιακό τρόπο. Ο καθηγητής οφείλει να εξετάζει καθημερινά όσο περισσότερους μπορεί με κατάλληλες ερωτήσεις και να βάζει αρκετά Τests 5-10 λεπτών. Η αξιολόγηση των γραπτών πρέπει να είναι πολύ προσεκτική και δίκαιη. Το κάθε γραπτό -και αν είναι δυνατόν και η κάθε ερώτηση- πρέπει να έχουν το βαθμό τους, όχι απλώς να είναι διορθωμένα. Ο μαθητής πάντως νιώθει αδικημένος, αισθάνεται πολύ άσχημα απέναντι στον καθηγητή του. Γι” αυτό όχι μόνο δεν θα πρέπει να μας κακοφαίνεται, αν κάποιος μαθητής μας λέει ότι τον αδικήσαμε, αλλά εμείς οι ίδιοι να ενθαρρύνουμε τους μαθητές, που νομίζουν ότι αδικήθηκαν, να μας το λένε και να εξετάζουμε πάλι την περίπτωση τους χωρίς μνησικακία. Ιδιαίτερα θα προσέχουμε όσους δεν έγραψαν σε κάποιο Τests ή διαγώνισμα και θα φροντίζουμε να διαπιστώσουμε αν κάτι τέτοιο είναι περιπτωσιακό ή δίνει την πραγματική εικόνα της επίδοσης του.

8. Οι σχέσεις καθηγητή-μαθητών διαταράσσονται και από τη διαφορετική στάση που κρατούν μερικοί καθηγητές κατά την ώρα του μαθήματος. Όταν ο ένας είναι πολύ χαλαρός στο μάθημα του και ανέχεται ορισμένες εκτροπές, συζητήσεις, ψιθύρους, είναι σίγουρο ότι δημιουργεί προβλήματα στον καθηγητή της επόμενης ώρας, που είναι σοβαρός και τυπικός. Ο πρώτος είναι καλός στη γνώμη των μαθητών, ενώ ο άλλος κακός, αυστηρός. Τα προβλήματα αυτά μπορούν να λυθούν με τη συνεργασία Δ/ντή και Συλλόγου των Καθηγητών για ενιαία αντιμετώπιση των μαθητών. Το πρόβλημα μας δεν είναι να είμαστε αρεστοί στα παιδιά, αλλά σωστοί. Αν, όντας σωστοί, είμαστε και αρεστοί, τόσο το καλύτερο.

9. Με το προηγούμενο θέμα, να είσαι δηλαδή αρεστός στους μαθητές, συνδέονται και πολλές άστοχες ενέργειες ή συμπεριφορές ή εκφράσεις ορισμένων συναδέλφων. Κατά τα διαλείμματα ή εκδρομές κυρίως, συζητούν με τους μαθητές στη «γλώσσα» τους, χειρονομούν μαζί τους, αστεΐζονται απρεπώς κ.λπ. Τέτοιοι λαϊκισμοί είναι απαράδεκτοι. Ο καθηγητής πρέπει να διακρίνεται για το ήθος του και τη σοβαρότητα του. Το θέμα δεν είναι να κατεβούμε —σε σχέση με τη συμπεριφορά— στο επίπεδο συμπεριφοράς των μαθητών, αλλά πώς θα τους ανεβάσουμε στο επίπεδο συμπεριφοράς που υποτίθεται ότι εμείς έχουμε.

10. Υπάρχουν μέσα σε κάθε σχολείο ορισμένοι μαθητές που δημιουργούν προβλήματα, είναι ανήσυχοι, θρασείς, αδιάφοροι, και δεν προκαλούν προβλήματα μόνο σε μας αλλά και στους συμμαθητές τους. Αυτά τα παιδιά θέλουν ιδιαίτερη προσοχή. Η αποκλίνουσα συμπεριφορά τους μπορεί να έχει σοβαρές αιτίες που αγνοούμε. Η αντιδικία μαζί τους δε φέρνει συνήθως αποτελέσματα. Αντίθετα, η παιδαγωγική αγάπη, το πραγματικό ενδιαφέρον για το παιδί, η συνάντηση με τους γονείς του παρουσία του ίδιου, μπορεί να λύσει το πρόβλημα. Ας θυμηθούμε εδώ τα λόγια του Χάρολντ Χούλμπερτ: . Τα παιδιά χρειάζονται την αγάπη σας, ιδίως όταν δεν την αξίζουν. Στις περιπτώσεις αυτές δεν αποδίδουν οι απειλές «κάθισε φρόνιμα, γιατί θα σε πάω στο διευθυντή». Ο εκπαιδευτικός πρέπει να καθίσταται σιγά-σιγά ικανός να αντιμετωπίζει μόνος του κάθε δύσκολη και ειδική περίπτωση, που αφορά την πειθαρχία των μαθητών. Έχει υποχρέωση να εξασφαλίζει την πλήρη διεύθυνση της τάξης του. Αν αποτυγχάνει, ασφαλώς θα ζητάει τη συνδρομή του Δ/ντή. Σκόπιμο πάντως είναι ο καθηγητής να γνωρίζει καλά τους μαθητές του και να έχει στον κατάλογο του κάποια στοιχεία για τον κάθε μαθητή: τόπο διαμονής, οικονομική κατάσταση, οικογενειακή κατάσταση (ορφανός, χωρισμένοι γονείς κ.λπ.) επίδοση στις προηγούμενες τάξεις, ώστε σε δεδομένη στιγμή να είναι, σε θέση να κατανοήσει τη στάση του μαθητή και να αντιδράσει ανάλογα.

11. Σε όλες τις εκδηλώσεις του ο εκπαιδευτικός πρέπει να κοσμείται από το δημοκρατικό ήθος. Ο. αυταρχισμό! ανήκουν στο παρελθόν Σήμερα δεν υπαγορεύουμε εντολές στους μαθητές. Σήμερα συνεργαζόμαστε. Ενισχύουμε το διάλογο. Ανεχόμαστε του κάθε είδους προβληματισμό. Ζητάμε συναισθηματικές διαδικασίες. Γι” αυτό και η σχολική ζωή αναπνέει, σε μία άλλη ατμόσφαιρα. Δημοκρατία όμως δε θα πει ασυδοσία Το γνωστό «δημοκρατία έχουμε, ό,τι θέλουμε κάνουμε», είναι λανθασμένο. Θα πρέπει να γίνει «δημοκρατία έχουμε ο,τι πρέπει κάνουμε», ο,τι δηλαδή οι νόμοι και οι δημοκρατικές διαδικασίες υπαγορεύουν.

12. Ο εκπαιδευτικός πρέπει να αποφεύγει να προπαγανδίζει τις κομματικές του ιδεες και να μεταβάλλεται έτσι σε κομματάρχη. Είναι αντιπαιδαγωγικό να κάνουμε μονόπλευρη παρουσίαση ιδεών ή ιδεολογικών και πολιτικών ρευμάτων ή να εξυμνούμε το ένα και να κατηγορούμε το άλλο. Στις περιπτώσεις αυτές θα γίνεται παρουσίαση όλων των απόψεων και η επιλογή θα αφήνεται στους μαθητές. Από τη στιγμή που φανερά ο καθηγητής προπαγανδίζει τις κομματικές του θέσεις, έχει δημιουργήσει κιόλας αντιπάλους μέσα στην τάξη, πράγμα που καθιστά δύσκολο το κλίμα της αμοιβαίας εμπιστοσύνης. «Άλλωστε η έρευνα που σας ανέφερα στην αρχή (σ. 106-107), έδειξε ότι ποσοστό 72% κατά μέσο όρο δεν θέλει την κομματικοποίηση στα σχολεία. Εμείς θα το αγνοήσουμε;

12α. Ιδιαίτερα πρέπει να προσέχει ο εκπαιδευτικός και την εξωτερική του εμφάνιση. Δεν είπαμε να πάμε στην εποχή της γραβάτας. Όμως πρέπει να αποφεύγονται οι ακρότητες, τόσο με την ατημέλητη παρουσία του εκπαιδευτικού, όσο και με την εξεζητημένη, γιατί και τα δύο δίνουν αφορμές για σχόλια εις βάρος μας. Ο εκπαιδευτικός όμως είναι υποχρεωμένος να συνεργάζεται και με τους γονείς των μαθητών του. Όπως είναι γνωστό, ο 1566/88 έχει διευρύνει το ρόλο και τη συμβολή των γονέων στην όλη σχολική διαδικασία. Οι εκπαιδευτικοί θα συνεργαστούν με τους γονείς σε δύο επίπεδα: ένα ατομικό, που αφορά στις σχέσεις ενός καθηγητή με τους γονείς των μαθητών του κι ένα συλλογικό, που αφορά στις σχέσεις του Συλλόγου των καθηγητών με τους γονείς και κηδεμόνες των μαθητών. Το ίδιο ισχύει και για τους γονείς: συνεργάζονται σε ατομικό επίπεδο με το σχολείο, με τον καθηγητή, και σε συλλογικό, με το Σύλλογό τους. Σήμερα αναγνωρίζεται το δικαίωμα των γονέων να έχουν λόγο πάνω στη μόρφωση των παιδιών τους. Είναι πάντως σίγουρο ότι καθηγητές και γονείς αντιμετωπίζουν ανυπέρβλητα προβλήματα σχετικά με τη μάθηση και τη συμπεριφορά των μαθητών. Επομένως, η συνεργασία του Συλλόγου Γονέων και του Σχολείου θα είναι εποικοδομητική και ευεργετική για τα παιδιά. Στις υποχρεώσεις του σχολείου είναι να καλούν τους γονείς και κηδεμόνες και να τους ενημερώνουν για τη φοίτηση, επίδοση και διαγωγή των μαθητών τους.

Στο σημείο αυτό οι Σύλλογοι των καθηγητών θα μπορούσαν να προσφέρουν θετικό έργο με ειδικότερες ομιλίες:
— για τα προβλήματα των νέων
— για την ψυχολογία του εφήβου
— για τον επαγγελματικό προσανατολισμό
— για το χάσμα των γενεών
— για την αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου
— για τα τρέχοντα προβλήματα του Σχολείου — για το άγχος των εξετάσεων
— για τους κινδύνους που απειλούν τους σημερινούς νέους κ.λ.π.

Τα κυριότερα προβλήματα στις σχέσεις καθηγητών-γονέων είναι:

1. Το πρόβλημα της άδικης βαθμολογίας Πολλοί γονείς, επηρεασμένοι από τα παιδιά τους, νομίζουν ότι οι καθηγητές τα έχουν αδικήσει. Έτσι διαμαρτύρονται στον καθηγητή, πολλές φορές σε έντονο ύφος, νομίζουν ότι έχει προσωπικά με το παιδί τους, ότι το «κυνηγάει» κ.λπ. Αυτού του είδους τα προβλήματα δηλητηριάζουν τις σχέσεις καθηγητών-γονέων. Ο καθηγητής πάντως οφείλει να δείξει ανωτερότητα. Δεν επιτρέπεται να κατέβει στο επίπεδο του οποιουδήποτε γονιού, ο οποίος του φέρθηκε με άσχημο τρόπο. Πρέπει να εξετάσει με προσοχή την περίπτωση και, αν έκανε λάθος, να το ομολογήσει. “Όχι αντιπάθειες με τους μαθητές μας σε τέτοιες περιπτώσεις. Αν δεν είμαστε σε θέση να τους συγχωρήσουμε, δεν τους αγαπάμε αληθινά.

2. Η κακή συμπεριφορά ορισμένων καθηγητών στους γονείς που έρχονται στο σχολείο, για να ζητήσουν πληροφορίες για τα παιδιά τους, είναι μια άλλη σημαντική πηγή συγκρούσεων. Πολλοί γονείς, δηλαδή, έρχονται στο σχολείο, χαιρετούν ευγενέστατα, απευθύνονται δειλά-δειλά (ιδίως σε επαρχιακά σχολεία) στους καθηγητές και ζητούν πληροφορίες. Μερικές λοιπόν φορές συναντούν έναν απαθέστατο καθηγητή, που μιλάει από θέσεως ισχύος και —-το σπουδαιότερο— αντί να είναι σαφής και ουσιαστικός στις πληροφορίες του, δίνει γενικότητες και αοριστολογίες. Μπορεί να λέει ότι ο μαθητής είναι καλός και να εννοεί μαθητή του 18. Ή μπορεί να λέει ότι ο μαθητής είναι μέτριος και να εννοεί μαθητή του
14. Η υποδοχή των γονέων και κηδεμόνων πρέπει να γίνεται με προθυμία και προσήνεια. Αν είναι δυνατόν, να τους προσφέρεται κάθισμα και να τους ακούμε χωρίς καθυστέρηση. Ας μην παραδειγματιζόμαστε από την κατάσταση που υπάρχει στη δημόσια διοίκηση, όπου ο κάθε δημόσιος υπάλληλος μεταβάλλεται αρκετές φορές σε σατραπίσκο του απλού πολίτη. Οι απαντήσεις προς τους γονείς πρέπει να είναι σαφείς, συγκεκριμένες και χωρίς άσκοπες παραπομπές σε άλλους συναδέλφους. Σε περίπτωση που η ικανοποίηση ενός αιτήματος δεν είναι εφικτή, να δίνουμε επαρκείς εξηγήσεις και να αποφεύγουμε αντεγκλήσεις, αντιδικίες ή προσωπικές προστριβές. Είναι δυνατόν μερικοί γονείς να είναι από τη φύση τους εριστικοί και προκατειλημμένοι και να έρχονται με πρόθεση να μειώσουν κάποιο συνάδελφο. Εδώ χρειάζεται η αυτοκυριαρχία του καθηγητή. Να σταματήσει κάθε συζήτηση και να τον παραπέμψει στο Δ/ντή του Σχολείου.

Πέρα από αυτά, ο γονιός μπορεί να συνεργασθεί θαυμάσια με τους καθηγητές του παιδιού του, όπως:

— να τους ενημερώσει για κάποια προβλήματα που υπάρχουν στην οικογένεια και επηρεάζουν αρνητικά το παιδί.
— να συζητούν για την επίδοση και τη διαγωγή του μαθητή στο σχολείο
— να αναζητήσουν από κοινού τα αίτια της ξαφνικής αδιαφορίας του μαθητή, τις απουσίες του, το εριστικό ή μελαγχολικό ύφος του κ.λπ.
Οι καθηγητές πρέπει να ενεργούν έτσι, ώστε ο κάθε γονιός να ξέρει ότι κοντά τους θα βρει το συμπαραστάτη, τον παιδαγωγό, το σύμβουλο. Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι, Μπαίνετε σε ένα λειτούργημα που απαιτεί την ίδια σας την ψυχή. Ο δάσκαλος γενικά μοιάζει με το κερί που φωτίζει και συγχρόνως λιώνει.

Φροντίστε να καταξιώσετε το ρόλο σας έχοντας υπόψη τα λόγια του William A Ward:

Ο μέτριος δάσκαλος λέει.
Ο καλός δάσκαλος εξηγεί.
Ο ανώτερος δάσκαλος αποδεικνύει.
Ο μεγάλος δάσκαλος εμπνέει.

πηγη http://users.sch.gr/zskafid/

Les droits des enfants- Fiche de travail

24 Απριλίου 2016

tajidi sth xvra toy kalyteroyCette année j’ai emprunté la fiche de travail d’une enseignante inspirée, Mme Hantzara, professeur de Français  au collège de «Peiramatiko» à Patras., maintenant en retraite. Je la remercie encore une fois pour sa disponibilité de nous communiquer son expérience et quelques-unes de ses créations spirituelles.

Il s’agit d’une fiche que j’ai eu l’idée de m’en servir à l’occasion du jour contre le racisme avec mes classes de Troisième.

J’insère ici la fiche.

NB. Il convient que l’on mette les mots sous forme de tableau.

Fiche de travail

Droits des enfants

Classe :

Professeur :

1. Voici des mots relatifs aux droits des enfants.

1.  La vie
2.  L’éducation
3.  La liberté
4.  Le malheur
5.  La santé
6.  La paix
7.  Le racisme
8.  Améliorer
9.  Exploiter
10. Grandir dans l’amour
11. La discrimination
12. La guerre
13. Avoir un nom et un prénom
14. Dire oui ou non
15. L’exploitation sexuelle

16. La faim
17. La maltraitance
18. L’exploitation dans le travail
19. L’expression libre
20. Contracter une maladie
21. L’identité culturelle
22. L’identité religieuse
23. Se développer dans toute la mesure du possible
24. Les mauvais traitements
25. L’égalité
26. Une alimentation suffisante et saine
27. Le repos
28. Le jeu
29. Le respect des différences

2. Mettez dans la colonne de gauche, les mots qui sont pour les droits des enfants et dans la colonne de droite ceux qui sont contre.

Des mots (sens positif)
Des mots (sens négatif)
3. Maintenant fais de petites phrases en utilisant les articles contractes ( à, à la, au, aux) et en commençant par :

Les enfants ont le droit :

Ex. à la vie                                          √

4. Maintenant fais une liste (sens positif-sens négatif)

a. On dit oui (à, à la, au, aux)

b. On dit non (à, à la, au, aux)

5. Mets les mots en bon ordre pour avoir le refrain de la chanson que tu vas faire en utilisant les phrases de l’exercice 4.

a. est/enfants/on/tous/des

b. on/tous/les/a/besoins/mêmes

c. être/au/doit/on/rang/premier

d. doit/on/l’/mettre/accent

 

Situer dans l’espace (1): des dessins pour travailler les prépositions

14 Φεβρουαρίου 2016
φωτο για προθεσεις

Le chat, l’oiseau et la boîte!   Où est le poisson? Et le bonhomme?

Très souvent on se plaint de ne pas avoir eu le temps d’enseigner tout ce dont il serait necéssaire pour un bon test ou bien pour l’épreuve du trimestre. C’est mon cas actuellement, car le vocabulaire de meubles ( qui va tres bien avec les prepos) sont exceptés de matière à evaluer au trimestre. Tant pis! J’ai trouvé un tas de photos sur le net pour m’en sortir..! Le chat, la balle ou bien le poisson sont une solution géniale!

 

fotos prepositions

fvto gia prepositions

φωτο για προθεσεις

Οι αναμνήσεις σε μπλε μαρέν

6 Φεβρουαρίου 2016
Ποδια

Είμαι παιδί των σχολικών επιδείξεων, του πολυτονικού, των εκθέσεων για την αποταμίευση, του Ποδιασκισίματος της σελίδας με το δικέφαλο αετό στο τέλος του βιβλίου ένα ωραίο μεσημέρι από το δάσκαλο και φυσικά παιδί της σχολικής ποδιάς. Ειδικά αυτό το τελευταίο… Ανήκω σ εκείνη τη γενιά που είχε την χαρά να διανύσει  τα μαθητικά χρόνια μέχρι το τέλος με κείνη τη φορεσιά στο μπλε του ναυτικού ή σε μπλε ελεκτρίκ ανάλογα .. Άπαντα τα εργαλεία είχαν την επένδυση του μπλε: τετράδια, στολή, βιβλία, στυλό, γομολάστιχες. Το μπλε της επικοινωνίας, της σοβαρότητας και συχνά της σοβαροφάνειας.

6 Φλεβάρη του 1982, σαν σήμερα δηλαδή, καταργήθηκε η σχολική ποδιά και η είδηση με γέμισε νοσταλγία για εκείνα τα άδολα και ανέμελα χρόνια της άγουρης νιότης. Τότε που απλά υποψιαζόσουν ότι η ζωή θα είναι δύσκολη μα δεν ανησυχούσες γιατί κι οι γονείς επιβίωναν αξιοπρεπώς κι έδιναν το παράδειγμα. Η ποδιά έντυνε όλο σου το είναι, ήταν το περιτύλιγμα των παιδικών και εφηβικών ονείρων σου, η ταυτότητά σου… Έκρυβε τη φτώχεια αλλά και την οικονομική επιφάνεια…

… Καθώς θυμάμαι την μητέρα να ανησυχεί κάθε δεύτερο χρόνο για την αγορά καινούριας ποδιάς, που θα έπρεπε να κολακεύει χωρίς να επιβαρύνει το budget της οικογένειας ( το ότι είχε δυο κόρες  mignonnes την είχε σώσει από την έρευνα αγοράς κάθε χρόνο), έρχονται καταιγιστικά στο νου θύμισες μιας άλλης αγοράς, με προσφορά Ελλήνων σχεδιαστών και εμπορικά σε άνθηση που έδιναν δουλειά στον ντόπιο πληθυσμό και όχι μόνο. Απ” τις αρχές Σεπτέμβρη, με τη Λουάνα και τον Μουστάκη να πρωταγωνιστούν στη Ρήγα Φεραίου και τη Μαιζώνος αντίστοιχα, αλλά και στα μαγαζιά της Αγίου Νικολάου, φιγουράριζαν οι σχολικές ποδιές της νέας χρονιάς. Άλλες πιο κομψές κι άλλες πολύ λιτές με μόνο στολίδι τα απλά κουμπιά τους μαγνήτιζαν το βλέμμα του νεαρόκοσμου και γίνονταν το θέμα συζήτησης για κάμποσες ημέρες. Άλλος κόσμος άλλη κίνηση άλλες εποχές!

Ο χρόνος εξωράισε τις αναμνήσεις κι η εικόνα έχει σήμερα παγώσει στην φωτεινή πλευρά της προσφοράς και της ζήτησης εκείνης της εποχής, αφήνοντας ξοπίσω τις εγκληματικές ατέλειες του Έλληνα, με πρώτες την ημιμάθεια απόρροια της αδιαφορίας, τον ωχαδερφισμό και τον ατομισμό.

Σοφία

 

 

 

Τελική παρουσίαση: Οικιακή παραγωγή και Επιχειρηματικότητα

3 Ιανουαρίου 2016
Screenshot_59

Οικιακή παραγωγωγή και Επιχειρηματικότητα

Screenshot_59Προγραμμα σε δικτυο με θεμα «Τοπικα προιοντα και αναπτυξη».
Το προγραμμα Αγωγής σταδιοδρομίας 2014- 2015 τελείωσε με την προβολη ενός βιντεο με γενικοτερο τιτλο Παιδια εν δρασει. Παρουσιαζουμε τις εργασιες των ομαδων ,αποσπασμα απο μια συνεντευξη στον γυναικειο αγροτουριστικο συνεταιρισμο Πορταριας και τις αναμνησεις μας απο την διημερη εκδρομη του δικτυου στον Βολο. (Μαρατου Σοφια, Ριζου Ελενη, Σκοτσιμαρα Λουκια, οι υπευθυνες του προγραμματος)

 

 

 

 

 

 

Top
Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων