ΗΜΕΡΟΔΕΙΧΤΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Συνδεθείτε με τις παρακάτω σχετικές ιστοσελίδες) Δημοτικό Σχολείο Φρενάρου Εργασίες μαθητών σε power point με θέμα το νερό, τη μικρασιατική καταστροφή, τους αυτόχθονες λαούς, τον Ευγένιο Τριβιζά κ.λπ. 11ο Δημοτικό Σχολείο Ευόσμου Στην περιοχή αυτή θα βρείτε υλικό που έχουν δημιουργήσει οι εκπαιδευτικοί του σχολείου. Πρόκειται για παρουσιάσεις του Power Point, ιδέες για τους εορτασμούς των εθνικών επετείων, εργασίες που αφορούν στην περιβαλλοντική εκπαίδευση, την τοπική ιστορία, συνθετικές εργασίες, φύλλα εργασίας για το μάθημα της Φυσικής, παιχνίδια κ.λπ. 36ο Δημοτικό Σχολείο Περιστερίου - Σπάρτη, η τέχνη της αρχαϊκής εποχής, περιβάλλον, Β Παγκόσμιος Πόλεμος κ.λπ. Η εξέγερση του Πολυτεχνείου 1ο Δημοτικό Σχολείο Καρπάθου "Ποτίδαιον" - νέες μέθοδοι διδασκαλίας; βίντεο για τη μάχη των Θερμοπυλών e-selides.gr - Εκπαιδευτικές ταινίες Νηπιαγωγείο Αγ. Μηνά ΝεοχωρίουΤο Νηπιαγωγείο Αγ. Μηνά - Νεοχωρίου υλοποίησε ένα περιβαλλοντικό πρόγραμμα για την Ελιά Υλικό για το νηπιαγωγείο Ματιά - Κατασκευές ΣΧΕΔΙΑΣτις σελίδες αυτές θα μπορείτε να βρείτε μια χρήσιμη συλλογή με φύλλα δραστηριοτήτων που καλύπτουν ένα μεγάλο εύρος από τη διδακτέα ύλη του σχολείου. Εκτυπώνονται εύκολα, για να μπορείτε να τα χρησιμοποιείτε στην τάξη σας. Πλίνθοι και κέραμοιΓλώσσα, μαθηματικά και διάφορα Ολοήμερο νηπιαγωγείοΟδηγός Νηπιαγωγού. Εκπαιδευτικοί σχεδιασμοί. δημιουργικά περιβάλλοντα μάθησης Ολυμπιακή Παιδεία - Εκπαιδευτικό υλικό ΠΑΙΔΙΚΑ - Ελεύθερα εκτυπώσιμες παιδικές δραστηριότητες ΠΑΙΔΟΤΟΠΟΣ - Τα παιδία παίζει... - Παιδικά παιχνίδια, προσχολικά, παραμύθια κλπ Ασκήσεις on-lineΟ δικτυακός τόπος "Ασκήσεις on-line" αποτελεί τμήμα του εκπαιδευτικού κόμβου Ελληνική Πύλη Παιδείας και παρέχει εκπαιδευτικό υλικό που απευθύνεται σε μαθητές και μαθήτριες της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Βυζαντινή ζωγραφική 4o ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΒΕΡΟΙΑΣ " ΤΟ ΣΠΟΡΑΚΙ ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ" Διαπολιτισμικό Δημοτικό Σχολείο Σαπών Δείτε τις εργασίες του σχολείου Δημοτικό σχολείο Πατρίδας - Πιλοτικό πρόγραμμα εφαρμογής ευέλικτης ζώνης με θέμα το "Φθινόπωρο" Ενταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο Παρουσίαση υλικού νηπιαγωγείου Εκπαίδευση ΜουσουλμανοπαίδωνΤο Πρόγραμμα «Εκπαίδευση Μουσουλμανοπαίδων» ετοίμασε νέα βιβλία για το δημοτικό και το γυμνάσιο, κατάλληλα για τα παιδιά της Μειονότητας Θωμάς Αριστείδης-ΔάσκαλοςΠλήθος ασκήσεων για όλες τις τάξεις του δημοτικού και για τα περισσότερα μαθήματα Η ευέλικτη ζώνη στην πρωτοβάθμια εκπαίδευσηΠαιδαγωγικό ινστιτούτο. Αντιπροσωπευτικές εργασίες μαθητών Σχολικό έτος 2003 - 2004 Παιδεία ομογενώνεργαστήριο διαπολιτισμικών και μεταναστευτικών μελετών. Διδασκαλία της ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας Παίζω και μαθαίνωΓειά σας !!Είμαι ο Ηρακλής και ζω σε ένα μικρό χωριό τη Μυρμηγκούπολη. Παιχνίδια και πολλά άλλα. Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας Προσχολική αγωγήΗ σελίδα αυτή δημιουργήθηκε με αφορμή το σεμινάριο της εισαγωγικής επιμόρφωσης Νηπιαγωγών ΠΕ60 στο 2ο ΠΕΚ Αθήνας το Δεκέμβριο του 2006 Παιδαγωγικό Ινστιτούτο: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Συμπιεσμένη μορφή των λογισμικών για αντιγραφή σε CD) Μαθαίνω την αλφαβήταΠαιχνίδι με τα γράμματαΜαθαίνω να κάνω πρόσθεσηΜαθαίνω την προπαίδεια ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ – ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Το μυστηριώδες νησί Οι πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος Μαθαίνω τους νομούς της Ελλάδας Νομοί και πρωτεύουσες της Ελλάδας Μαθαίνω τα βουνά της Ελλάδας Οι Γεωγραφικοί όροι της ξηράς Βρείτε στην εικόνα το γεωγραφικό όρο που σας ζητείται ! Γλωσσάρι γεωγραφικών όρων της ξηράς Δείτε στην οθόνη και διαβάστε την ερμηνεία κάθε γεωγραφικού όρου ! Οι Γεωγραφικοί όροι της θάλασσας Βρείτε στην εικόνα το γεωγραφικό όρο που σας ζητείται! Η γέννηση των Ηπείρων Δείτε πώς δημιουργήθηκαν οι Ήπειροι πριν πολλά εκατομμύρια χρόνια ! Οι λιθοσφαιρικές πλάκες της Γης Γιατί γίνονται τόσοι πολλοί σεισμοί σε ορισμένα μέρη του κόσμου αλλά και στην Ελλάδα; Η απάντηση εδώ ! Η κίνηση των λιθοσφαιρικών πλακών της Γης Πώς δημιουργούνται τα ηφαίστεια αλλά και τα ηφαιστειογενή νησιά; Η απάντηση εδώ! Το εσωτερικό της Γης Τι κρύβει η Γη στο εσωτερικό της; Η απάντηση εδώ ! Οι Σεισμοί στην Ελλάδα Πού και πότε έγιναν ισχυροί σεισμοί στην Ελλάδα; Η απάντηση εδώ ! Ο σεισμογράφος Πώς λειτουργεί ο σεισμογράφος; Η απάντηση εδώ ! Παιχνίδι ερωτήσεων με χρονομέτρηση Απαντήστε σωστά και γρήγορα στις 15 ερωτήσεις γεωγραφίας ! Παιχνίδι ερωτήσεων πολ/πλών επιλογών Επιλέξτε τη σωστή απάντηση στην καθεμιά ερώτηση γεωγραφίας ! Παγκόσμιος χάρτης, άτλαντας, αρχαίοι χάρτες, χώρες Στο χώρο αυτό θα βρείτε διάφορους χάρτες καθώς και τον παγκόσμιο Ατλαντα με χρήσιμες πληροφορίες για όλες τις χώρες του κόσμου. ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΡΧΑΪΚΑ ΧΡΟΝΙΑ-Nέες αποικίες των Ελλήνων/ΙΣΤΟΡΙΑ Δ' Ταξίδι στην αρχαία Ελλάδα Περσικοί πόλεμοι Ολη η ιστορία σε μία φωτογραφία Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία παρακμάζει (Α΄ μέρος) - βιντεάκι ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Ετήσιο θεματικό ημερολόγιο δημοτικού, προγραμματισμός και βασικά θέματα οργάνωσης και νομοθεσίας Φ.Α. του Κατσικαδέλη Μιχαήλ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΑ Ο Πρασινοσκούφης Η διώρυγα του Παναμά ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ GREENPEACE - Μαζί μπορούμε να αλλάξουμε τον κόσμο Ονομασίες πουλιών Ενέργεια και περιβάλλον - Εκπαιδευτικό πρόγραμμα Το δάσος - Εκπαιδευτικό πρόγραμμα Μια σταγονοπαρέα στη λίμνη μας - Περιβαλλοντική εκπαίδευση Φτιάξε τη λέξηΒάλτε τα γράμματα στη σωστή θέση, φτιάξτε τη λέξη και ακούστε την Εργασίες δημοτικού on-line του Τάσου Ανδριανόπουλου Υλικό δημοτικού από το μαθηματικό Δημήτρη Ποιμενίδη Παιδικές κατασκευές, χειροτεχνίες μαθητών νηπιαγωγείων και δημοτικών σχολείων Φύλλα εργασιών Στις σελίδες αυτές θα μπορείτε να βρείτε μια χρήσιμη συλλογή με φύλλα δραστηριοτήτων που καλύπτουν ένα μεγάλο εύρος από τη διδακτέα ύλη του σχολείου. Εκτυπώνονται εύκολα, για να μπορείτε να τα χρησιμοποιείτε στην τάξη σας. Εργασίες για τα μαθήματα του δημοτικού, γλώσσα, μαθηματικά, ιστορία Βοηθήματα για τη διδασκαλία της γλώσσας Βοηθήματα για τη διδασκαλία των μαθηματικών Υλικό για μαθησιακές δυσκολίες, παρουσίαση μαθηματικών α, γ και ε τάξης, φυσικών ε και στ τάξης, επιπλέον παρουσιάσεις, του Χαράλαμπου Γούτσου Διδακτικό υλικό για τη διδασκαλία της Ελληνικής Γλώσσας Εκπαιδευτικές εφαρμογές, του Κοσμά Αθανασιάδη

ΜΕΤΡΗΤΗΣ ΜΑΤΑΙΟΔΟΞΙΑΣ

free counters

ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΟΙΗΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ, ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΕΡΓΩΝ, ΚΡΙΤΙΚΕΣ Ευρετήριο Ποιητών Αλφαβητικά: Α Β Γ Δ Ε Ζ Η Θ Ι Κ Λ Μ Ν Ξ Ο Π Ρ Σ Τ Υ Φ Χ Ψ Ω από: ekebi.gr ΑΝΑΖΗΤΗΣΤΕ ΕΔΩ ΕΛΛΗΝΕΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ: Από τον 18ο αιώνα μέχρι το 1935 Σύγχρονοι έλληνες συγγραφείς Από: ekebi.gr --------------------
ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΑΝΔΡΕΑ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟ
ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟ ΝΙΚΗΦΟΡΟ ΒΡΕΤΤΑΚΟ
---------------------
ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΑΓΓΕΛΟ ΣΙΚΕΛΙΑΝΟ
--------------------- ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟ ΝΙΚΟ ΓΚΑΤΣΟ

ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗ ΜΑΘΗΣΗ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΠΥΛΕΣ Cordis κόμβος e Telescope Science news Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης Ελληνική Βιβλιογραφική Πύλη Τα νέα της επιστήμης στο διαδίκτυο Βικιπαίδεια: η Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ Ινστιτούτο Ερευνών Ανατολικού Αιγαίου Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου Ελληνικό Ινστιτούτο Παστέρ Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών Ίδρυμα Μελετών Λαμπράκη Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο Αθηνών Ινστιτούτο Πληροφορικής και Τηλεματικής Ελληνικό Ινστιτούτο Χρηματοοικονομίας και Λογιστικής Ινστιτούτο Εκπαίδευσης και Επαγγελματικού Προσανατολισμού Τεχνική Στήριξη των Πληροφοριακών Συστημάτων Σχολικών Μονάδων Βρετανικό ΣυμβούλιοΕλληνοαμερικανική ΈνωσηΙνστιτούτο GoetheΓαλλικό ΙνστιτούτοΙσπανικό Ινστιτούτο CervantesΙταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Εύδοξος Astrovox Αστρονοaμία LunarSAT Μυστήρια Ίδρυμα Ευγενίδου Εικονικό Εργαστήριο Ελληνική Αστρονομία Πλανητάριο Θεσσαλονίκης Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών Ελληνική Αστρονομική Εταιρεία Λογισμικό για ηλιακά συστήματα Η Ερασιτεχνική Αστρονομία στην Ελλάδα Ινστιτούτο Αστρονομίας και Αστροφυσικής Λογισμικό για Αστρονομία και Μετεωρολογία astronomia.gr ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ Ανθρωπολογική Εταιρεία Ελλάδος Ελληνική Ανθρωπολογική Εταιρεία Εξέλιξη: Η νέα αντιπαράθεση ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Αρχαιολογία Αρχαία Μεσσήνη Αρχαία Τεχνολογία Ανασκαφές Δισπηλιού Περιοδικό Αρχαιολογία Τα μάρμαρα του Παρθενώνα Αρχαιολογία της πόλης των Αθηνών Ενοποίηση Αρχαιολογικών Χώρων Αθήνας Αλφαβητικός κατάλογος αρχαιολογικών χώρων Αρχαιολογικό πρόγραμμα Παλιαμπέλων Κολινδρού ΒΙΟΛΟΓΙΑ Βιολογία Βιολογία on line Βιολογία Λυκείου Ινστιτούτο Παστέρ Ζωολογικό Μουσείο Πανελλήνια Ένωση Βιολόγων Λογισμικό για Βιολογία και Ιατρική Ελληνική Εταιρεία Βιολογικών Επιστημών Περάκη Αλεξάνδρα Συλλόγος Ελλήνων Βιοεπιστημόνων της Αμερικής Ιστοσελίδα Βιολογίας ΓΕΩΛΟΓΙΑ-ΑΛΑΙΟΝΤΟΛΟΓΙΑ Γη Σπήλαιο Σπήλαιο Αλιστράτης Γεωδυναμικό Ινστιτούτο Λογισμικό για τη Γεωλογία Απολιθωμένο δάσος Λέσβου Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Αρχαία Ελλάδα Αρχαία Ολυμπία Δελφοί Νεμέα Ίσθμια Επισκέπτες Ολυμπιακών Αγώνων Χάρτες Ηλεκτρονικοί Χάρτες Παγκόσμια και Ελληνική Γεωγραφία Δυναμικοί Γεωγραφικοί Χάρτες ΟΤΑ Ποτάμια Λίμνες Ακτογραμμή Πεδινά Ημιορεινά Ορεινά Πολύ ορεινά ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ (Ιατρική, ζωολογία, φυτολογία) Mednet HELLAS Υγεία κάθε μέρα Γιατροί του Κόσμου Γιατροί χωρίς σύνορα Βιότοποι Υγροτοποι Ιατρική Εταιρεία Χίου Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Ιατρική Σχολή Θεσσαλονίκης Ιατρική Σχολή Ιωαννίνων ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΡΧΑΙΩΝ Μικρός Απόπλους Χρυσός αιώνας της Αθήνας Αρχαία Ελληνικά Κείμενα ΜΕΛΕΤΕΣ Archive ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Μαθηματικά Μαθηματικά Μάθε Μαθηματικά Εικονικό Εργαστήριο Μαθηματικό Λογισμικό Mathematica Παρών στα Μαθηματικά Η Ελληνική Μαθηματική Πύλη Τα Μαθηματικά είναι αλυσίδα Ελληνική Μαθηματική Εταιρεία Τομέας Μαθηματικών Μετσοβείου Διαδικτυακός τόπος Μαθηματικών Μαθηματικά και Νέες Τεχνολογίες Τα Μαθηματικά στη Μέση Εκπαίδευση Τμήματα Μαθηματικών στην Ελλάδα Ομάδα Μαθηματικών Δυτικής Αττικής Τα Μαθηματικά στις Γενικές Εξετάσεις 1983-2004 Θαλής και Φίλοι Μαθηματική Φωνή Γεωμετρικός Τόπος Μαθηματικά και άλλα Μηχανή αναζήτησης στα μαθηματικά ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ Μυθολογία ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΔΗΩ Οίκος Μία Γη Ecocrete e-ecology Green peace Ανθρωπος Ασφάλεια Τροφίμων ΣΟΛΩΝ Δίκτυο ενάντια στα μεταλλαγμένα Οικολογική κίνηση Θεσσαλονίκης Πανελλήνιο Δίκτυο Οικολογικών Οργανώσεων Οικολογική Επιθεώρηση Λογισμικό για την Οικολογία Έλληνες Οικολόγοι Χωρίς Σύνορα ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΩΝ ΠΟΤΑΜΟΥ ΠΗΝΕΙΟΥ ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ ΣΚΙΑΘΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΠΗΛΙΟΥ ΠΟ.ΦΥ.ΖΩ. ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΒΟΥΛΙΑΓΜΕΝΗΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ "ΠΝΟΗ" ΓΛΥΦΑΔΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΧΑΝΙΩΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΔΙΑΔΟΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ "Η ΔΗΜΗΤΡΑ" ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Το εικονικό σχολείο Ελληνική παιδαγωγική και εκπαιδευτική έρευνα Η παιδαγωγική της περιβαλλοντικής αγωγής και εκπαίδευσης ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Linuxer e-ακτιβιστές Τεχνολογία Πολυμέσων Πανελλήνια Ένωση Καθηγητών Πληροφορικής Ελληνική Εταιρεία Επιστημόνων Η/Υ και Πληροφορικής Ενωση Πληροφορικών Ελλαδας ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Το θέατρο στην Εκπαίδευση Θεατρικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών Νομού Καρδίτσας Πανελλήνιος Σύλλογος Εκπαιδευτικού Δράματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Ιστορία της Τεχνολογίας Τεχνολογικό Πάρκο Εκθετήριο Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας Αρχαία Τεχνολογία ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Φιλοσοφία Προσωκρατική φιλοσοφία ΦΥΣΙΚΗ Ατλας Η Φυσική στο διαδίκτυο Φυσική στο Δίκτυο Εικονικό Εργαστήριο Εκπαιδευτικοί για τις Φυσικές Επιστήμες Εικονικό Εργαστήριο στη Φυσική - Χημεία - Μαθηματικά H Φυσική και οι Φυσικοί Μαθαίνοντας Φυσική ...ό,τι θέλατε να γνωρίζετε για τα Στοιχειώδη Σωματίδιακαι δεν τολμούσατε να ρωτήσετε! Σύλλογος Φίλων Κ. Καραθεοδωρή Διδασκαλία Φυσικών Επιστημών α εργαστηριακό κέντρο φυσικών επιστημών Πειραιά ΟΜΑΔΑ ΝΕΤΡΙΝΟ http://www.dapontes.gr/ ΧΗΜΕΙΑ Χημικός Το μικρό σχολείο Λογισμικό Χημείας Εικονικό Εργαστήριο Η σελίδα της Χημείας Ένωση Ελλήνων Χημικών Ινστιτούτο Τεχνικής Χημικών Διεργασιών Ινστιτούτο Θεωρητικής και Φυσικής Χημείας ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Πανελλήνιος Ψυχολογικός Σύλλογος Σύλλογος Ελλήνων Ψυχολόγων Ψυχολογική Υποστήριξη H πύλη της Ψυχολογίας Ψυχολόγος

30 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΝΟΜΗ ΤΟΥ ΒΡΑΒΕΙΟΥ ΝΟΜΠΕΛ ΛΟΓΟΤΕΝΙΑΣ ΣΤΟΝ ΟΔΥΣΣΕΑ ΕΛΥΤΗ (18/10/1979)

18 Οκτωβρίου 2009 από

Σήμερα συμπληρώνονται 30 χρόνια από την την απονομή του Βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας στον Οδυσσέα Ελύτη από τη Σουηδική Ακαδημία.

Διαβάστε παρακάτω το λόγο του Ελύτη κατά την την τελετή της απονομής και θαυμάστε το μεγαλείο του ανθρώπου και συγκρίνετέ το με τη ρηχότητα των σημερινών νεοελλήνων.

Ο Λόγος του Οδυσσέα Ελύτη κατά την τελετή απονομής του Νόμπελ Λογοτεχνίας

«Ας μου επιτραπεί, παρακαλώ, να μιλήσω στο όνομα της φωτεινότητας και της διαφάνειας.
Επειδή οι ιδιότητες αυτές είναι που καθορίσανε τον χώρο μέσα στον οποίο μου ετάχθη να μεγαλώσω και να ζήσω. Και αυτές είναι που ένιωσα, σιγά-σιγά, να ταυτίζονται μέσα μου με την ανάγκη να εκφρασθώ.
Είναι σωστό να προσκομίζει κανείς στην τέχνη αυτά που του υπαγορεύουν η προσωπική του εμπειρία και οι αρετές της γλώσσας του.
Πολύ περισσότερο όταν οι καιροί είναι σκοτεινοί και αυτό που του υπαγορεύουν είναι μια όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ορατότητα.
Δεν μιλώ για τη φυσική ικανότητα να συλλαμβάνει κανείς τ” αντικείμενα σ” όλες τους τις λεπτομέρειες αλλά για τη μεταφορική, να κρατά την ουσία τους και να τα οδηγεί σε μια καθαρότητα τέτοια που να υποδηλώνει συνάμα την μεταφυσική τους σημασιολογία.
Ο τρόπος με τον οποίο μεταχειρίστηκαν την ύλη οι γλύπτες της Κυκλαδικής περιόδου, που έφτασαν ίσια-ίσια να ξεπεράσουν την ύλη, το δείχνει καθαρά. Οπως επίσης, ο τρόπος που οι εικονογράφοι του Βυζαντίου επέτυχαν από το καθαρό χρώμα να υποβάλλουν το «θείο».
Μια τέτοια, διεισδυτική και συνάμα μεταμορφωτική, επέμβαση, μέσα στην πραγματικότητα επεχείρησε πιστεύω ανέκαθεν και κάθε υψηλή ποίηση.
Οχι ν” αρκεστεί στο «νυν έχον» αλλά να επεκταθεί στο «δυνατόν γενέσθαι». ΣΥΝΕΧΕΙΑ >>>>>

Κάτι που, είναι η αλήθεια, δεν εκτιμήθηκε πάντοτε. Ισως γιατί οι ομαδικές νευρώσεις δεν το επέτρεψαν. Ισως γιατί ο ωφελιμισμός δεν άφησε τα μάτια των ανθρώπων ανοιχτά όσο χρειάζεται. Η ομορφιά και το φως συνέβη να εκληφθούν άκαιρα ή ανώδυνα. Και όμως. Η διεργασία που απαιτείται για να φτάσει κανείς στο σχήμα του Αγγέλου είναι, πιστεύω πολύ πιο επώδυνη από την άλλη που εκμαιεύει όλων των λογιών τους Δαιμόνους.
Βέβαια υπάρχει το αίνιγμα. Βέβαια υπάρχει το μυστήριο.
Αλλά το μυστήριο δεν είναι μια σκηνοθεσία που επωφελείται από τα παιχνίδια της σκιάς και του σκότους για να μας εντυπωσιάσει απλώς. Είναι αυτό που εξακολουθεί να παραμένει μυστήριο και μέσα στο απόλυτο φως. Είναι τότε που προσλαμβάνει την αίγλη εκείνη που ελκύει και που την ονομάζουμε ομορφιά. Την ομορφιά που είναι μια οδός -η μόνη ίσως οδός- προς το άγνωστο μέρος του εαυτού μας, προς αυτό που μας υπερβαίνει. Επειδή αυτό είναι στο βάθος η ποίηση: η τέχνη να οδηγείσαι και να φτάνεις προς αυτό που σε υπερβαίνει.
Από τα μυριάδες μυστικά σήματα, που μ” αυτά είναι διάσπαρτος ο κόσμος και που αποτελούν άλλες τόσες συλλαβές μιας άγνωστης γλώσσας, να συνθέσεις λέξεις και από τις λέξεις φράσεις που η αποκρυπτογράφησή τους να σε φέρνει πιο κοντά στην βαθύτερη αλήθεια.

Πού λοιπόν βρίσκεται σε έσχατη ανάλυση η αλήθεια; Στην φθορά και στον θάνατο που διαπιστώνουμε κάθε μέρα γύρω μας ή στη ροπή που μας ωθεί να πιστεύουμε ότι αυτός ο κόσμος είναι ακατάλυτος και αιώνιος; Είναι φρόνιμο ν” αποφεύγουμε τις μεγαλεπήβολες εκφράσεις, το ξέρω. Οι κατά καιρούς κοσμολογικές θεωρίες τις χρησιμοποίησαν, ήρθαν σε σύγκρουση, ακμάσανε, πέρασαν. Η ουσία όμως έμεινε, μένει. Και η ποίηση, που εγείρεται στο σημείον όπου ο ορθολογισμός καταθέτει τα όπλα του για να τ” αναλάβει εκείνη και να προχωρήσει μέσα στην απαγορευμένη ζώνη, ελέγχεται να είναι ίσια-ίσια εκείνη που προσβάλλεται λιγότερο από τη φθορά. Διασώζει σε καθαρή μορφή τα μόνιμα, τα βιώσιμα στοιχεία που καταντούν δυσδιάκριτα μέσα στο σκότος της συνείδησης όπως τα φύκια μέσα στους βυθούς των θαλασσών.Να γιατί μας χρειάζεται η διαφάνεια. Για να διακρίνουμε τους κόμπους στο νήμα που μες από τους αιώνες τεντώνεται και μας βοηθεί να σταθούμε όρθιοι πάνω σ” αυτή τη γη.Από τον Ηράκλειτο έως τον Πλάτωνα και από τον Πλάτωνα έως τον Ιησού διακρίνουμε αυτό το «δέσιμο» που φτάνει κάτω από διάφορες μορφές ως τις ημέρες μας και που μας λέει περίπου το ίδιο: ότι εντός του κόσμου τούτου εμπεριέχεται και με τα στοιχεία του κόσμου τούτου ανασυντίθεται ο άλλος κόσμος, ο «πέραν» η δεύτερη πραγματικότητα η υπερτοποθετημένη επάνω σ” αυτήν όπου παρά φύσιν ζούμε. Είναι μια πραγματικότητα που τη δικαιούμαστε και που από δική μας ανικανότητα δεν αξιωνόμαστε.

Δεν είναι διόλου τυχαίο ότι σε εποχές υγιείς το κάλλος ταυτίσθηκε με το αγαθόν και το αγαθόν με τον Ηλιο. Κατά το μέτρο που η συνείδηση καθαίρεται και πληρούται με φως, τα μελανά σημεία υποχωρούν και σβήνουν αφήνοντας κενά που -όπως ακριβώς στους φυσικούς νόμους- τα αντίθετά τους έρχονται να πληρώσουν τη θέση τους.

Κι αυτό, με τέτοιον τρόπο που τελικά το δημιουργημένο αποτέλεσμα να στηρίζεται και στις δύο πλευρές, θέλω να πω στο «εδώ» και στο «επέκεινα». Ο Ηράκλειτος δεν είχε ήδη μιλήσει για μιαν «εκ των διαφερόντων καλλίστην αρμονίην»; Εάν είναι ο Απόλλων ή η Αφροδίτη, ο Χριστός ή η Παναγία, που ενσαρκώνουν και προσωποποιούν την ανάγκη να δούμε υλοποιημένο εκείνο που σε ορισμένες στιγμές διαισθανόμαστε, δεν έχει σημασία. Σημασία έχει η αναπνοή της αθανασίας που μας επιτρέπουν. Η ποίηση οφείλει, κατά την ταπεινή μου γνώμη, πέραν από συγκεκριμένα δόγματα, να επιτρέπει αυτή την αναπνοή.

Πως να μην αναφερθώ εδώ πέρα στον Φρειδερίκο Χαίλντερλιν, τον μεγάλο ποιητή που με το ίδιο πνεύμα εστράφηκε προς τους Θεούς του Ολύμπου και προς τον Ιησού; Η σταθερότητα που έδωσε σ” ένα είδος οράματος είναι ανεκτίμητη. Και η έκταση που μας αποκάλυψε μεγάλη. Θα έλεγα τρομακτική. Αυτή άλλωστε είναι που τον έκανε, όταν μόλις ακόμη άρχιζε το κακό που σήμερα μας πλήττει, ν” ανακράξει: Wozu Dichter in durftiger Zeit!
Οι καιροί φευ εστάθηκαν ανέκαθεν για τον άνθρωπο durftiger. Αλλά και η ποίηση ανέκαθεν λειτουργούσε. Δύο φαινόμενα προορισμένα να συνοδεύουν την επίγεια μοίρα μας και που το ένα τους αντισταθμίζει το άλλο. Πως αλλιώς. Αφού και η νύχτα και τ” άστρα εάν μας γίνονται αντιληπτά είναι χάρη στον ήλιο.

Με τη διαφορά ότι ο ήλιος, κατά τη ρήση του αρχαίου σοφού, εάν υπερβεί τα μέτρα καταντά «ύβρις». Χρειάζεται να βρισκόμαστε στη σωστή απόσταση από τον ηθικόν ήλιο, όπως ο πλανήτης μας από τον φυσικόν ήλιο, για να γίνεται η ζωή επιτρεπτή. Μας έφταιγε άλλοτε η αμάθεια. Σήμερα μας φταίει η μεγάλη γνώση. Δεν έρχομαι μ” αυτά που λέω να προστεθώ στην μακρά σειρά των επικριτών του τεχνικού μας πολιτισμού. Μια σοφία παλαιή όσο και η χώρα που μ” εξέθρεψε, μ” εδίδαξε να δέχομαι την εξέλιξη, να χωνεύω την πρόοδο μαζί με όλα της τα παρεπόμενα, όσο δυσάρεστα και αν μπορεί να είναι αυτά.

Τότε όμως η ποίηση; Τί αντιπροσωπεύει μέσα σε μια τέτοια κοινωνία; Απαντώ: τον μόνο χώρο όπου η δύναμη του αριθμού δεν έχει πέραση. Και ακριβώς, η εφετινή απόφασή σας να τιμήσετε στο πρόσωπό μου την ποίηση μιας μικρής χώρας δείχνει σε πόσο αρμονική ανταπόκριση βρίσκεστε με την χαριστική αντίληψη της τέχνης, την αντίληψη ότι η τέχνη είναι η μόνη εναπομένουσα πολέμιος της ισχύος που κατήντησε να έχει στους καιρούς μας η ποσοτική αποτίμηση των αξιών.

Είναι, το ξέρω, άτοπο ν” αναφέρεται κανείς σε προσωπικές περιπτώσεις. Και ακόμη πιο άτοπο να παινά το σπίτι του. Είναι όμως κάποτε απαραίτητο, στο βαθμό που αυτά βοηθούν να δούμε πιο καθαρά μιαν ορισμένη κατάσταση πραγμάτων. Και είναι σήμερα η περίπτωση. Μου εδόθηκε, αγαπητοί φίλοι, να γράφω σε μια γλώσσα που μιλιέται μόνον από μερικά εκατομμύρια ανθρώπων. Παρ” όλ” αυτά, μια γλώσσα που μιλιέται επί δυόμιση χιλιάδες χρόνια χωρίς διακοπή και μ” ελάχιστες διαφορές. Η παράλογη αυτή, φαινομενικά, διάσταση, αντιστοιχεί και στην υλικο-πνευματική οντότητα της χώρας μου. Που είναι μικρή σε έκταση χώρου και απέραντη σε έκταση χρόνου. Και το αναφέρω όχι διόλου για να υπερηφανευθώ αλλά για να δείξω τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ένας ποιητής όταν χρησιμοποιεί για τα πιο αγαπημένα πράγματα τις ίδιες λέξεις που χρησιμοποιούσαν μία Σαπφώ ή ένας Πίνδαρος π.χ. -χωρίς ωστόσο να έχει το αντίκρυσμα που είχαν εκείνοι επάνω στην έκταση της πολιτισμένης τότε ανθρωπότητας. Εάν η γλώσσα αποτελούσε απλώς ένα μέσον επικοινωνίας, πρόβλημα δεν θα υπήρχε. Συμβαίνει όμως ν” αποτελεί και εργαλείο μαγείας και φορέα ηθικών αξιών. Προσκτάται η γλώσσα στο μάκρος των αιώνων ένα ορισμένο ήθος. Και το ήθος αυτό γεννά υποχρεώσεις. Χωρίς να λησμονεί κανείς ότι στο μάκρος εικοσιπέντε αιώνων δεν υπήρξε ούτε ένας, επαναλαμβάνω ούτε ένας, που να μην γράφτηκε ποίηση στην ελληνική γλώσσα. Να τι είναι το μεγάλο βάρος παράδοσης που το όργανο αυτό σηκώνει. Το παρουσιάζει ανάγλυφα η νέα ελληνική ποίηση.

Η σφαίρα που σχηματίζει η νέα ελληνική ποίηση έχει, θα μπορούσε να πει κανείς, όπως κάθε σφαίρα δύο πόλους: τον βόρειο και τον νότιο. Στον ένα τοποθετείται ο Διονύσιος Σολωμός που από την άποψη της εκφραστικής επέτυχε -προτού υπάρξει ο Mallarme στα ευρωπαϊκά γράμματα- να χαράξει με άκρα συνέπεια και αυστηρότητα την αντίληψη της καθαρής ποίησης με όλα της τα παρεπόμενα: να υποτάξει το αίσθημα στη διάνοια, να εξευγενίσει την έκφραση και να δραστηριοποιήσει όλες τις δυνατότητες του γλωσσικού οργάνου προς την κατεύθυνση του θαύματος. Στον άλλο πόλο, τοποθετείται ο Κ. Π. Καβάφης, αυτός που παράλληλα με τον T.S. Eliot έφτασε στην άκρα λιτότητα, στη μεγαλύτερη δυνατή εκφραστική ακρίβεια, εξουδετερώνοντας τον πληθωρισμό στη διατύπωση των προσωπικών του βιωμάτων.

Ανάμεσα στους δύο αυτούς πόλους κινήθηκαν οι μεγάλοι μας άλλοι ποιητές, ο Ανδρέας Κάλβος, ο Κωστής Παλαμάς, ο Αγγελος Σικελιανός, ο Νίκος Καζαντζάκης, ο Γιώργος Σεφέρης, άλλος λιγότερο άλλος περισσότερο προς το έν ή το άλλο από τα δύο άκρα. Αυτή είναι μια πρόχειρη και όσο γίνεται πιο σχηματική χαρτογράφηση του νεοελληνικού ποιητικού λόγου. Το πρόβλημα για μας που ακολουθήσαμε ήταν να επωμιστούμε τα υψηλά διδάγματα που μας κληροδότησαν και, ο καθένας με τον τρόπο του, να τ” αρμόσουμε πάνω στη σύγχρονη ευαισθησία. Πέραν από τα όρια της τεχνικής, οφείλαμε να φτάσουμε σε μια σύνθεση που από το ένα μέρος ν” αναχωνεύει τα στοιχεία της ελληνικής παράδοσης και από το άλλο να εκφράζει τα κοινωνικά και ψυχολογικά αιτήματα της εποχής μας. Με άλλα λόγια, να φτάσουμε να προβάλλουμε τον τύπο του «Ευρωπαίου-Ελληνα». Δεν μιλώ για επιτυχίες μιλώ για προσπάθειες. Οι κατευθύνσεις είναι που έχουν σημασία για τον μελετητή της λογοτεχνίας.

Πώς όμως ν” αναπτυχθούν οι κατευθύνσεις αυτές ελεύθερα όταν οι συνθήκες της ζωής είναι στις ημέρες μας εξοντωτικές για τον δημιουργό; Και πως να διαμορφωθεί η πνευματική κοινότητα όταν οι φραγμοί των γλωσσών ορθώνονται αξεπέραστοι; Σας γνωρίζουμε και μας γνωρίζετε από το 20 ή έστω το 30% που απομένει ύστερα από την μεταγλώτισση. Ειδικά εμείς όλοι, όσοι κρατάμε από μια συγκεκριμένη παράδοση και αποβλέπουμε στα θαύματα του λόγου, στον σπινθήρα που τινάζουν εκάστοτε δύο λέξεις κατάλληλα τοποθετημένες, παραμένουμε βουβοί, αμετάδοτοι. Πάσχουμε από την έλλειψη μιας κοινής γλώσσας. Και ο αντίκτυπος απ” αυτή την έλλειψη -αν ανεβούμε την κλίμακα- σημειώνεται ακόμη και στην πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα της κοινής μας πατρίδας, της Ευρώπης.

Λέμε, και το διαπιστώνουμε κάθε μέρα, ότι ζούμε σ” ένα χάος ηθικό. Κι αυτό, τη στιγμή που ποτέ άλλοτε η κατανομή των στοιχείων της υλικής μας ύπαρξης δεν έγινε με τόσο σύστημα, τόση στρατιωτική θα έλεγα τάξη, τόσον αδυσώπητο έλεγχο. Η αντίφαση είναι διδακτική. Οταν σε δύο σκέλη το ένα υπερτροφεί, το άλλο ατροφεί. Μια αξιέπαινη ροπή να συνενωθούν σε ενιαία μονάδα οι λαοί της Ευρώπης, προσκόπτει σήμερα στην αδυναμία να συμπέσουν τα ατροφικά και τα υπερτροφικά σκέλη του πολιτισμού μας. Οι αξίες μας ούτε αυτές δεν αποτελούν μια γλώσσα κοινή.

Για τον ποιητη – μπορεί να φαίνεται παράξενο αλλά είναι αληθές -η μόνη κοινή γλώσσα που αισθάνεται να του απομένει είναι οι αισθήσεις. Εδώ και χιλιάδες χρόνια, ο τρόπος που αγγίζονται δύο σώματα δεν άλλαξε. Μήτε οδήγησε σε καμιά σύγκρουση όπως οι εικοσάδες των ιδεολογιών που αιματοκύλισαν τις κοινωνίες μας και μας άφησαν με αδειανά χέρια.

Ομως όταν μιλώ για αισθήσεις δεν εννοώ το προσιτό, πρώτο ή δεύτερο, επίπεδό τους. Εννοώ το απώτατο. Εννοώ τις «αναλογίες των αισθήσεων» στο πνεύμα. Ολες οι τέχνες μιλούν με ανάλογα. Μια οσμή μπορεί να είναι ο βούρκος ή η αγνότητα. Η ευθεία γραμμή ή η καμπύλη, ο οξύς ή ο βαθύς ήχος, αποτελούν μεταφράσεις κάποιας οπτικής ή ακουστικής επαφής. Ολοι μας γράφουμε καλά ή κακά ποιήματα κατά το μέτρο που ζούμε και διανοούμαστε με την καλή ή την κακή σημασία του όρου. Μια εικόνα πελάγους από τον Ομηρο φτάνει άθικτη ως τις ημέρες μας. Ο Rimbaud την αναφέρει σαν mer melee au soleil και την ταυτίζει με την αιωνιότητα. Ενα κορίτσι που κρατάει ένα κλώνο μυρτιάς από τον Αρχίλοχο επιβιοί σ” έναν πίνακα του Matisse και μας καθιστά πιο απτή την αίσθηση, τη μεσογειακή, της καθαρότητας.

Εδώ αξίζει να σκεφτεί κανείς ότι ακόμη και μία παρθένος της βυζαντινής εικονογραφίας, δεν διαφέρει πολύ. Παρά ένα κάτι ελάχιστο, συχνά, το εγκώσμιο φως γίνεται υπερκόσμιο και τανάπαλιν. Μια αίσθηση που μας δόθηκε από τους αρχαίους και μια άλλη από τους μεσαιωνικούς έρχονται να γεννήσουν μια τρίτη που τους μοιάζει όπως το παιδί στους γεννήτορές του.

Μπορεί η ποίηση ν” ακολουθήσει έναν τέτοιο δρόμο; Οι αισθήσεις μες απ” τον αδιάκοπο καθαρμό τους να φτάσουν στην αγιότητα; Τότε η αναλογία τους θα επαναστραφεί επάνω στον υλικό κόσμο και θα τον επηρεάσει.
Δεν αρκεί να ονειροπολούμε με τους στίχους. Είναι λίγο. Δεν αρκεί να πολιτικολογούμε. Είναι πολύ. Κατά βάθος ο υλικός κόσμος είναι απλώς ένας σωρός από υλικά. Θα εξαρτηθεί από το αν είμαστε καλοί ή κακοί αρχιτέκτονες το τελικό αποτέλεσμα. Ο Παράδεισος ή η Κόλαση που θα χτίσουμε. Εάν η ποίηση παρέχει μια διαβεβαίωση και δη στους καιρούς τους durftiger είναι ακριβώς αυτή: ότι η μοίρα μας παρ” όλ” αυτά βρίσκεται στα χέρια μας.

Ακούστε 10λεπτο απόσπασμα της ομιλίας του Ελύτη στην Ακαδημία Νόμπελ το 1979 (Γαλλικά)

ΔΕΙΤΕ ΕΝΑ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΟΔΥΣΣΕΑ ΕΛΥΤΗ ΕΔΩ: http://odelytis.blogspot.com

Κατηγορία Γενικά | 5 Σχόλια »



Σχολιάστε