• ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΦΡΑΣΗ-ΕΚΘΕΣΗ (ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΩΝ)

     

    1        .ΠΩΣ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΕΙΤΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ:

    • Αυτούσια παράθεση μιας ξένης άποψης,ενός γνωμικού/παροιμίας […]
  • Ο/Η ΓΚΙΑΦΗΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ανάρτησε το άρθρο, Δημουλά , στο ιστότοπο ggkiafis's blog πριν από 3 έτη, 12 μήνες

    Κ.ΔΗΜΟΥΛΑ «ΣΗΜΕΙΟ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΕΩΣ»
    Η συλλογη :Το ποίημα ανήκει στη συλλογή «Το λίγο του κόσμου» που δημοσιεύτηκε το 1971 και τιμήθηκε με το β’ κρατικό βραβείο ποίησης.  «Ο μικρός, στενός ορίζοντας του κόσμου, η ζωή που δεν βοηθάει στην ευόδωση των επιθυμιών και την πραγματοποίηση των ονείρων. Οι μικρόνοοι άνθρωποι που γίνονται αιτία θλίψης. Η φθορά της ζωής».
    Χαρακτηριστικά ποιητικής γραφής: Με τη συλλογή αυτή καθιερώνονται ως βασικά σχήματα η μεταφορά, η μετωνυμία και οι ανατροπές της συντακτικής δομής δηλαδή η απομάκρυνση από τη συμβατική γλώσσα, πυκνώνει η τολμηρή χρήση των επιθέτων, η ουσιαστικοποίησή τους και το αντίστροφο, εγκαθιδρύεται ο μελαγχολικός τόνος ως μόνιμο υπόβαθρο της ψυχικής διάθεσης, συχνά προερχόμενος από την άγονη καθημερινότητα, συνεχίζεται η πικρά ειρωνική έως και (αυτό)σαρκαστική οπτική  που διαποτίζει κάθε στοχασμό.
    Ο τίτλος του ποιήματος είναι ασαφής και …ομιχλώδης χωρίς την επεξηγηματική φράση που ακολουθεί (άγαλμα γυναίκας με δεμένα χέρια). Ο τίτλος είναι συνήθης στο έργο της Δημουλά. Γενικότητα δύο ουσιαστικών εκ των οποίων το ένα σε γενική, όλα άναρθρα όπως συνηθίζει η ποιήτρια. Θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε ότι παραπέμπει στις αναγνωρίσεις των δημοτικών τραγουδιών που ανάγονται με τη σειρά τους στην αρχαία ποίηση, αναγνωρίσεις που γίνονται με τη χρήση «σημείων», σημαδιών. Έπεται ένας υπότιτλος που προσδιορίζει και τρόπον τινά υποψιάζει για το θέμα. « συνηθίζεται στην ποίηση της Δημουλά,φωτίζει τον τίτλο και το ποίημα ως προς το «πού», με την εστίαση στο ότι το «σημείο αναγνωρίσεως» είναι σε άγαλμα με δεμένα χέρια.»
    Οι πολλαπλές σημάνσεις και η διαφορετική πρόσληψη του έργου τέχνης :

    • Η ποιήτρια παρουσιάζεται να ερμηνεύει και να νιώθει ένα γλυπτό με έναν τρόπο αρκετά προσωπικό και πρωτότυπο, που μάλλον δε θα ήταν μέσα στις προθέσεις του γλύπτη. Ενισχύεται έτσι η άποψη που θέλει το έργο τέχνης να έχει μια αυτόνομη ζωή από τη στιγμή που φεύγει από τα χέρια του δημιουργού, να δέχεται αναγνώσεις και ερμηνείες προσωπικές, βιωματικές και επομένως πολύ διαφορετικές από άτομο σε άτομο, να λέει διαφορετικά πράγματα σε κάθε πρόσωπο, τόσο διαφορετικά που θα ήταν αδύνατο να τα έχει καν προβλέψει ο δημιουργός
    • Η Δημουλά εστιάζει συνήθως την προσοχή της σε «αντικειμενικά ασήμαντα» αντικείμενα και γεγονότα, από τα οποία αφορμάται και τα μετασχηματίζει σε σύμβολα της ζωής και της μοίρας. Το ίδιο κάνει κι εδώ: ένα άγαλμα που παριστάνει μια γυναικεία μορφή κάποιοι προσέξουν ότι παριστάνεται δεμένη και που στολίζει κάποιο πάρκο, μετασχηματίζεται από την ποιητική ματιά της Δημουλά σε τραγικό σύμβολο της γυναικείας μοίρας.

    Το άγαλμα: τα αγάλματα που αναφέρονται στην ποίηση της Δημουλά μπορούν να διακριθούν σε τρεις βασικές ομάδες
    α/προσωποποιημένα αγάλματα ανθρώπων ή θεών.
    β/αγάλματα-σύμβολα (συχνά γυναικείων ρόλων)
    γ/αγάλματα που διακοσμούν το χώρο και το σκηνικό περιβάλλον της ποιητικής αφήγησης
     
    ¨       Εδώ πρόκειται για το άγαλμα του γλύπτη Κων/νου Σεφερλή, που βρίσκεται στην πλατεία Τοσίτσα στην Αθήνα (κοντά στο επιγραφικό μουσείο, μεταξύ Αρχαιολογικού Μουσείου και Πολυτεχνείου) και απεικονίζει τη Β. Ήπειρο ως γυναίκα αλυσοδεμένη. Το φιλοτέχνησε το 1951 και ονομάζεται «Η Βόρειος Ήπειρος» Έχει σημασία το όνομα του αγάλματος; Ο συμβολισμός του αγάλματος είναι πολιτικός. Η Βόρεια Ήπειρος, όπως το λέει και η ονομασία είναι το βόρειο τμήμα της περιοχής της Ηπείρου που επιδικάστηκε στην Αλβανία μετά από επίσημες συνθήκες. Ο όρος ‘Βόρεια Ήπειρος’ χρησιμοποιήθηκε επίσημα για πρώτη φορά στις 17 Μαΐου 1914 με την υπογραφή του Πρωτοκόλλου της Κέρκυρας. Σήμερα αποτελεί την κόκκινη γραμμή το όριο και κάποιοι κύκλοι χρησιμοποιούν αυτό το όνομα στην Ελλάδα, ενώ η χρήση αποφεύγεται στην Αλβανία, επειδή θεωρείται ότι ενσωματώνει εδαφικές βλέψεις.
    ¨        Για την ποιήτρια όμως αποτελεί μόνο το εξωτερικό ερέθισμα στο οποίο, προσπερνώντας τον ιστορικό-εθνικό-πατριωτικό του συμβολισμό, δίνει κοινωνικές προεκτάσεις, που εκφράζουν την κυρίαρχη ιδεολογία αναφορικά με τη θέση της γυναίκας. Έτσι τα δεμένα χέρια είναι το σημείο αναγνωρίσεως της γυναικείας αιχμαλωσίας.Ο ρόλος του στο ποίημα:οσυμβολισμός είναι στις λέξεις «γυναίκα» και «δεμένα χέρια» Από το εθνικό /πολιτικό επίπεδο στο κοινωνικό :καταπίεση γυναίκας
     
    Έχει επισημανθεί ότι τα ποιήματα της Κικής Δημουλά αναπτύσσονται διαλεκτικά, με αφετηρία το συγκεκριμένο και υλικό και με κατάληξη το αφηρημένο και εσωτερικό.Το ποίημα αφορμάται από κάτι απλό και καθημερινό, από ένα ασήμαντο ερέθισμα και στη συνέχεια το ποίημα αναπτύσσεται προοδευτικά(«πολλαπλασιαστική ευαισθησία») που αναπτύσσεται σταδιακά και καταλήγει στη «λυρική αφαίρεση». σαν ζώσα μορφή καθώς και τα σημαινόμενα αυτής της αιχμάλωτης ύπαρξης, σημαινόμενα μάλιστα που είναι σε μεγάλο βαθμό υποκειμενικά. Διότι είναι μεν αντικειμενικό το τι συμβολίζει μια δεμένη πισθάγκωνα μορφή, αλλά είναι σίγουρα υποκειμενική και προσωπική η ανάγνωσή της από την ποιήτρια, η οποία τόσο πολύ ταυτίζει τη γυναικεία μοίρα με την αιχμαλωσία ώστε αναγνωρίζει τη γυναίκα στην ίδια την αιχμαλωσία (Σέλωγυνακα / γιατεσαχμλωτη), θεωρεί την αιχμαλωσία σημείο αναγνωρίσεως της γυναικείας ταυτότητας.
    Το βασικό περιεχόμενο του ποιήματος είναι η γυναικεία αιχμαλωσία. Ένα εθνικιστικό σύμβολο (το άγαλμα της Βορείου Ηπείρου) στη Δημουλά μετασχηματίζεται σε κραυγή αγωνίας κοινωνικής χειραφέτησης της γυναίκας. Η αιώνια γυναικεία αιχμαλωσία είναι τόσο ισχυρός «θεσμός» ώστε κι αν ακόμα απελευθερώνονταν τα αγάλματα από το μάρμαρο πράγμα αδύνατο θα εξακολουθούσε να υπάρχει. Η γυναικεία αιχμαλωσία παρουσιάζεται εδώ ως ισχυρότερη από αυτήν που επιβάλλει το μάρμαρο στις μορφές των αγαλμάτων, τα δεσμά της γυναίκας πιο ισχυρά από τις ιστορικές και φυσικές δεσμεύσεις, αυτές που στερούν από τους δούλους την ελευθερία, από τους νεκρούς την αθανασία και από το αίσθημά μας τη γαλήνη. Αυτή η αιχμαλωσία γίνεται, κατά την ποιήτρια, δεύτερη φύση για τη γυναίκα: σέλωγυνακα / γιατ’ εἶσαχμλωτη
    Η ποιητική αφήγηση -αφηγηματικοί τρόποι:
    Δύο ρηματικά πρόσωπα εναλλάσσονται κυρίως στην ποιητική αφήγηση: το α΄ και β΄ ενικό:

    • Το α΄πρόσωπο φανερώνει συμμετοχή του ποιητικού «εγώ» στην αφήγηση (πρωτοπρόσωπη αφήγηση με αφηγητή-παρατηρητή) και προβάλλει τον προσωπικό προβληματισμό του ποιητικού υποκειμένου και την ερμηνεία του εικαστικού ερεθίσματος με βάση τα προσωπικά του βιώματα και τις σκέψεις του («εγώ σε προσφωνώ», «εγώ σε λέω γυναίκα», «όσους πολλούς αιώνες σε γνωρίζω, / σε λέω γυναίκα»).
    • Το β΄ πρόσωπο :Δημιουργεί ένα κλίμα οικειότητας και «ταύτισης» με αυτό που εκπροσωπεί το άγαλμα, δηλαδή με το αιώνιο γυναικείο πάθος. Το ρηματικό αυτό πρόσωπο προσδίδει στο ποίημα τη μορφή δραματικού μονολόγου και παρουσιάζει την ιστορία και τους αγώνες της γυναίκας για την ελευθερία και την ισότητα
    • Η εναλλαγή των προσώπων συμβάλλει στη ζωντάνια και την παραστατικότητα της ποιητικής αφήγησης

     
    Ο συμβολισμός του αγάλματος: Το άγαλμα της αλυσοδεμένης γυναίκας γίνεται στο ποίημα το σύμβολο της γυναικείας αιχμαλωσίας, που είναι αποτέλεσμα παγιωμένων κοινωνικών αντιλήψεων και συνθηκών. Είναι το σύμβολο της κάθε είδους καταπίεσης που έχουν υποστεί και εξακολουθούν να υφίστανται οι γυναίκες στην πορεία των αιώνων με βαρύ το φορτίο στους ώμους τους της κυοφορίας, γέννησης και ανατροφής των παιδιών, που δεν τους αφήνει περιθώρια για ελευθερία επιλογών. Η ειρωνεία σχετικά με την κατακτημένη ισότητα των δύο φύλων είναι αισθητή. Προφανώς η αφηγήτρια δεν θεωρεί ότι υπάρχει αυτή η ισότητα, εφ’ όσον οι ρόλοι των δύο φύλων είναι απόλυτα διακριτοί.
     
    Επιμέρους συμβολισμοί:
    α/Τα δεμένα χέρια συμβολίζουν την κοινωνική καταπίεση των γυναικών.
    β/Ο γλύπτης εκφράζει τον «αποδέκτη» και «εκτελεστή» των κοινωνικών συμβάσεων. (Γλύπτης μπορεί να είναι ο δημιουργός του αγάλματος αλλά και ο δημιουργός της γυναίκας, ο Θεός) Έτσι σε παραγγείλανε στο γλύπτη: αιχμάλωτη. Η αφηγήτρια διαμαρτύρεται έμμεσα για την καταναγκαστική αιχμαλωσία της γυναίκας. Ο γλύπτης δε φέρει την ευθύνη για την αιχμαλωσία, αλλά το κοινωνικό στερεότυπο για τη θέση της γυναίκας στο πλαίσιο μιας ανδροκρατούμενης κοινωνίας
    γ/ Το μαρμάρινο σκοινί συμβολίζει μια ιστορικά παγιωμένη κατάσταση.
    δ/Το ζύγισμα της βροχής και της μαργαρίτας απεικονίζει την ομορφιά της ζωής που δεν μπορεί να βιώσει η γυναίκα.
    ε/Ο Άργος δείχνει την αναγκαστική τήρηση των κοινωνικών τύπων.
    στ/Οι γοφοί του αγάλματος προβάλλουν το δεσμευτικό ρόλο της μητρότητας
    Ο γλύπτης με το αντρικό βλέμμα, αν και χειρίζεται ένα συλλογικό-εθνικό βίωμα, μεταφέρει στο άγαλμα στερεοτυπικά φυλικά γνωρίσματα. Με κοινό στοιχείο τα δεσμά, («δεμένα πισθάγκωνα», «μαρμάρινο σκοινί») μια εικόνα που έχει παραχθεί από άντρα-φορέα όλων των στερεοτυπικών γυναικείων απεικονίσεων και φορέα του ηγεμονικού λόγου-την επανεξετάζει μια γυναίκα δημιουργός για να  της αποδώσει νέα στοιχεία, καθαρά γυναικεία. Η γυναίκα-ποιήτρια διαμεσολαβώντας μεταξύ αγάλματος και κειμένου μετατρέπει έμμεσα το άγαλμα και άμεσα το κείμενο μόνον σε γυναίκα, όπως εξάλλου το τονίζει.
    Η ευφυής αναφορά στον Άργο παραπέμπει στην Ιώ ως σύμβολο της γυναικείας αιχμαλωσίας και καταπίεσης. Η μετωνυμική χρήση του Άργου αντί της Ιούς δηλαδή η χρήση του αρσενικού γένους τέρατος-φύλακα αντί του θηλυκού φυλακισμένου ενέχει το χαρακτήρα έμμεσης καταγγελίας. Ωστόσο, ο δεσμοφύλακας δεν είναι μόνον ο άντρας-τέρας Άργος δεν είναι αυτός ο μόνος περιοριστικός παράγοντας. Αποδίδεται μετωνυμικά ένα δικαίωμα επανάστασης και ελευθερίας στα αγάλματα και όχι στις γυναίκες, μεταξύ ρεαλιστικού και μεταφυσικού αφαιρώντας σχεδόν κάθε ελπίδα στο σύμβολο άρα και στο συμβολιζόμενο –πραγματικό, τη γυναίκα: οι δούλοι μπορεί να επαναστατήσουν όπως και οι άνθρωποι-φορείς των αισθημάτων αλλά τα αγάλματα, οι νεκροί μάλλον απίθανο. Το ποίημα έτσι οδηγείται σε ένα νοηματικό κενό, το κενό του ίδιου του κόσμου που αδυνατεί να παρέχει στοιχειώδη δικαιώματα. Η ελπίδα της επανάστασης στραγγαλίζεται στους στίχους 21-30 (« εσύ θα πορευόσουνα μες στην κοσμογονία των μαρμάρων με δεμένα πάλι τα χέρια, αιχμάλωτη. …»και πάλι η γυναίκα δε θα γλίτωνε από τη μοίρα της αιχμαλωσίας της: το άγαλμα της γυναίκας θα ακολουθούσε τη μοίρα που όρισε ο γλύπτης / δημιουργός )  όπως και στο στίχο 37 «καλή σοδειά ακινησίας» ήτοι ένα μέλλον αδιαφοροποίητο από το αιχμάλωτο παρόν. Είναι διακριτή, σε όλο το απόσπασμα, μια ελαφρά ειρωνεία, ένας υπόρρητος (αυτό)σαρκασμός που προκαλείται από το αδύνατο.
    Η ματαιότητα των αγώνων. Με τους στίχους αυτούς, η ποιήτρια εκπλήσσει τον αναγνώστη αναγνωρίζοντας το δικαίωμα για απελευθέρωση όχι μόνο στις γυναίκες (που είναι κοινωνικά καταπιεσμένες) και στους δούλους (που στερούνται την ελευθερία τους), αλλά και στους νεκρούς, που αγωνίζονται να λυτρωθούν από το θάνατο, καθώς και στα αισθήματα (ή το ερωτικό συναίσθημα) των ανθρώπων (γυναικών;) που συχνά ελέγχονται ή καταπιέζονται. Ο υπαινιγμός :Οι αγώνες των δούλων, των νεκρών και του αισθήματος δεν έχουν πάντοτε αίσιο αποτέλεσμα, γιατί οι ρίζες του κακού είναι πολύ βαθύτερες.
    Τέλος, όμοια με την ματαιωμένη επανάσταση λειτουργεί και το σχήμα κύκλου που περικλείει το ποίημα εντός του σε έναν αναπόδραστο κλοιό συστροφής γύρω από τον εαυτό του εντείνοντας την αίσθηση της αιχμαλωσίας με την πλήρη νοηματική ταύτιση των λέξεων γυναίκα και αιχμάλωτη. «Είναι πολύ δύσκολο, πολύ κοπιαστικό και τρομερά επικίνδυνο μια γυναίκα να μην είναι παρά μόνο το φύλο της ή η πλήρης απάρνηση του φύλου της», έχει δηλώσει η ίδια η ποιήτρια.
    Η ειρωνεία

    • Ειρωνικό το «στολίζεις» σε σχέση με τα δεμένα χέρια του και με τη συμβολική του υπόσταση. • «Διακοσμητικός» ο ρόλος της γυναίκας;
    • Αισθητή και η ειρωνεία της αφηγήτριας στους στίχους: «κι υπόσχονται οι γοφοί σου / ευγονία αγαλμάτων, / καλή σοδειά ακινησίας.» Οι στίχοι αυτοί αισθητοποιούν με πικρή ειρωνεία τον κύκλο της αναπαραγωγής που προσδίδει στη γυναίκα ένα ρόλο κοινωνικής αιχμαλωσίας, όχι τόσο εξαιτίας του φύλου της όσο εξαιτίας των κοινωνικών συνθηκών, που της αναθέτουν κυρίως την κυοφορία, τη γέννηση και την ανατροφή υγιών παιδιών («ευγονία αγαλμάτων») χωρίς να της αναγνωρίζουν το δικαίωμα για πρόοδο και εξέλιξη («καλή σοδειά ακινησίας»)

    Στοιχεία που παραπέμπουν σε γυναικεία γραφή:
    Το ποίημα φέρει ξεκάθαρα τη σφραγίδα της γυναικείας γραφής. Τα σημεία από τα οποία συνάγεται αυτό είναι:
    ¨       Η αλλιώτικη ματιά στην παράδοξη στάση και τα δεμένα χέρια του αγάλματος.
    ¨       Η σύνδεση της κίνησης του αγάλματος με το όνειρο, θέμα σημαντικό στην ποίηση της Δημουλά και στη ζωή των γυναικών.
    ¨       Η γυναικεία ευαισθησία με την οποία αναιρεί το ποιητικό υποκείμενο την ερμηνεία του δημιουργού και προσφωνεί το άγαλμα ως γυναίκα.
    ¨       Η μελαγχολία των στίχων 16-19 για τη γυναίκα που δεν μπορεί να βιώσει με φυσικό και αρμονικό τρόπο τη ζωή.
    ¨       Η αναφορά στο καταπιεσμένο «αίσθημα», που συνήθως προσιδιάζει στις γυναίκες.
    ¨       Η επισήμανση του ρόλου της μητρότητας που εκφράζουν οι γοφοί του αγάλματος και
    ¨        η κατηγορηματικότητα με την οποία εκφράζεται η διαμαρτυρία του ποιητικού υποκειμένου για τη γυναικεία αιχμαλωσία.
     
    Σχήματα λόγου:

    • Η προσωποποίηση του αγάλματος
    • Οι εικόνες (η στάση του αγάλματος στο πάρκο, τα δεμένα του χέρια)
    •  Οι μεταφορές («Δεν μπορείς / ούτε μια βροχή να ζυγίσεις στο χέρι σου / ούτε μια ελαφριά μαργαρίτα», «καλή σοδειά ακινησίας») δίνουν λυρισμό, παραστατικότητα (εικονοποιία) και ευστοχία
    • Οι επαναλήψεις («όλοι σε λένε κατευθείαν άγαλμα, / εγώ σε προσφωνώ γυναίκα κατευθείαν», «εγώ σε λέω γυναίκα αμέσως», «σε λέω γυναίκα / σε λέω γυναίκα / γιατ’ είσ’ αιχμάλωτη») .Τέσσερις φορές η λέξη μάρμαρο και μία η λέξη μαρμάρινο, τέσσερις φορές οι λέξεις αιχμάλωτη,  άγαλμα, δεμένα, πέντε η λέξη γυναίκα, δύο η λέξη γλύπτης.

    Η συχνή επανάληψη της λέξης αἰχμλωτη καθώς και λέξεις συνυποδηλωτικές της χειραγώγησης (αλυσίδες, παράγγειλαν) υπερτονίζει τη βασική της θέση. Οι στίχοι αυτοί δείχνουν την ταύτιση που έχει γίνει στο νου της ανάμεσα στην αιχμαλωσία και τη γυναίκα, έτσι ώστε για την ποιήτρια σημείο αναγνωρίσεως της γυναικείας ταυτότητας δεν αποτελούν τα εξωτερικά ανατομικά χαρακτηριστικά, οι γοφοί που πόσχονταιεγονακαικαλσοδει, αλλάηίδιαηαιχμαλωσία. Διακρίνεταιέτσιμίαπικρήειρωνείαγιατηγυναικείαπροσφοράστηνκοινωνία.«Η αιχμαλωσία της έχει σχέση με την ίδια τη φύση της γυναίκας: ό,τι κι αν κάνει η γυναίκα, αιχμάλωτη θα είναι, αφού γεννάει παιδιά» (Κ. Δημουλά)

    • Οι ευρηματικές και απροσδόκητες συζεύξεις λέξεωνπου πραγματοποιούν τη βούληση της ποιήτριας να εναρμονίσει μεταξύ τους αντίπαλα ζεύγη: στις φράσεις σκοινί μαρμάρινοπορείατνμαρμρωνκοσμογονία τῶνμαρμάρωνεὐγοναγαλμτωνσοδειάἀκινησας συνεργάζεταιτοφανταστικόμετοπραγματικό, τολογικόμετοπαράλογο. Είναιοιφράσειςαυτέςπουπραγματώνουντηνάποψητηςποιήτριαςότιτοποιητικόαποτέλεσμαδεντοπαράγεικάθελέξηχωριστάαλλάησυνήχησητωνλέξεων.
    • Οι αντιθέσεις (στ.1-2, 4-8, 31-32)
    • Το σχήμα άρσης και θέσης (στ. 33-37) :Με το σχήμα αυτό η αφηγήτρια αναγνωρίζει το άγαλμα ως γυναίκα όχι γιατί είναι γυναικείο, αλλά γιατί έχει δεμένα χέρια. Αυτό είναι το «σημείο αναγνωρίσεως» της γυναίκας, το «σημάδι» με το οποίο αναγνωρίζεται η πικρή ιστορική θέση της γυναίκας «όσους πολλούς αιώνες σε γνωρίζω».
    • Το χιαστό
    •  Ο κύκλος
    • Μετωνυμία Ο Αργος)
    • η αμφισημία του στ. 14 (γλύπτης μπορεί να είναι ο δημιουργός του αγάλματος αλλά και ο δημιουργός της γυναίκας, ο Θεός) προϊδεάζει γι αυτό που θέλει να εκφράσει η ποιήτρια, την αιωνιότητα και τη σταθερότητα της γυναικείας αιχμαλωσίας

    Γιατί η αφηγήτρια θεωρεί αιχμάλωτη τη γυναίκα;

    • Η γυναίκα στερήθηκε από την αρχή της ιστορίας της την ελευθερία και την ισότητα. Σης αποδόθηκε μόνο ο ρόλος της κυοφορίας, της γέννησης και της ανατροφής των παιδιών στερώντας της το δικαίωμα επιλογής. • Η ποιήτρια θεωρεί «αιχμάλωτο» το γυναικείο φύλο που δεν κατάφερε ποτέ να διαφεντεύει τη μοίρα του και να απολαμβάνει τα ίδια δικαιώματα και ελευθερίες με το ανδρικό φύλο.
    • Από συνέντευξη της Δημουλά: «Το ξέρετε ότι δεν είμαι φεμινίστρια και δεν μπορώ να καταλάβω τι θέλανε ν’ αλλάξουνε οι φεμινίστριες. Να γίνουμε ανεξάρτητες; Μπορούμε, το δικαιούμαστε, όταν έχουμε παιδιά;» Δεν υπάρχει γυναίκα που επιλέγει να μην κάνει παιδιά. Καμία δεν το προτιμά αυτό, είναι αίτημα της φύσης, στο οποίο δεν μπορεί ν’ αντισταθεί, η εκπλήρωση της γονιμότητας. Γρήγορα ή αργά, θα το επιδιώξει… Επομένως, προς τι η αντιπαράθεση με τον άνδρα; Ούτε το αίτημα της ισότητας μπορώ να καταλάβω -είναι δυνατή η ισότητα, υπάρχει στο σύμπαν τίποτα ίσο με το άλλο, δυο λουλούδια έστω; Είμαστε τόσο μπερδεμένοι πάνω σ’ αυτό, ενώ είναι τόσο απλό. Πλαστήκαμε δύο διαφορετικά φύλα, ο άνδρας κατά τι ισχυρότερος από τη γυναίκα σωματικά και λιγότερο ευαίσθητος γενικά και η γυναίκα κατά τι πιο ευαίσθητη και ικανή να γεννήσει και να μεγαλώσει παιδιά. Χωρίς τον άνδρα αμυνόμενο ανέκαθεν για να μην του επιβληθεί το γυναικείο φύλο, δεν γεννάει παιδιά… Ενώ από το άλλο μέρος, οι «επαναστάσεις» της δεν φαίνεται να τη βοήθησαν. Αντιθέτως, νομίζω, τη ζημίωσαν, φορτώνοντάς τη με πολλές ευθύνες -εργασία, οικογένεια- στις οποίες είναι δύσκολο έως αδύνατο ν’ ανταποκριθεί. Και την παρέσυραν στην εύκολη διάλυση του γάμου· παραβλέποντας ότι όσοι γάμοι διατηρήθηκαν είναι μια σύμβαση, αναγκαία όμως, εκτός ακραίων περιπτώσεων, γιατί προσφέρει κάποιο στήριγμα. Με συνέπεια να βιώνει σήμερα η γυναίκα μια πολύ μεγάλη μοναξιά». ΢τηνΌλγαΜπακομάρου, Ελευθεροτυπία 10 Μαρτίου.

     
     
     
    Παράλληλο κείμενο: Ποια γυναικεία στερεότυπα βλέπετε στο ποίημα; Η λιποταξία της Χιονάτης Έτσι χωρίς ποτέ να μου διαβάσεις παραμύθια όπως χωρίς σε μεγαλώσανε και σένα σπαρτιάτικα – ενώ καλοπερνούν τα ψέματα και ψέμα ότι τρέφονται με μέλανα ζωμό. Σρέφονται με τις ανάγκες μας ανώτερες κι από βασιλικό πολτό. ΢ενυχτωμένο δάσος σε άφησε ο ποιός και συ δεν ρώτησες ποτέ κανένα παραμύθι πως να διαφύγεις και από που. Και μόνο φόβοι δίνανε στους φόβους σου κουράγιο εκεί αμετακίνητη να μένεις στου ανέμου τα μουγκρίσματα τη νύχτα όσο ξέσκιζε των δέντρων τα κλαδιά τα ώτα και τα χρόνια. Έτσι ακριβώς μεγάλωσες και μένα, σπαρτιάτικα, με νυχτωμένου δάσους τον μέλανα ζωμό δε μ΄έστειλες ποτέ σε παραμύθι να διαφύγω από που. Κι εγώ όπως εσύ ποτέ δε διανοήθηκα σπιτάκι φωτισμένο στο βάθος να διακρίνω ποτέ δεν μπήκα στης Χιονάτης τη δανεική οδό δε χώθηκα ποτέ σε ξένη σούπα να κοιμηθώ ούτε ξεπαγιασμένη καταβρόχθισα μικρόσωμο κρεβάτι με νάνους σκεπασμένο για να κρατιέται ζεστουλό. Μάνα, λες να είναι κληρονομική η πραγματικότης; Χλόη Θερμοκηπίου, 2005
     
     

  • Α. ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ
     
    Α. ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ:

     

    • .ΗΘΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΠΟΣΤΡΩΜΑ:

     

    Με ρεαλιστικό τρόπο και χωρίς διάθεση εξιδανίκευσης  ή υπερβολής απεικόνίζει τα ήθη, τα έθιμα, τους χαρακτήρες ,την […]

  • Ο/Η ΓΚΙΑΦΗΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ανάρτησε το άρθρο, Σολωμός, στο ιστότοπο ggkiafis's blog πριν από 3 έτη, 12 μήνες

    Δ.ΣΟΛΩΜΟΣ  « Ο  KΡΗΤΙΚΟΣ»

     

    ΠΩΣ ΔΙΑΒΑΖΟΥΜΕ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ:

    • Μελετάμε τα συνοδευτικά κείμενα του σχολικού εγχειριδίου (εμπεριέχονται στις φωτοτυπίες)
    • Επισημαίνουμε τα πέντε μέρη  και τις τέσσερις […]
  • Ο/Η ΓΚΙΑΦΗΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ανάρτησε το άρθρο, Βιζυηνός, στο ιστότοπο ggkiafis's blog πριν από 3 έτη, 12 μήνες

    Γ. ΒΙΖΥΗΝΟΣ:

     

               A.  ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΔΙΗΓΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΟΥ  ΕΡΓΟΥ ΤΟΥ:

     

    • ψυχογραφικό –ψυχολογικό  στοιχείο του οποίου θεωρείται ο εισηγητής: σε αντίθεση με την επιδερμική αντιμετώπιση από την […]
  • Ο/Η ΓΚΙΑΦΗΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ανάρτησε το άρθρο, ΖΩΗ, στο ιστότοπο ggkiafis's blog πριν από 4 έτη, 1 μήνας

  • Ο/Η ΓΚΙΑΦΗΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ανάρτησε το άρθρο, Σωκράτης, στο ιστότοπο ggkiafis's blog πριν από 4 έτη, 1 μήνας

  • …..

Top
...
Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων