Feed
Άρθρα
Σχόλια

Το Γυμνάσιο Κριεζών για το σχολικό έτος 2010 – 2011 εκπονεί την εργασία «Ταξιδεύοντας με τον Οδυσσέα» σε συνεργασία με σχολείο της Ιταλίας και της Τουρκίας.

Θεωρήσαμε σημαντικό το συγκεκριμένο ταξίδι και μέσω αυτού να εμφυσήσουμε στους σημερινούς μαθητές και αυριανούς πολίτες τη σπουδαιότητα της αναζήτησης της δικής τους Ιθάκης, ασχέτως τιμήματος ή κόστους.

ITHACA
When you set out on your journey to Ithaca,
pray that the road is long,
full of adventure, full of knowledge.
The Lestrygonians and the Cyclops,
the angry Poseidon – do not fear them:
You will never find such as these on your path,
if your thoughts remain lofty, if a fine
emotion touches your spirit and your body.
The Lestrygonians and the Cyclops,
the fierce Poseidon you will never encounter,
if you do not carry them within your soul,
if your soul does not set them up before you.
 
 Pray that the road is long.
That the summer mornings are many, when,
with such pleasure, with such joy
you will enter ports seen for the first time;
stop at Phoenician markets,
and purchase fine merchandise,
mother-of-pearl and coral, amber and ebony,
and sensual perfumes of all kinds,
as many sensual perfumes as you can;
visit many Egyptian cities,
to learn and learn from scholars.

Always keep Ithaca in your mind.
To arrive there is your ultimate goal.
But do not hurry the voyage at all.
It is better to let it last for many years;
and to anchor at the island when you are old,
rich with all you have gained on the way,
not expecting that Ithaca will offer you riches.

Ithaca has given you the beautiful voyage.
Without her you would have never set out on the road.
She has nothing more to give you.

And if you find her poor, Ithaca has not deceived you.
Wise as you have become, with so much experience,
you must already have understood what Ithacas mean.

 K. Kavafis

ΙΘΑΚΗ
Σα βγεις στον πηγαιμό για την Ιθάκη,
να εύχεσαι νάναι μακρύς ο δρόμος,
γεμάτος περιπέτειες, γεμάτος γνώσεις.
Τους Λαιστρυγόνας και τους Κύκλωπας,
τον θυμωμένο Ποσειδώνα μη φοβάσαι,
τέτοια στον δρόμο σου ποτέ σου δεν θα βρείς,
αν μέν’ η σκέψις σου υψηλή, αν εκλεκτή
συγκίνησις το πνεύμα και το σώμα σου αγγίζει.
Τους Λαιστρυγόνας και τους Κύκλωπας,
τον άγριο Ποσειδώνα δεν θα συναντήσεις,
αν δεν τους κουβανείς μες στην ψυχή σου,
αν η ψυχή σου δεν τους στήνει εμπρός σου.
 
 Να εύχεσαι νάναι μακρύς ο δρόμος.
Πολλά τα καλοκαιρινά πρωϊά να είναι
που με τι ευχαρίστησι, με τι χαρά
θα μπαίνεις σε λιμένας πρωτοειδωμένους·
να σταματήσεις σ’ εμπορεία Φοινικικά,
και τες καλές πραγμάτειες ν’ αποκτήσεις,
σεντέφια και κοράλλια, κεχριμπάρια κ’ έβενους,
και ηδονικά μυρωδικά κάθε λογής,
όσο μπορείς πιο άφθονα ηδονικά μυρωδικά·
σε πόλεις Αιγυπτιακές πολλές να πας,
να μάθεις και να μάθεις απ’ τους σπουδασμένους.

Πάντα στον νου σου νάχεις την Ιθάκη.
Το φθάσιμον εκεί είν’ ο προορισμός σου.
Αλλά μη βιάζεις το ταξίδι διόλου.
Καλλίτερα χρόνια πολλά να διαρκέσει·
και γέρος πια ν’ αράξεις στο νησί,
πλούσιος με όσα κέρδισες στον δρόμο,
μη προσδοκώντας πλούτη να σε δώσει η Ιθάκη.

Η Ιθάκη σ’ έδωσε το ωραίο ταξίδι.
Χωρίς αυτήν δεν θάβγαινες στον δρόμο.
Αλλο δεν έχει να σε δώσει πια.

Κι αν πτωχική την βρεις, η Ιθάκη δεν σε γέλασε.
Ετσι σοφός που έγινες, με τόση πείρα,
ήδη θα το κατάλαβες η Ιθάκες τι σημαίνουν.

Κ. Καβάφης

Ο τόπος μας

 


 


Είναι αναγκαίο να συναναστρεφόμαστε με άλλους ανθρώπους και πολιτισμούς για να συλλέγουμε εμπειρίες!

Τα τραγούδια της ξενιτιάς


Δραματοποίηση του θέματος της εργασίας

Θεατρική παράσταση – Τέχνη

 

Οι συνοδοιπόροι μας!!!

Οι μαθητές μας έχουν την ευκαιρία να γνωριστούν, να έρθουν σε επαφή μεταξύ τους, να επικοινωνήσουν. Γιατί σημασία δεν έχει το αποτέλεσμα αλλά η διαδρομή προς το αποτέλεσμα.

 Στα πλαίσια αυτού του προγράμματος κάθε ένα από τα σχολεία που συμμετέχουν προβάλλει το δικό του στίγμα.

 Συνεργαζόμαστε με Γυμνάσιο από το Μαρδίκ της Τουρκίας (13 MART IOO)



 Και με Γυμνάσιο της Ιταλίας (S.M.S. A. De Gasperi)



ΟΔΥΣΣΕΙΑ

          Μελετώντας τους στίχους της Οδύσσειας ο Όμηρος μας διηγείται στη ραψωδία Α στο στίχο 2 πως ο Οδυσσέας, «επει Τροίης ιερον πτολίεθρον επερσε», δηλαδή «αφού της Τροίας πάτησε το κάστρο το ιερό», ξεκίνησε το περιπετειώδες ταξίδι του για την Ιθάκη, που ήταν ο σκοπός της ζωής του. Η Τροία ή Ίλιον βρίσκεται στη Μικρά Ασία, κοντά στην ακτή της σημερινής βορειοδυτικής Τουρκίας.

         Μέτα από λίγους στίχους, πιο συγκεκριμένα στους στίχους 8-9 ο ποιητής  κάνει λόγο για τους συντρόφους του ήρωα «οι κατά βους Υπερίονος Ηελιοιο ησθιον» (οι οποίοι έφαγαν τα βόδια του υπέρλαμπρου Ηλίου), παρά τις αποτρεπτικές συστάσεις του Οδυσσέα. Τα  βόδια του Ηλίου έβοσκαν στη Θρινακία που βρίσκεται στη Σικελία.

       Προχωρώντας, ο Όμηρος μας αφηγείται στο στίχο 14 πως «νύμφη πότνι έρθκε Καλυψώ», πως τον ήρωα μας τον έκρυβε κοντά της μια νεράιδα, η Καλυψώ. Το νησί της Καλυψώς ήταν η Ογυγία. Η Ογυγία είναι ή η σημερινή Γαύδος κάτω από την Κρήτη ή το Γκόζο  κάτω από την Ιταλία ή η Θέουτα, στο στενό Γιβραλτάρ ανάμεσα στην Ισπανία και στην Αφρική.

ΠΑΣΧΑΛΙΝΕΣ ΕΥΧΕΣ

Το σχολείο μας θα κλείσει 15 μέρες γιατί γιορτάζουμε τη σπουδαιότερη για μας τους Ορθόδοξους θρησκευτική γιορτή, το Πάσχα.
Συνηθίζουμε αυτές τις μέρες στα ελληνικά σπίτια να βάφουμε κόκκινα τα αυγά, να φτιάχνουμε λαμπριάτικα κουλούρια και ψωμιά.
Σας στέλνουμε λοιπόν ένα video που δείχνει τις παραδοσιακές  πασχαλινές προετοιμασίες  της ελληνικής οικογένειας.
Σας ευχόμαστε καλές γιορτές και ελπίζουμε ότι μέσα από το video θα πάρετε μια γεύση από τα νησιά μας, τις παραδόσεις μας και την ελληνική φιλοξενία.

Notre ecole sera fermee pendant 15 jours parce-que nous celebrons Paques, la plus grande fete religieuse pour nous les Orthodoxes.
Ces jours-la, dans les maisons greques, on teint des oeufs en rouge et on prepare des biscuits et des pains (en grec on dit  koulouria).
On vous envoie, alors, une video qui presente les preparations tradittionelles de Paques de la famille greque.
Nous vous souhaitons Joyeuses Paques et nous esperons que, grace a cette video, vous qurez l’occasion de faire la connaissance de nos iles, nos moeurs et coutumes et de l’ hospitalite grecque.


ΣΟΚΟΛΑΤΑ
Στις 14 Φεβρουαρίου γιορτάζοντας την ημέρα της αγάπης οι μαθήτριές μας έφτιαξαν σοκολατένιες λιχουδιές και στη συνέχεια όλο το σχολείο απόλαυσε την ζαχαροπλαστική τους τέχνη.
Την ίδια μέρα οι μαθητές μας γιόρτασαν και την Αποκριά με δρώμενα, φαγητά και χορό.

CHOCOLAT
Le 14 Fevrier, nos collegiennes, voulant celebrer le jour de l’amour,ont prepare des friandises au chocolat.
Puit ,tous les eleves de l’ecole et les enseignants,ont goute a leur art de patisserie.
Le meme jour,nos eleves ont celebre le Carnaval en dansant,chantant et mangeant,bien sur ,selon les moeurs et les coutumes de notre pays.


moustos.jpg  Η πατρίδα μας έχει μία από τις αρχαιότερες και πιο εύγεστες γαστριμαργικές παραδόσεις στον κόσμο. Η Ελληνική κουζίνα είναι ξακουστή για την ποικιλία των γεύσεων και των αρωμάτων της που φτάνουν ως τα βάθη των αιώνων, όπως μαρτυρούν και τα αρχαιολογικά ευρήματα. Σε μία τέτοια μαγειρική παράδοση ανήκει και η μουσταλευριά. Η συνταγή της διαμορφώθηκε σύμφωνα με τις τοπικές κλιματολογικές συνθήκες και τις καθημερινές ανάγκες των ανθρώπων. 


Την Παρασκευή 19 Ιουνίου στο σχολείο μας πραγματοποιήθηκε γιορτή στα πλαίσια της οποίας δόθηκε θεατρική παράσταση από τους μαθητές και συγκεκριμένα η αρχαία τραγωδία του Ευριπίδη “Ηλέκτρα”.

Στις 9:00 το βράδυ, με το λιγοστό φως της μέρας, πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά μεταξύ σχολείων, Διαδικτυακή επικοινωνία με εικόνα και ήχο με το Πρότυπο Δημοτικό Σχολείο Πάφου της Κύπρου, όπου έγινε ανταλλαγή τραγουδιών ανάμεσα στη χορωδία του σχολείου μας και τους μαθητές του δημοτικού σχολείου της Κύπρου. Ο κόσμος χειροκρότησε θερμά αυτό το επίτευγμα και υποσχεθήκαμε να το επαναλάβουμε και στο μέλλον.


Στη συνέχεια η χορωδία των μαθητών του Τμήματος Ένταξης  και η χορωδία του Δήμου Δυστίων ερμήνευσε τραγούδια συμβάλλοντας έτσι στην όμορφη ατμόσφαιρα που δημιουργήθηκε.

p1000157-large.JPG  p1000158-large.JPG  p1000159-large.JPG  Παραμονή της Αποκριάς οι μαθητές μας σε εκδήλωση του σχολείου παρουσίασαν τις διατροφικές συνήθειες αυτών των ημερών που γίνονται σε κάθε σπίτι της περιοχής μας. Μαγείρεψαν με τη βοήθεια των γονιών τους λιχουδιές που τους αρέσουν ιδιαίτερα οι οποίες δεν είναι μόνο της τοπικής ελληνικής κοινωνίας μας αλλά και άλλων γειτονικών λαών που έχουν μεταναστεύσει στην περιοχή μας.
Οι μαθητές είχαν την ευκαιρία όχι μόνο να γευτούν αλλά και να εμπλακούν στην προετοιμασία και παρασκευή των φαγητών διαφορετικών εθνοτήτων.

p1010936-large.JPG p1010937-large.JPG p1010938-large.JPG p1010939-large.JPG p1010940-large.JPG p1010941-large.JPG

p1000120-large.JPG  p1000124-large.JPG  p1000135-large.JPG

p1000148-large.JPG

Συνειδητοποίησαν την αξία του σπιτικού φαγητού, ενθουσιάστηκαν, τραγούδησαν και χόρεψαν.

p1000176-large.JPG  p1000181-large.JPG  p1000255-large.JPG

Μπορούμε να πούμε ότι οι γεύσεις ενώνουν τους μαθητές όλων των εθνοτήτων μέσα σε ένα πολυπολιτισμικό σχολείο.

p1000104-large.JPG  Στις 19/02/09 επισκεφτήκαμε την κα. Αγγελική Φρυγανιώτη στα Λέπουρα του Δήμου Δυστίων. Μας φιλοξένησε με πολύ αγάπη στο σπίτι της και μαγείρεψε δυο υπέροχα παραδοσιακά φαγητά της περιοχής μας: την σπανακόπιτα και τις γκόγκλιες.
 

Παραδοσιακή σπανακόπιτα

Υλικά

Για το φύλλο

1 κ. αλεύρι

λίγο αλάτι

νερό (όσο πάρει)

μισό ποτήρι λάδι

Για τη γέμιση

2 κ. χόρτα (σπανάκι)

λίγο αλάτι

λίγο λάδι

τυρί φρέσκο ή φέτα (όσο θέλει κανένας)

Εκτέλεση

Βάζουμε το αλεύρι σε μια μικρή λεκάνη, ρίχνουμε το μισό ποτήρι λάδι και το λίγο αλάτι και ανακατεύουμε. Μετά αρχίζουμε να ρίχνουμε νερό, ζυμώνουμε ρίχνοντας νερό μέχρι το ζυμάρι να ξεκολλάει από τα χέρια μας και τα τοιχώματα. Ύστερα αφήνουμε το ζυμάρι σκεπασμένο με μια πετσέτα για μισή ώρα (να ξεκουραστεί από το ζύμωμα). Μετά το κόβουμε σε 10 κομμάτια. Παίρνουμε ένα ένα, το κάνουμε μια μικρή μπαλίτσα, το βάζουμε πάνω στο πλαστήρι και ξεκινάμε να ανοίγουμε το φυλλο. Με αυτόν τον τρόπο θα ανοίξουμε 10 φύλλα.  

Γέμιση

Σε μια λεκάνη βάζουμε τα 2 κ. χόρτα, το αλάτι, το λάδι και ανακατεύουμε. Μετά προσθέτουμε το φρέσκο τυρί ή τη φέτα, όσο θέλει κανείς.

Τελείωμα

Παίρνουμε ένα ταψί, κατά προτίμηση χάλκινο και βάζουμε τα 5 από τα 10 φύλλα στον πάτο του ταψιού. Ανάμεσα σε κάθε φύλλο βάζουμε πολύ λίγο λάδι. Ύστερα προσθέτουμε τα χόρτα με το τυρί, το λάδι, το αλάτι και στο τέλος βάζουμε τα υπόλοιπα 5 φύλλα. Ύστερα τη βάζουμε στον φούρνο για 40 λεπτά έως 1 ώρα στους 180 βαθμούς. Έτσι η χορτόπιτά μας είναι έτοιμη για σερβίρισμα!   

p1000023-large.JPG  p1000024-large.JPG  p1000026-large.JPG  p1000027-large.JPG  p1000033-large.JPG  p1000035-large.JPG  p1000040-large.JPG  p1000064-large.JPG p1000100-large.JPG

Γκόγκλιες (παραδοσιακά μακαρόνια)

Υλικά

1 κ. αλεύρι
Λίγο λάδι
Νερό (όσο χρειάζεται)

Εκτέλεση

Βάζουμε το αλεύρι και λίγο λάδι σε μια μικρή λεκάνη και ανακατεύουμε. Ύστερα αρχίζουμε να ρίχνουμε νερό, ζυμώνουμε ρίχνοντας νερό μέχρι το ζυμάρι να ξεκολλάει από τα χέρια μας και τα τοιχώματα της λεκάνης. Μετά αφήνουμε το ζυμάρι σκεπασμένο με μία πετσέτα για μισή ώρα να ξεκουραστεί από το ζύμωμα. Στη συνέχεια κόβουμε το ζυμάρι σε κομμάτια, τα κομμάτια τα κάνουμε μικρές μπαλίτσες και στη συνέχεια με τα χέρια μας τα κάνουμε κορδόνια. Ύστερα τα κορδόνια τα κόβουμε σε μικρά κομματάκια. Μετά παίρνουμε ένα ένα κομματάκι και με τα δάκτυλά μας φτιάχνουμε μια λακουβίτσα. Παίρνουμε τα μακαρόνια τα βάζουμε στην κατσαρόλα, στην οποία είχαμε βάλει νερό να βράσει. Αφήνουμε τα μακαρόνια για 5 λεπτά στη φωτιά και μετά είναι έτοιμα για σερβίρισμα. Στο τέλος τα σερβίρουμε με τριμμένο τυρί (μπορούμε να προσθέσουμε και λίγο λιωμένο βούτυρο αν θέλουμε) και είναι έτοιμα.

p1000042-large.JPG  p1000045-large.JPG  p1000048-large.JPG  p1000054-large.JPG  p1000055-large.JPG  p1000060-large.JPG  p1000061-large.JPG  p1000065-large.JPG  p1000069-large.JPG  p1000075-large.JPG  p1000086-large.JPG  p1000087-large.JPG  p1000088-large.JPG  p1000092-large.JPG  p1000097-large.JPG  p1000098-large.JPG  p1000111-large.JPG

p1000112-large.JPG

Δείτε το Βίντεο.


Οι παραπάνω συνταγές μεταφρασμένες στη Γαλλική γλώσσα.

pita1.jpg  pita2.jpg  goglies.jpg

11.jpg  Οι Βυζαντινοί δεν είχαν τη συνήθεια του πρωινού. Έτρωγαν το «άριστον«, το πρώτο φαγητό της ημέρας όχι το πρωί, όπως οι αρχαίοι Έλληνες, αλλά γύρω στο μεσημέρι. Ακολουθούσε το γεύμα το απόγευμα και το βράδυ, πριν βασιλέψει ο ήλιος, το δείπνο, που ήταν κατά κανόνα το πιο μεγάλο και δαπανηρό φαγητό.

23.jpg  Το πιο σημαντικό στοιχείο της καθημερινής διατροφής ήταν το ψωμί. Οι ποιότητες ψωμιού ήταν διάφορες, ανάλογες με το είδος του αλευριού αλλά και του τρόπου με τον οποίο άλεθαν τα δημητριακά. Έτρωγαν ψωμί σταρένιο αλλά και από κριθάρι.

6.jpg  Τα κρέατα τρώγονταν με τους παραδοσιακούς τρόπους, δηλαδή ψητά (εψητά ή οφτά), βραστά (εφτά ή εκζεστά) και παστωμένα (ταρίχη). Πρώτα στην προτίμηση των βυζαντινών ήταν το αρνίσιο και το κατσικίσιο κρέας. Αναφέρεται επίσης και μαγείρεμα χοιρινού με ελαφίσιο κρέας και κομμάτια από λαγό. Τα μικρά γουρουνόπουλα, «γαλαθηνοί ή δέλφακες» στη σούβλα ήταν περιζήτητα. Τα άλειφαν μάλιστα πριν τα ψήσουν με ένα μείγμα από κρασί και μέλι. Το βοδινό το προτιμούσαν βραστό. Το «κρασάτο λαγομαγείρεμα» ήταν από τα πιο νόστιμα εδέσματα. Για να γίνει μάλιστα πιο πικάντικο, έβαζαν μέσα πιπεράδες και άλλα μπαχαρικά.

Πολύ συχνά τα ορνίθια και οι φασιανοί πλούτιζαν τα τραπέζια και τρώγονταν με τους παραδοσιακούς τρόπους, ψητά, τηγανιτά ή βρασμένα. Με τον ίδιο τρόπο έτρωγαν και τα αυγά τους. Ο ποιητής του 12ου αι., Θεόδωρος Πρόδρομος ή Πτωχοπρόδρομος μιλάει με ενθουσιασμό για τα «διπλοσφουγγάτα«, δηλ. την ομελέτα. Το τυρί αφού το αλάτιζαν το έβαζαν μέσα σε «πήλινα γαστρία» για να το διατηρήσουν. Έφτιαχναν τυρί πρόβειο, κατσικίσιο και αγελαδινό. Το τυρί τρωγόταν και τηγανισμένο. Γνώριζαν ακόμα την παρασκευή του ανθότυρου (απότυρου) και της μυζήθρας. Θαυμάσιο, επειδή είναι πολύ λιπαρό, θεωρούσαν και το γάλα από βουβάλα, και ο γιατρός Ορειβάσιος το επαινεί ιδιαίτερα.

31.jpg  Μαζί με το τυρί συνήθιζαν να τρώνε ελιές, τις οποίες διατηρούσαν σε άλμη ή σε ξύδι. Οι ελιές τρώγονταν πράσινες ή μελανές.

4.jpg

  Στους Βυζαντινούς άρεσαν τόσο πολύ τα ψάρια, που έτρωγαν μέχρι και ψαρόπιτες!!! Λευκά λέγονταν τα πρώτης ποιότητας ψάρια, η σάρκα των οποίων γινόταν λευκή με το ψήσιμο. Τα ψάρια της θάλασσας, τα «οψάρια» όπως τα έλεγαν, ήταν σαφώς προτιμότερα από τα ποταμίσια ή τα ψάρια των λιμνών. Τα ψάρια τρώγονταν ψητά, τηγανητά (οφτοί ή τηγάνου ιχθύες) και βραστά (εκζεστά). Μερικές φορές έβραζαν μαζί με τα ψαριά και διάφορα μπαχαρικά και αρωματικά χόρτα, όπως νάρδο, κολίανδρο, άνηθο, κρεμμύδια, πράσα, σκόρδα κ.α. (ένα είδος κακαβιάς).

Όσο πιο πολυσύχναστοι γινόταν οι δρόμοι για την Ανατολή, τόσο περισσότερα μπαχαρικά έφταναν στο Βυζάντιο. Περιζήτητο ήταν το μαύρο πιπέρι, καθώς όπως πίστευαν, τόνωνε τη διάθεση για ποτό. Μερικές φορές έτριβαν το πιπέρι μαζί με σινάπι για να κατασκευάσουν ένα είδος πικάντικης σάλτσας, κάτι που θυμίζει τη σημερινή μουστάρδα, αλλά σε μαύρο χρώμα. Τα καλά σπίτια φρόντιζαν να υπάρχουν στα ράφια τους όλα τα μπαχαρικά που έφτανα από την Ανατολή, όπως το ινδικό ξύλο ή κιννάμωμον, το καρυόφυλλο (γαρίφαλο), το «αρωματικόν κάρυον» (μοσχοκάρυδο), το «κάρανο» (ένα είδος κύμινου), το τριψίδι (κανέλα) και βέβαια το αλάτι. Υπήρχαν φυσικά και τα ντόπια μπαχαρικά που τα ονόμαζαν «ηδύσματα». Το ξύδι δεν έλειπε από το τραπέζι και συνόδευε κυρίως τα ψητά.

8.jpg

  Οι επαφές με τα ρώσικα φύλα έκανα γνωστό στους Βυζαντινούς το μαύρο χαβιάρι. Ο επίσκοπος Θεσσαλονίκης Ευστάθιος μνημονεύει «ωά ιχθύων τεταριχευμένα» (παστά αυγά ψαριών). Η πιο πρόχειρη σάλτσα φαγητού ήταν ο γάρος, που γινόταν από νερό, κρασί, λάδι και ξύδι. Αναλόγως με το τι έβαζαν μέσα τον έλεγαν υδρόγαρο, οινόγαρο, οξύγαρο, ελαιόγαρο ή γαρέλαιο, καθώς η ντομάτα ήταν άγνωστη στους Βυζαντινούς. Ήρθε στην Ευρώπη τον 16ο αι. από το Περού.

Τα  λαχανικά υπήρξαν ανέκαθεν από τα σημαντικότερα συμπληρώματα στο γεύμα. Για τους φτωχούς βέβαια αποτελούσαν  κύρια τροφή, ενώ  οι πλούσιοι, ιδιαίτερα οι «κοιλιόδουλοι», δεν τα πολυσυμπαθούσαν. Αντίδια (ιντίβι), κουνουπίδια (ξυλοκράμβη), παντζάρια (σευκλόγουλα) , κολοκύθια, αγκινάρες, βλίτα, σπαράγγια (ασφάραγγα), μαρούλια (θρίδακες), ενώ γνωστό ήταν και ένα είδος μελιτζάνας (μαζιτζάνα). Τα καρότα τα προτιμούσαν ψητά και πουλιόνταν στις αγορές από τους «δαυκοψήστες» (πωλητές ψημένων καρότων). Τα κρεμμύδια επίσης υπήρξαν από τις αγαπημένες τροφές των φτωχών και σπάνια έλειπαν από το τραπέζι τους . Το ίδιο και το σκόρδο που ήταν ιδιαίτερα αγαπητό για τις πολλές θεραπευτικές του ιδιότητες. Από τα όσπρια ήταν γνωστά όσα και σήμερα, όπως τα κουκιά, οι φακές, τα φασόλια, τα μπιζέλια ή πισάρια και τα ρεβίθια. Τα φασόλια υπήρξαν πάντοτε από τα πλέον περιζήτητα όσπρια, μολονότι όλοι γνώριζαν τις βλαβερές συνέπειες από τη συχνή χρήση. Ο φασίολος άλλωστε ήταν γνωστός σαν «πρισκοκοίλης».

5.jpg

  Οι βυζαντινοί έτρωγαν μετά βουλιμίας του καρπούς της ροδιάς και φρόντιζαν να τους φυλάνε κρεμασμένους στην αποθήκη ή στην κουζίνα για να διατηρούνται περισσότερο καιρό. Μερικές φορές μάλιστα γαρνίριζαν ορισμένα φαγητά με χυμό ροδιού, για να τους δώσουν γλυκόξινη γεύση.

Οι Βυζαντινοί άργησαν να ανακαλύψουν τη ζάχαρη, λάτρευαν όμως τα γλυκίσματα, καθώς το μέλι που υπήρχε σε αφθονία κάλυπτε πολλές ανάγκες. Συχνά εκτός από μέλι, περιέχυναν τα γλυκίσματα με σίραιο ή δροσάτο (σιρόπι από ρόδια). Τα γλυκίσματα τα ονόμαζαν «μελιτηρά«, «μελιτώματα» ή «μελίπηκτα«. Ο Αρτεμίδωρος ανέφερε ολόκληρο κατάλογο από γλυκίσματα, όπως οι «σησαμίδες» (σουσάμι με μέλι), «πυρασμούς» (ψημένο ή βρασμένο στάρι με μέλι), «πέμματα» (γλυκές πίτες) κ.α. Από τα πιο συνηθισμένα γλυκίσματα ήταν η «γρούτα«, χυλός από αλεύρι με μέλι και σταφίδες. Πιο περιζήτητα ήταν όμως τα «λαλάγγια«, (ζύμη που την τηγάνιζαν και τη περιέχυναν με μέλι). Το «καρυδάτο» ήταν γλύκισμα από καρύδια και μέλι, ενώ το ρυζόγαλο, γαρνιρισμένο πολλές φορές με μέλι, ήταν επίσης γνωστό.

7.jpg

  Το κρασί είχε ιδιαίτερη θέση στο βυζαντινό κόσμο, καθώς από αυτό γινόταν η Θεία Ευχαριστία. Το κρασί που χρησίμευε σε αυτό τον ιερό σκοπό το ονόμαζαν «νάμα«. Οι Βυζαντινοί έπιναν το κρασί ανέρωτο ή άλλοτε το αραίωναν με ζεστό νερό. Τα γεωπονικά κείμενα της εποχής μνημονεύουν την παρασκευή κρασιού και από άλλα φρούτα π.χ. από μυρσίνη, από σπόρους ροδιού, από μήλα, αχλάδια ή κυδώνια κ.α.

 

12.JPG  21.JPG

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΠΙΑΤΑ – PLATS ORDINAIRES

Συνηθισμένο πρωινό είναι μια φέτα ψωμί με βούτυρο

«Την άλλη μέρα ξύπνησε πρωί, πλύθηκε, ντύθηκε άρπαξε μια φέτα βουτυρωμένο ψωμί και χύθηκε στους δρόμους» (1)

 ή ένα σκέτο κουλούρι για τους φτωχούς.

«έφαγα ένα κουλούρι το πρωί αλλά τώρα πεινάω». (2)

Un petit dejeuner ordinaire est une tranche de pain avec du beurre.

‘Le lendemain il s’est reveille le matin,il s’est lave,il s’est habille et une tartine beurree a la main,il s’est elance dans la rue’. (1)
ou une simple gimblette qui est pour les pauvres
‘j’ai mange une gimblette le matin mais maintenant j’ai faim’. (2)

31.JPG

  • Η παρασκευή του ψωμιού, απαραίτητου σε κάθε γεύμα, απαιτούσε πολύ κόπο.

«Ξημερώνοντας έδωκε ο γέροντας στο βασιλιά ένα δρεπάνι και του λέει: «Έλα να θερίσουμε!» Έκαμε καμιά σαρανταριά δεμάτια στάχυα. Την άλλη μέρα πρωί πρωί ξύπνησε ο γέροντας το βασιλιά. «Σήκω τώρα, να πάρουμε όλα αυτά τα δεμάτια να τα πάμε στ’ αλώνι να τ’ αλωνίσουμε!». Την τρίτη μέρα το χάραμα ο γέροντας σήκωσε πάλι το βασιλιά : «Ξύπνα», του λέει. «Τώρα θα πάμε το στάρι μας στο μύλο να τ’ αλέσουμε!». Αλέσανε το στάρι τους. «Έλα τώρα να ζυμώσουμε», του λέει ο γέρος. Ύστερα τον έστειλε στο λόγγο να κόψει ξύλα, και αργά κατά το βράδυ βάλανε και εκάψανε το φούρνο για να ψήσουμε 3-4 καρβέλια». (3)

La preparation du pain,necessaire pour chaque repas,exigeait beaucoup de peine.

‘De beau matin,le vieillard a donne au roi un faucille et lui
dit:»Viens’on va moissoner»Il a fait Presque une quarantaine
de faisceaux d’epis.Le lendemain,de beau matin ,le vieillard a reveille le roi:’Leve-toi maintenant,on va prendre tous ces faisceaux et on les amene a l’aire pour depiquer».Le troisieme jour a l’aube,le vieillard a reveille le roi:»Reveille-toi»lui dit-il.»Maintenant,c’est le moment d’apporter les bles au Moulin pour les moudre’Ils ont fait moudre leur ble.’Viens maintenant petrir’lui dit le vieillard.Ensuite il l’a envoye dans la foret pour couper du bois,et le soir ils ont brule le four pour cuir 3-4 pains. (3)

4.JPG

  • Στα χωριά τα φαγητά ήταν απλά, από προϊόντα που παρήγαγαν οι ίδιοι οι κάτοικοι.«Η γιαγιά μας μάζευε με πατάτες γιαχνί. Μοσκοβόλαγε ο τόπος». (4)

Dans les villages,les plats etaient faits des materiels produits par les habitants eux-memes.
‘Grand-mere nous reunissait autour d’un plat ayant de pommes de terre ragout.Il y avait une odeur suave’. (4)

5.JPG «Μα σαν μπήκανε στο χωριό του δάσους, οι γυναίκες τρέξανε να τους φιλέψουν. Τους βάλαν σε μια μεγάλη καλύβα, τους φέρανε ζεστό σπιτίσιο τραχανά και φάγανε». (5)

‘Mais en entrant dans le village du bois,les femmes se sont precipitees a les traiter.elles les ont emmenes dans une grande chaumiere et elles leur ont offert un plat de semoule au lait caille bien chaud pour manger’. (5)

  • Ο Καραγκιόζης λέει στο φίλο του το Χατζηαβάτη:

«Μόλις πήγα με είδε η θεία-Γεωργούλα και με λυπήθηκε, που είχα αλληθωρίσει από την πείνα, και μου γιόμισε μια τσανάκα στιφάδο, που μοσχοβόλαγε, Χατζατζάρη μου. Μόλις λοιπόν κάθησα κι έκοψα κάτι κομμάτες ψωμί μέσα, γιατί μου’ χε φέρει ένα καρβέλι σπιτίσιο μπροστά μου, και μόλις ετοιμαζόμουνα να πάρω την πρώτη μπουκιά, και είχα βουτήξει με το πιρούνι ένα κομμάτι κρέας πενήντα δράμια και ένα κομμάτι ψωμί, ακούω ένα «γκάπ» στο σβέρκο μου, αφού η μούρη μου πήγε μέσα στην τσανάκα». (6)

  • Karagiozis(Pitre) dit a son ami Chatziavati:

«Une fois arrive,tante Georgoula m’a vu et elle a eu pitie de moi,car j’etais creve par la faim et elle a rempli un grand plateau de civet qui sentait extremement bien,mon vieux.Je me suis assis et j’ai coupe de grands morceaux de pain,parce qu’elle m’avait apporte un pain devant moi,et au moment ou je me preparais ,avec ma fourchette,prendre un grand morceau de viande et un morceau de pain,je me suis senti quelque chose me pousser sur ma nuque te tout mon visage s’est trempe dans l’ecuelle». (6)

6.JPG

  • Στη Σύμη οι γυναίκες συναντιόντουσαν τ’ απογεύματα και δούλευαν συντροφικά.

«Να καθαρίσουν τ’ αμύγδαλα, να ξεσποριάσουν τη φακή ή τα φασόλια, να ετοιμάσουν τα κουλουράκια ή ν’ ανοίξουν χυλοπίτες». (7)

A Symi les femmes se rencontraient pendant les après-midis et elles travaillaient toutes ensemble

«A eplucher les amendes,a enlever les grains inutiles de la lentille ou des haricots,a preparer des petites patisseries ou a faire des chylopites,une espece de pates alimentaires». (7)

Στη Σκιάθο οι γυναίκες με τα καλαθάκια και τα μαχαιράκια τους ξεχύνονταν στην εξοχή και:

«έβγαζαν αγριολάχανα, καυκαλήθρες, μυρόνια, έκοφταν φτέρες και αγριομάραθα». (8)

A Skiathos les femmes,de petits panniers et couteaux a la main,s’elancaient a la campagne et:
«elles ramassaient des herbes sauvages,des carapaces,des legumes aromatiques,elles coupaient des fougeres et des fenouils sauvages». (8)

Στην κοσμοπολίτικη Σμύρνη λίγο πριν απ΄ την καταστροφή το τραπέζι μιας αστικής οικογένειας ήταν αρκετά πλούσιο.

«Η κυρία-Ευανθία σέρβιρε ένα μυρωδάτο μουσακά και σουλήνες παραγεμιστές. Την ώρα του καφέ ο πατέρας επέμενε να παίξει η Ριρή στο πιάνο το Τροβατόρε». (9)

A Smyrni cosmopolite,peu avant le desastre de la ville,la table d’une famille bourgeoise etait abondamment riche.
«Madame Evanthia etait en train de server un moussaka(plt aux aubergins et a la viande hachee)perfume te des tuyaux farcis.Pendant qu’on prnait le café,le pere insistait que Riri joue au piano un morceau de Trovattore». (9)

7.JPG

  • Στη Ζάκυνθο την ίδια εποχή συνηθισμένο πιάτο ήταν το ραγού, κρέας με λαχανικά ή όσπρια.

«Την ώρα που η παπαδιά εκκένωνε στην απλάδα το ραγού ακούστηκε από το περιβόλι ένα δειλό νιαούρισμα». (10)

Pendant la meme periode,a Zante le plat habituel etait le ragout fait de la viande et des legumes.

«Au moment ou la femme du pretre servait le ragout en plein air,on a entendu un miaulement doux venant du jardin». (10)

8.JPG

  • Τα λαδερά φαγητά είναι ευρύτατα διαδεδομένα στην Ελλάδα και πολύ εύγευστα.

«Εκείνη τη στιγμή μπήκε στην τραπεζαρία ο Ταρνανάς, και ακούμπησε μπροστά στη Λωξάντρα τη μεγάλη πιατέλα με τις μελιτζάνες. Λαδερές μελιτζάνες, παραγεμιστές και μέσα μπόλικα κουκουνάρια και σταφίδες… 

‘Κοίταξε μη χορτάσεις μ΄ αυτό’, του λέει η Λωξάντρα εμπιστευτικά στ΄ αυτί και  του σφαλνά το μάτι. ‘ Έχω και ορτύκια’». (11)

Les plats a base d’huile sont largement reputes en Grece te ils sont tres delicieux.

«Ce moment-la Tarnanas est entre dans la salle a manger et il a depose devant Loxandra le grand plateau avec les aubergines.Des aubergines cuisinees a l’ huile et farcies aux pignons et aux raisins.
‘Tu ne dois pas rassasier avec ca’lui dit-elle a l’ oreille en faisant un clin d’ oeil.’J’ai des cailles aussi». (11)

9.JPG«Εκείνη την ημέρα η Αγαθώ στα Ταταύλα είχε σπανάκι με το ρύζι και το είχε πολύ νόστιμο». (12)

«Ce jour-la Agatho a Tatavla ,elle avait cuisine des epinars au riz et elle l’ avait fait vraiment delicieux». (12)

Οι σούπες είναι πάντα ένα καλοδεχούμενο πιάτο ιδίως το χειμώνα.

«Χάρηκε η Λωξάντρα όταν στο γυρισμό βρήκε κότα βραστή και από πάνω μαλεμπί». (13) 

Les soupes ,c’est un plat qui est toujours recu avec plaisir ,specialement en hiver.
«Loxandra etait tres contente quand,de retour,elle a trouve une soupe de poule et comme dessert malembi». (13)

Το καλοκαίρι τα λαχανικά έχουν την τιμητική τους.

« Το αυγουστιάτικο παπάκι τρώγεται ωραία με τη μπάμια. Είναι αμαρτία να περάσει ο Αύγουστος και να μη φας παπάκι με τη μπάμια. Παραμονή της Παναγίας η  Λωξάντρα πήρε παπάκια να ψήσει με τις μπάμιες, και παρόλη της την κούραση κατέβηκε μόνη της στην κουζίνα να τα καψαλίσει». (14)

En ete les legumes ont une place principale.

«Le canard d’aout se mange parfaitement avec des gombos.C’est vraiment dommage de ne pas manger du canard aux gombos au mois d’aout.
La veille de la fete de la Sainte Vierge le 15 aout,Loxandra a achete des canards pour les cuisiner avec les gombos et malgre sa fatigue elle est descendue toute seule dans la cuisine pour les griller». (14)

10.JPG

Οι Πολίτισσες νοικοκυρές που φημίζονταν για τη μαγειρική τους είχαν τα μυστικά τους.

«Βάλε μπόλικο κρεμμύδι στο γιαλαντζί ντολμά για να κάνεις το ντολμά νόστιμο, όμως ρίξε μέσα και δυόσμο για να τον κάνεις χωνευτικό.

111.JPG

Les femmes d’origine de Constantinople,etaient reputees pour leur cuisine et elles avaient leurs secrets.
«On met pas mal d’ oignons dans les feuilles de vigne gialantzi(sans viande hachee)pour les rendre plus delicieux,mais on ajoute de la menthe pour qu’elles soient plus digestives.

Στο κυδωνάτο που είναι στυφτικό ρίξε μαζί να βράσουν και τα κουκούτσια του κυδωνιού που είναι πολύ μαλαχτικά για να φέρεις την ισορροπία. Το λάδι μην το λυπάσαι στο λαδερό γιατί η λαϊκή παροιμία λέει: «Φάε λάδι κ’ έλα βράδυ». Κάθε λαχανικό στην εποχή του είναι και πιο ωραίο και πιο φτηνό, τι να την κάνεις την κονσέρβα;» (15) 

Dans le plat aux coings qui est apre,on peut faire bouillir aussi les pepins qui sont tres lenitifs pour qu’il y ait un equilibre.L’huile dans les plats a base d’huile,il ne faut pas l’epargner.Meme un proverbe grec le mentionne:»Mange de l’huile et viens me voir le soir».Tout legume deviant meilleur et il est bon marche pendant son époque.La conserve ne vaut pas la peine. (15)

Οι μικροπωλητές της Κων/λης στα τέλη του 19ου αιώνα διαλαλούσαν στους δρόμους την πραμάτεια τους.

«Λίγκο (γλώσσες), τσερβέλο (μυαλά), ακούστηκε απ’ το δρόμο η φωνή του πωλητή.  Η Λωξάντρα θυμήθηκε πως καιρό είχανε να φάνε μυαλά τηγανητά και έκανε να τον φωνάξει, μα ύστερα βαρέθηκε». (16)

Vers la fin du 19eme siecle,les petits commercants de Constantinople criaient dans les rues pour faire vendre leurs merchandises.

«Lingos(langues),cervellos(cervelles),on a entendu la voix du marchand qui montait de la rue. Loxandra a pense qu’il y avait tres longtemps que l’on n’avait pas mange des cervelles frites et elle s’ est levee pour l’ appeler mais ensuite elle en a eu marre». (16)

Στην Αθήνα όμως τα πράγματα ήταν αρκετά διαφορετικά.

«Μόνο που σ΄ αυτή την αγορά δε βρίσκεις τίποτα. Καλέ τι τόπος είναι αυτός; Γυρεύεις ξιφιό, δεν υπάρχει. Γυρεύεις μεγάλα μύδια, δεν υπάρχουνε. Τους λες πουράντζες για ντολμάδες  και γελούνε. Το άσμα – καμπάκι τι είναι δεν ξέρουνε. Ούτε τον παστουρμά ξέρουνε, ούτε τη λακέρδα, ούτε τίποτα, τίποτα, τίποτα». (17)

121.JPG     13.JPG

Cependant a Athenes la situation etait tout a fait differente.

«Mais dans ce marche on ne trouve rien.Quelle espece de lieu est celui-la?On cherche de l’ espadon,il n’y a pas.On cherche des grandes moules,il n’y a pas non plus.On leur demande des feuilles pour enrouler des boulettes et ils rigolent.Ils ne connaissent pas la viande seche et epicee(pastourmas) ni le thon sale ni rien ,rien,rien». (17)

Μια γραφική εικόνα της Αθήνας του τέλους του 19ου αι. δίνει ο Ροϊδης στο χρονογράφημα του: «Τα υαλοπωλεία».  

«αι τεράστιαι  κολοκύνθαι και τα ροδόχροα καρπούζια, τα κοσμούντα τας γωνίας των μανάβικων, αι δεσμίδαι σελίνων, πράσων και δαυκίων, τα βαρέλια ελαιών εις τας προθήκας βακάλικων, αι κεφαλαί  μοσχαρίων και προβάτων αι εκτεθειμέναι εντός κάδων ύδατος προ των κρεοπωλείων».

Un aspect pittoresque d’ Athenes a la fin du 19e siecle,nous le transmit Roydis dans sa chronique»Magasin de verreries».Les merchandises etalees sur les trottoirs par les vendeurs des legumes,provoquaient l’ interet des chiens errants qui etaient a leur tour un des cauchemars des marchands d’ Athenes.
«les citrouilles enormes et les pasteques dorees qui decoraient les coins des epiceries,les faisceaux de celeries,les poireaux et les carottes,les tonneaux pleins d’olives..et les tetes des veaux et des moutons exposees dans des cuves d’eau devant les boucheries.»

14.JPG  15.JPG

Τα εκτεθειμένα στα πεζοδρόμια εμπορεύματα των λαχανοπωλείων προκαλούσαν το ενδιαφέρον των αδέσποτων σκυλιών τα οποία με τη σειρά τους ήταν οι εφιάλτες των Αθηναίων εμπόρων.

«Τα πλήρη ωών πανέρια και αι πυραμίδαι πορτοκαλίων»

16.JPG  17.JPG

που ήταν εκτεθειμένα στα πεζοδρόμια από τους καταστηματάρχες, δυσκόλευαν όσους κινούνταν στο κέντρο της παλιάς Αθήνας.

Στα μεταπολεμικά δύσκολα και στερημένα χρόνια αυτός ο πλούτος των αγαθών δεν υπήρχε. Το βραδινό φαγητό των παιδιών ήταν συνήθως :

«μια φετάρα ψωμί βουτηγμένη στο λάδι, με ρίγανη & αλάτι χοντρό μπόλικο από πάνω». (18)

18.JPG

«Les panniers pleins d’oeufs et les pyramides d’oranges»qui etaient exposes sur les trottoirs par les marchands,empechaient ceux qui se deplacaient dans le centre de la vieille ville d’Athenes.
Dans les annees de l’ après-guerre,difficiles et demunies,cette richesse des biens n’existait pas.Le diner des enfants etait d’habitude:

«une grande tranche de pain,trempee dans l’huile,avec de l’origan et assz de sel gros au dessus». (18)

1. Μ. Κουμανταρέας «Γραφείο Ευρέσεως Εργασίας»

2. Λ. Ψαραύτη «Ο Κωνσταντής»

3. «Το πιο γλυκό ψωμί» Λαϊκό παραμύθι 

4. Σ. Δημητρίου «Πάσχα τ’ Απρίλη»

5. Η Βενέζης «Γαλήνη»

6. Α Μόλλας «Το χάνι του Μπαρμαγιώργου»

7. Ευγ. Φακίνου «Αστραδενή»

8. Α Παπαδιαμάντης «Τ’ Αγνάντεμα»

9. Δ Σωτηρίου «Οι νεκροί περιμένουν»

10. Γρ. Ξενόπουλος «Η γάτα του παπά»

11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. Μ. Ιορδανίδου: ¨Λωξάντρα¨

18.  Δ.Αξιώτης ¨Ξόβεργα με μέλι¨ 1994

3.JPG    1.JPG  2.JPG  Ο άνθρωπος από τα πρώτα χρόνια της ιστορικής του ύπαρξης ήθελε να μοιράζετε το φαγητό με εκείνους που αγαπούσε.

prehist11.jpg   prehist21.jpg   prehist3.jpg

Αυτό ισχύει και στα μετέπειτα χρόνια.

Σε πολλές φυλές αν αρνηθείς να μοιραστείς την τροφή θεωρείσαι εχθρός.

shusi2.jpg

 

 

indians.JPG   igloo.jpg   antarkt1.jpg 

 

Στις μέρες μας και στην περιοχή μας το φαγητό από καλλιτέχνες συμπολίτες μας εισχώρησε στην τέχνη. Οι φωτογραφίες προέρχονται από το βιβλίο της Χαλκιδέας Ζωγράφου Στέλλας Μιμίκου που χρόνια τώρα ασχολείται με την τέχνη, με μια μοναδική ζωντάνια, με έντονη δραστηριότητα, δυναμισμό αλλά κυρίως με βαθιά ανθρωποκεντρική διάθεση.
Επηρεασμένη από την Pop Art το μεταμοντερνισμό, τη video Art και την εννοιολογική τέχνη και με σημείο αναφοράς τον άνθρωπο, αγγίζει με ιδιαίτερη ευαισθησία θέματα περιβάλλοντος, οικολογίας, αλλά και ενώνει την τέχνη με τη δημιουργία εδεσμάτων, χρησιμοποιώντας κάθε είδους υλικό που εκ πρώτης όψεως φαίνεται άχρηστο.
Μεταλλάσσοντας τα «σκουπίδια», τις πέτρες, σελίδες από εφημερίδες και περιοδικά, χαρτιά περιτυλίγματος, χρησιμοποιώντας λάδια, τέμπερες, ακρυλικά και κάθε λογής υλικά, παρουσιάζει ένα ψηφιδωτό χρωμάτων, το οποίο χαρακτηρίζεται από πρωτοτυπία, φαντασία και έντονη εκφραστικότητα.

 

mimikou12.jpg mimikou13.jpg mimikou14.jpg mimikou15.jpg mimikou16.jpg mimikou22.jpg mimikou23.jpg mimikou251.jpg mimikou26.jpg mimikou27.jpg mimikou28.jpg mimikou32.jpg

Παλιότερα Άρθρα »

Top
 
Αλλαγή μεγέθους γραμματοσειράς
Αντίθεση
Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων