Θανάσης Β. Κούγκουλος






         Νεοελληνική Φιλολογία, Γλώσσα, Εκπαίδευση

31 Δεκεμβρίου 2017

Εκδήλωση για τους «Ψηφιακούς πόρους στην υπηρεσία της εκπαίδευσης», Κομοτηνή, Πέμπτη 11 Ιανουαρίου 2018

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ  ΕΚΔΗΛΩΣΗ  ΓΙΑ  ΤΑ  ΨΗΦΙΑΚΑ  ΑΠΟΘΕΤΗΡΙΑ  ΤΟΥ «ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ» ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΘΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ Δ.Π.Θ.

 

Οι Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ροδόπης και η Δημοτική Κοινωφελής Επιχείρηση Πολιτισμού, Παιδείας, Αθλητισμού Κομοτηνής διοργανώνουν την εκδήλωση «Ψηφιακοί πόροι στην υπηρεσία της εκπαίδευσης: προσβάσιμα ψηφιακά αποθετήρια και η εκπαιδευτική τους αξιοποίηση» την Πέμπτη 11 Ιανουαρίου 2018, στις 18.30 και στην Αίθουσα Εκδηλώσεων της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Κομοτηνής. Η εκδήλωση θα περιλαμβάνει τις εξής ενότητες:

Α) «Το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας και οι νέοι ψηφιακοί του πόροι» (δρ Βασίλης Βασιλειάδης, επιστημονικός ερευνητής του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας).

Β) «Τα ψηφιακά αποθετήρια στο Εργαστήριο Λαογραφίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας του Δ.Π.Θ.» (Εμμανουήλ Βαρβούνης, Καθηγητής Λαογραφίας, Πρόεδρος του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας, και δρ Θανάσης Κούγκουλος, μέλος Ε.ΔΙ.Π. του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας).

2ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ιστορίας και Πολιτισμού της Ορεστιάδας, Σχολή Επιστημών Γεωπονίας και Δασολογίας, Νέα Ορεστιάδα 13-15 Οκτωβρίου 2017

2ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΟΡΕΣΤΙΑΔΑΣ

ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΔΡΙΑΝΟΥΠΟΛΗΣ

ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ 19ου ΑΙΩΝΑ

Θανάσης Β. Κούγκουλος

            Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες η φιλολογική επιστήμη διευρύνει συστηματικά την έρευνα της ελληνικής πεζογραφίας του 19ου αιώνα και προχωρά στην αναθεώρηση παραδεδομένων αντιλήψεων. Στο πλαίσιο αυτής της ερευνητικής προοπτικής κεντρική θέση κατέχει η αποτύπωση της Κωνσταντινούπολης και της Αθήνας στην εν λόγω πεζογραφία ως κατεξοχήν αστικών κέντρων του «έξω» και του «μέσα» ελληνισμού του 19ου αιώνα. Εντούτοις και άλλες πόλεις της οθωμανικής Ανατολής ή του νεοσύστατου ελληνικού κράτους αναπαρίστανται περισσότερο ή λιγότερο στην αφηγηματική πεζογραφία της εποχής. Στην ανακοίνωσή μας ασχολούμαστε με την πολυεθνική Αδριανούπολη, που κατά τον 19ο αιώνα αποτελεί οικονομική, θρησκευτική και πνευματική πρωτεύουσα των Ελλήνων του θρακικού χώρου.

            Από την έρευνά μας δεν προκύπτει κάποιο αφηγηματικό κείμενο όπου η Αδριανούπολη προκρίνεται ως κυρίαρχο σκηνικό της δράσης. Ωστόσο ορισμένες ενδιαφέρουσες όψεις της πόλης παρουσιάζονται στο «πρωτότυπον μυθιστορικόν ειδύλλιον» Θρακικαί Σκηναί  (1891) του Σαράντη Ι. Σαραντίδη, ενώ στο «κοινωνικόν μυθιστόρημα» Ο Διάβολος εν Τουρκία, ήτοι Σκηναί εν Κωνσταντινουπόλει (1862) του Στέφανου Ξένου και στο «ιστορικόν τουρκικόν διήγημα» Περιπέτεια δύο ανθρώπων χαρεμίου (1879) του Π. Σ. Συνοδινού προβάλλεται ως τόπος των ραδιουργιών της σουλτανικής αυλής. Επίσης εμφανίζεται ως σταθμός του οθωμανικού στρατού στο διήγημα Ο Μοσκώβ-Σελήμ (1895) του Γ. Μ. Βιζυηνού.

            Στα υπόλοιπα έργα που εντοπίσαμε η Αδριανούπολη αναφέρεται παρεμπιπτόντως ως: α. ιερή πόλη που καταγράφεται σε αυτοκρατορικό διάταγμα (Η Βασιλική Σουλτάνα Αθηναία – 1878 του Νικολάου Ε. Μακρή), β. τόπος καταγωγής ή κατοικίας δευτερευόντων μυθιστορηματικών χαρακτήρων και ιστορικών προσώπων (Ο Πολυπαθής – 1839 του Γρηγορίου Παλαιολόγου, Η Χαριτίνη ή το κάλλος της χριστιανικής θρησκείας – 1864 του Παναγιώτη Σούτσου, Ευγενία – 1865 του Χρήστου Α. Παρμενίδη, Η Γυφτοπούλα – 1884 του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη) και γ. πόλη που συνδέεται με προσωπικότητες της ελληνικής επανάστασης (Η σπάθη της εκδικήσεως – 1861 του Νικολάου Β. Βωτυρά, Η Ηρωίς της Ελληνικής Επαναστάσεως – 1861 και Απομνημονεύματα ενός δυστυχούς ήτοι βίος των νόθων τέκνων – 1883-89 του Στέφανου Ξένου και Ο Χαλέτ Εφέντης – 1867-69 του Κωνσταντίνου Ράμφου).

29 Σεπτεμβρίου 2017

3ο Διεθνές Συνεδριο: Δημιουργική Γραφή, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας – Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο – Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα 6-8 Οκτωβρίου 2017

3ο Δημιουργική Γραφή

Θανάσης Β. Κούγκουλος – Αναστασία Τσαπανίδου

Αναζητώντας τον χαμένο χώρο.

Παρατηρήσεις για τον τόπο ως τρόπο συγγραφής.

 

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

 

Η λογοτεχνική αφήγηση προϋποθέτει τις έννοιες του χρόνου και του χώρου. Η ανακοίνωσή μας εστιάζει στην έννοια του χώρου, η οριστική τυπολογία του οποίου εξακολουθεί να αποτελεί ζητούμενο της αφηγηματολογίας. Γι’ αυτό άλλωστε ο τίτλος της ανακοίνωσής μας αναφέρεται στον «χαμένο χώρο»,  παραπέμποντας στο γνωστό έργο του Marcel Proust. Στη μυθοπλασία ο αφηρημένος χώρος συνήθως μετατρέπεται σε συγκεκριμένο τόπο που αντανακλά την ανθρώπινη εμπειρία και αντιληπτική ικανότητα. Η περιγραφή του τόπου συντελείται είτε με την μερική/πλήρη επόπτευσή του είτε με την περιήγηση στο εσωτερικό του και υποστηρίζεται από την χρήση τοπικών δεικτών. Ο λογοτεχνικός τόπος διαλέγεται με τον πραγματικό, αλλά παραμένει μια κατασκευή, πολλαπλώς ερμηνεύσιμη από τον συγγραφέα, τον αφηγητή, τους ήρωες, αλλά και τους αναγνώστες. Η κειμενική ανασύνθεση του τόπου είναι μια πολύπλοκη διεργασία και μπορεί να του προσδίδει κεντρικό ρόλο στην αφήγηση, να μετατρέπει δηλαδή τον τόπο σε τρόπο, σε κομβικό στοιχείο της μυθοπλασίας που αντανακλά ιδεολογικές, ειδολογικές και αισθητικές επιλογές του συγγραφέα. Στην ανακοίνωσή μας επιχειρείται η ανασκόπηση και συζήτηση των βασικών λειτουργιών του λογοτεχνικού τόπου που θα πρέπει να έχει υπ’ όψιν του ο εν δυνάμει συγγραφέας, με βάση την διεθνή σχετική βιβλιογραφία και χαρακτηριστικά παραδείγματα από την ελληνική πεζογραφία του 19ου και του 20ου αιώνα.

 

ΚΑΤΕΒΑΣΤΕ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 3ου ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΓΡΑΦΗΣ PDF

6 Απριλίου 2017

«Το αντιστασιακό τραγούδι της περιόδου 1940-1944. Ζητήματα ποιητικής και ιδεολογίας», στο T. Dinu (επιμ.), Πρακτικά του 3ου Συνεδρίου των Νεοελληνιστών των Βαλκανικών Χωρών, UER Press, Bucureşti 2017, σσ. 597-616.

  • «Το αντιστασιακό τραγούδι της περιόδου 1940-1944. Ζητήματα ποιητικής και ιδεολογίας», στο Tudor Dinu (επιμ.), Πρακτικά του 3ου Συνεδρίου των Νεοελληνιστών των Βαλκανικών Χωρών: Ο Ελληνισμός ως Πολιτιστικός και Οικονομικός Παράγοντας στα Βαλκάνια (1453-2015): Γλώσσα, Λογοτεχνία, Τέχνη, Κοινωνία, Τμήμα Κλασικής και Νέας Ελληνικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Βουκουρεστίου – Ινστιτούτο Νοτιοανατολικών Σπουδών της Ρουμανικής Ακαδημίας – Ένωση Ελλήνων Ρουμανίας, Βουκουρέστι 16-17 Οκτωβρίου 2015, UER Press, Bucureşti 2017, σσ. 597-616.

Πρακτικά 3ου Συνεδρίου Νεοελληνιστών Βαλκανικών Χωρών

Κατεβάστε την ανακοίνωση Το αντιστασιακό τραγούδι της περιόδου 1940-1944 PDF

20 Μαρτίου 2017

Ημερίδα: «Μυθοπλασία και εμφύλιος βία», Τμήμα Ιστορίας,Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Βόλος 29 Μαρτίου 2017

Poster ΗΜΕΡΙΔΑΣ_ΜΥΘΟΠΛΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΜΦΥΛΟΣ ΒΙΑ

Πρόγραμμα Εμφύλιας Βίας

28 Φεβρουαρίου 2017

Διεθνές Συνέδριο: «Οι Πομάκοι της Θράκης: Πολυεπιστημονικές και διεπιστημονικές προσεγγίσεις», Κομοτηνή 17-19 Μαρτίου 2017

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣTΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ
ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΘΝΟΛΟΓΙΑΣ
ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ
ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ
ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ
«ΟΙ ΠΟΜΑΚΟΙ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ:
ΠΟΛΥΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ»
(Κομοτηνή, 17-19 Μαρτίου 2017)

afisa_pomakoijpg

Θανάσης Β. Κούγκουλος

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Οι Πομάκοι της Θράκης στο σύγχρονο ελληνικό μυθιστόρημα:

Εικονολογική προσέγγιση

 

    Η αναζήτηση της διάζευξης ταυτότητα vs ετερότητα και της εικόνας του αλλοεθνούς και αλλόθρησκου Άλλου αποτελούν, το τελευταίο χρονικό διάστημα, σταθερό ερευνητικό προσανατολισμό στη νεοελληνική φιλολογία. Η απεικόνιση του Άλλου στη λογοτεχνία εντάσσεται στο θεωρητικό πλαίσιο των συγκριτολογικών σπουδών και ειδικότερα στο πεδίο της λογοτεχνικής εικονολογίας. Η θεματική των μουσουλμάνων Πομάκων της Θράκης εμφανίζεται πολύ αργά στη νεοελληνική πεζογραφία και αποδίδει μέχρι στιγμής ελάχιστα έργα. Πρόκειται για τα μυθιστορήματα: Κρυμμένοι Άνθρωποι του Θεόδωρου Γρηγοριάδη (1990), Μελέκ θα πει άγγελος της Ιφιγένειας Θεοδώρου (2001), Ο δικός μου θεός του Βαγγέλη Αυδίκου (2004), Το αγόρι από τη Γη των Κικόνων της Αφροδίτης Ευαγγελίδου – Τσέτλακα (2006) και Δακρυσμένο διαμάντι. Το παράθυρο μιας Πομάκας στον ουρανό του Όμηρου Μαυρίδη (2011). Η Θράκη αποτελεί τον γενέθλιο τόπο των συγγραφέων ή έναν τόπο που συνδέεται στενά με τις προσωπικές τους εμπειρίες. Τα παραπάνω μυθιστορήματα, ανεξάρτητα από τα ποιοτικά τους χαρακτηριστικά και τις ετερόκλιτες αφετηρίες τους (από το κοινωνικό και το ερωτικό μυθιστόρημα έως το campus novel, τον μαγικό ρεαλισμό, τις ανθρωπολογικές διαστάσεις και την εφηβική λογοτεχνία), αναπαριστούν τους Πομάκους ως τον μειονοτικό Άλλο που ασπάζεται έναν πολιτισμικό και θρησκευτικό κώδικα διαφορετικό από τον κυρίαρχο. Η κειμενική εικόνα των Πομάκων σε αρκετά σημεία συμβαδίζει με το κοινωνικό φαντασιακό, δηλαδή με τα στερεότυπα που προβάλλει η ελληνοκεντρική εκδοχή της συλλογικής αναπαράστασης αυτής της εθνοτικής ομάδας μέσα από εξωλογοτεχνικές προσεγγίσεις. Οι μυθιστορηματικοί χαρακτήρες που φέρουν την ταυτότητα του Πομάκου συνήθως έχουν θετικό ή αρνητικό πρόσημο ανάλογα με τον βαθμό ανταπόκρισής τους στην προκατασκευασμένη εικόνα της πλειονότητας. Εντούτοις, δεν λείπει και η απεικόνιση του Πομάκου-Άλλου με όρους ενσυναίσθησης, κυρίως στα μυθιστορήματα των Γρηγοριάδη και Αυδίκου.

Κατεβάστε το ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΓΙΑ ΠΟΜΑΚΟΥΣ PDF

Κούγκουλος 2017

24 Φεβρουαρίου 2017

Βιβλιοπαρουσίαση: «Οι τελευταίες πεντάρες» του Βαγγέλη Αυδίκου, Αλεξανδρούπολη Πέμπτη 16 Μαρτίου 2017

αυδικοσ προσκληση αλεξανδρουπολη

Teleutaies Pentares Alexandroupoli

23 Φεβρουαρίου 2017

Βιβλιοπαρουσίαση: «Ο Έλληνας Τούρκος», Αλεξανδρούπολη Σάββατο 4 Μαρτίου 2017

Ο Έλληνας Τούρκος

18 Φεβρουαρίου 2017

Τιμητική εκδήλωση για τον καθηγητή Μ. Γ. Βαρβούνη

Πρόσκληση

1 Δεκεμβρίου 2016

Η Βιζύη της Ανατολικής Θράκης στο έργο του Γ.Μ. Βιζυηνού, Θρακική Εστία Βέροιας – Δήμος Βέροιας, Βέροια 4 Δεκεμβρίου 2016

afisa 4-12-16

Επόμενη Σελίδα: »

© 2018 Θανάσης Β. Κούγκουλος   Φιλοξενείται από Blogs.sch.gr
Top

...
Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων