Οι δάσκαλοι στον Καζαντζάκη

Ο Καζαντζάκης περιγράφει γλαφυρά τους δασκάλους της εποχής:«Πάλι καλά που δεν πετάει πέτρες...».

«… γυαλάκιας, με μεγάλες ιδέες, και δεν κάτεχε να μοιράσει δυο γαϊδουριών άχερα. Πάλι καλά που δεν πετάει πέτρες» (Ο Χριστός ξανασταυρώνεται).

 Στις μέρες μας τα Παιδαγωγικά Τμήματα των ΑΕΙ της χώρας έχουν γίνει ανάρπαστα. Δε συνέβαινε όμως το ίδιο και τα παλιότερα χρόνια… Ας παρακολουθήσουμε την πένα του Νίκου Καζαντζάκη σε περιγραφές δασκάλων, μαθητών και παιδαγωγικών μεθόδων.

ας τον κάνουμε δάσκαλο

«Είχε κάμει έντεκα γιους και τέσσερις θυγατέρες, όλοι θεριά. Μονάχα ο στερνός, το αποσπόρι, δε φελούσε, ήταν πολλά φτενός…

-Τι να τον κάνουμε; Βουλεύονταν με τη γυναίκα του. Βοσκός δεν κάνει, δεν έχει ανάκαρα να κλέψει. Ζευγάς δεν κάνει, νεφρά δεν έχει ν’ αλετρίσει. Καραβοκύρης δεν κάνει, τον πιάνει η θάλασσα…

-Κάνει για παπάς, πρότεινε η γριά που αγαπούσε ξέχωρα το στερνοβύζι της.

-Παπάς για δάσκαλος, παπά έχουμε, δάσκαλο δεν έχουμε στο χωριό, ας τον κάμουμε δάσκαλο…» (Ο Καπετάν Μιχάλης).

πρώτη μέρα στο σκολείο

«Όταν γίνηκα πέντε χρονών με πήγαν σε μια κολλυβοδασκάλα να με μάθει να γράφω στην πλάκα γιώτες και κουλούρες, να ξεπάρει το χέρι μου και να μπορώ να ζωγραφίζω, σαν μεγαλώσω, τα γράμματα της αλφαβήτας… Ήταν μια αγαθή γυναικούλα, λίγο καμπουρίτσα, κυρα- Αρετή την έλεγαν, κοντή, παχουλή, με μια κρεατοελιά δεξιά στο πιγούνι. Μου οδηγούσε το χέρι, μύριζε η ανάσα της, και μου αρμήνευε πώς να κρατώ το κοντύλι και να κυβερνώ τα δάκτυλά μου…» (Αναφορά στον Γκρέκο).

το εργαλείο που κάνει ανθρώπους

«Ο δάσκαλος πρόβαλε στο κατώφλι, κρατούσε μια μακριά βίτσα και μου φάνηκε άγριος, με μεγάλα δόντια, και κάρφωσα τα μάτια μου στην κορυφή του κεφαλιού του να δω αν έχει κέρατα, μα δεν είδα, γιατί φορούσε καπέλο.

-Ετούτος είναι ο γιος μου, του ’πε ο πατέρας μου.

Ξέμπλεξε το χέρι μου από τη φούχτα του και με παράδωκε στο δάσκαλο.

-Το κρέας δικό σου, του ’πε, τα κόκαλα δικά μου, μην τον λυπάσαι, δέρνε τον, κάμε τον άνθρωπο.

-Έγνοια σου, καπετάν Μιχάλη, έχω εγώ το εργαλείο που κάνει τους ανθρώπους, είπε ο δάσκαλος κι έδειξε τη βίτσα» (Αναφορά στον Γκρέκο).

Τι περιμένεις; Δάσκαλος!

«…Μίση μερίδα ο κακομοίρης, φτωχός, ασκημομούρης, φοβητσιάρης, με τα γυαλάκια, και θαρρεί πως είναι ο Μέγας Αλέξανδρος. Φοράει το λοιπόν χάρτινη περικεφαλαία και γεμίζει τα μυαλά των παιδιών με χάρτινες περικεφαλαίες. Τι περιμένεις; Δάσκαλος!».

Σε άλλο σημείο και για τον ίδιο δάσκαλο: «…γυαλάκιας, με μεγάλες ιδέες, και δεν κάτεχε να μοιράσει δυο γαϊδουριών άχερα… Πάλι καλά που δεν πετάει πέτρες».

«…Κακομοίρη δάσκαλε, είπε, εσένα τι να σου πω; Πλυμένα κι άπλυτα σου είναι τα ίδια, λίγο το μυαλουδάκι σου, λίγο καλό, λίγο κακό μπόρεσες να κάμεις. Ήθελες, κακομοίρη, να κάμεις μεγάλο καλό, μα δε μπόρεσες, ήθελες να κάμεις μεγάλο κακό, μα δεν μπόρεσες . Ψιλοδουλειές. Ψιλικατζίνα η ψυχή σου, πουλούσε σε λογικές τιμές πλάκες, κοντύλια, χαλκομανίες, γομολάστιχα, φυλλάδες… Δάσκαλος. Πουλούσες και φούσκες, λόγια παχιά, μα τα πίστευες, χαλάλι σου» (Ο Χριστός ξανασταυρώνεται).

Εθισμός στο Διαδίκτυο, μια νέα μορφή εξάρτησης

Η Επιτροπή Έρευνας και Τεχνολογίας συνεδρίασε προκειμένου να ενημερωθεί για τις διαστάσεις που λαμβάνει ο εθισμός στο Διαδίκτυο στη χώρα μας. Ο κ. Δημήτρης Καφετζής, καθηγητής Παιδιατρικής και διευθυντής της Μονάδας Εφηβικής Υγείας της Β” Πανεπιστημιακής Παιδιατρικής Κλινικής και η κ. Άρτεμις Τσίτσικα, επιστημονική υπεύθυνος της Μονάδας, παρουσίασαν τα αποτελέσματα της πρώτης σχετικής έρευνας που πραγματοποιήθηκε σε δείγμα παιδιών ηλικίας 15-16 ετών στην Αττική.

Στα βασικότερα συμπεράσματα της έρευνας συγκαταλέγεται, μεταξύ άλλων, ότι ποσοστό 1% των εφήβων είναι εθισμένοι στο Διαδίκτυο, ενώ 20% βρίσκεται ένα βήμα πριν τον εθισμό, ενώ η υπέρβαση των δέκα ωρών εβδομαδιαίας ενασχόλησης μπορεί να οδηγήσει σε εθισμό.

Νέα μορφή εξάρτησης ο εθισμός στο Διαδίκτυο

Ο εθισμός στο Διαδίκτυο είναι μια σχετικά νέα μορφή εξάρτησης, η οποία βρίσκεται υπό εξέταση από την επιστημονική κοινότητα προκειμένου να οριοθετηθεί, αφού, όπως αναφέρει η κ Ίλια Θεοτοκά, κλινική ψυχολόγος και παιδοψυχολόγος, η εξάρτηση από το Ίντερνετ δεν είναι ακόμη μια κλινική οντότητα που συναντάμε σε εγχειρίδια ψυχιατρικά.

Η επιστημονική υπεύθυνος της Μονάδας Εφηβικής Υγείας της Β” Πανεπιστημιακής Παιδιατρικής Κλινικής, κ. Άρτεμις Τσίτσικα ορίζει αυτή τη μορφή εθισμού ως την «ενασχόληση με το Ίντερνετ για άντληση αισθήματος ικανοποίησης που συνοδεύεται με αύξηση του χρόνου που καταναλώνεται για την άντληση αυτού του αισθήματος».

Η ενασχόληση αυτή συνοδεύεται από επιπλέον συμπτώματα που σχετίζονται κυρίως με τη μη ενασχόληση με άλλες δραστηριότητες. Επιγραμματικά, μερικά συμπτώματα του εθισμού εφήβων στο Διαδίκτυο, σύμφωνα με την κλινική ψυχολόγο και παιδοψυχολόγο κ. Ίλια Θεοτοκα, είναι η αδιαφορία για άλλες δραστηριότητες, η μειωμένη επίδοση στο σχολείο λόγω των πολλών ωρών που περνάει ο έφηβος στο Ίντερνετ, ενώ σε προχωρημένες περιπτώσεις ο έφηβος δεν κοιμάται, παραμελεί την προσωπική του υγιεινή αλλά και αδυναμία να σταματήσει την ενασχόληση αυτή την ώρα που έχει ορίσει ο ίδιος.

Το Ίντερνετ έχει την ικανότητα να καλύψει συγκεκριμένες ψυχολογικές ανάγκες ενός ατόμου. Ένα από τα χαρακτηριστικά του μέσου που προκύπτει από τη φύση του είναι ότι μπορεί να δημιουργήσει μια «ιδανική κατάσταση εαυτού», όπως ορίζει η κ. Θεοτοκά, όπου το άτομο μπορεί να εξερευνήσει διάφορες πτυχές της προσωπικότητας του χωρίς να περιορισμούς και συνέπειες.

Στο Διαδίκτυο δεν υπάρχουν άμεσες συνέπειες των πράξεων, ο χρήστης μπορεί να μπει και να βγει όποτε θέλει, ενώ μπορεί να καλύψει την όποια εξωτερική εμφάνιση, αφού δεν υπάρχει, πολλές φορές, οπτική επαφή. Ταυτόχρονα, ο έφηβος μπορεί να ενσαρκώσει διαφορετικούς ρόλους, ή να υιοθετήσει διαφορετικές ταυτότητες ανάλογα με την εκάστοτε διαδικτυακή εμπειρία, εξαιτίας της ανωνυμίας, που συνιστά κατεξοχήν χαρακτηριστικό του Διαδικτύου.

Συνδυασμός παραγόντων οδηγεί στον εθισμό

Σε ότι αφορά τους παράγοντες που οδηγούν στον εθισμό του εφήβου στο Διαδίκτυο, η κ. Θεοτοκά ξεκαθαρίζει αρχικά ότι η εξάρτηση μπορεί να είναι το αποτέλεσμα άλλων ψυχικών διαταραχών, όπως κατάθλιψη, αγχώδεις διαταραχές, διαταραχές προσωπικότητας και κοινωνική φοβία, μεταξύ άλλων.

Εξάλλου, το θέμα της «συνοσηρότητας», της ταυτόχρονης ύπαρξης δηλαδή άλλων διαταραχών που έχουν ως αποτέλεσμα τη συγκεκριμένη εξάρτηση είναι ζήτημα που εξετάζεται και στη Μονάδα Εφηβικής Υγείας, όπως μας εξηγεί η κ. Τσίτσικα: «Βλέπουμε ότι μπορεί να υπάρχει κατάθλιψη, υπέρ – κινητικότητα και διάσπαση προσοχής ή και αυτιστική συμπεριφορά». Μάλιστα, τονίζει η επιστημονική υπεύθυνος της Μ.Ε.Υ., σε κάποιες από τις περιπτώσεις αυτές μπορεί να χρειαστεί και φαρμακοθεραπεία προκειμένου να αντιμετωπιστούν παράλληλα οι δύο διαταραχές.

Από τις περιπτώσεις των παιδιών με τα οποία έχει μέχρι σήμερα ασχοληθεί η Μ.Ε.Υ., το ένα τρίτο ανταποκρίθηκε πολύ θετικά, ειδικά όταν η εξάρτηση βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο. Όπως αναλύει η κ. Τσίτσικα, κατά τη διάρκεια της θεραπείας δε διακόπτεται η χρήση, αλλά ο έφηβος μαθαίνει να θέτει όρια στη χρήση και να αρχίσει και πάλι την ενασχόληση με άλλες δραστηριότητες. Η παρακολούθηση κάθε περίπτωσης γίνεται από τετραμελή ομάδα στην οποία συμμετέχουν παιδίατρος, παιδοψυχίατρος, παιδοψυχολόγος και οικογενειακός σύμβουλος.

Όπως με κάθε μορφής διαταραχή, δεν λείπουν τα ακραία περιστατικά, όπου ο έφηβος δεν παραμελεί απλά το περιβάλλον του, αλλά τον ίδιο του τον εαυτό, διακυβεύοντας ακόμη και τη σωματική του υγεία. Έτσι, εκτός από περιπτώσεις παιδιών που είχαν χαθεί για ολόκληρα 24ωρα σε Ίντερνετ καφέ και που εκδήλωσαν βίαιες συμπεριφορές, η Μονάδα Εφηβικής Υγείας βρέθηκε μπροστά σε παιδιά που παραμελούσαν την προσωπική τους υγιεινή, τη διατροφή τους, παραμελούσαν τον εαυτό τους σε τέτοιο σημείο που δεν άλλαζαν καν ρούχα για μέρες.

Πρώτα απ” όλα να εκπαιδευτούν οι γονείς

Το σημαντικότερο πράγμα που θα χρειαστεί να κάνουν οι γονείς προκειμένου να μπορέσουν να ελέγξουν αποτελεσματικά τη χρήση του Διαδικτύου από τα παιδιά τους, είναι να γνωρίσουν οι ίδιοι το μέσο. Προς το παρόν, όπως ανέλυσε η κ. Θεοτοκά, οι γονείς δε γνωρίζουν το μέσο και επιπλέον δε φαίνονται διατεθειμένοι να έλθουν σε επαφή με το Διαδίκτυο, ενώ ταυτόχρονα δεν ενδιαφέρονται για τις δραστηριότητες των παιδιών τους στο Ίντερνετ.

Ταυτόχρονα, οι γονείς θα πρέπει κάποιες φορές να χρησιμοποιούν το Διαδίκτυο μαζί με το παιδί, ώστε να του δίνουν τις απαραίτητες κατευθύνσεις, ενώ η εγκατάσταση κάποιων φίλτρων στον υπολογιστή μπορεί να αποτρέψει την εμφάνιση ακατάλληλων για το παιδί ιστοσελίδων.

Επιπλέον, όπως τονίζει η κ. Τσίτσικα, είναι απαραίτητο να έχουν τεθεί κάποιες βάσεις όταν το παιδί φτάνει στην εφηβεία, να υπάρχουν δηλαδή όρια. Για να υπάρξουν ωστόσο όρια θα πρέπει να οι γονείς να μπορούν να διαθέσουν τον απαραίτητο χρόνο, αφού είναι δύσκολο για ενοχικούς γονείς να θέσουν όρια.

Σε πιο πρακτικό επίπεδο, ο υπολογιστής είναι καλό να βρίσκεται σε κοινόχρηστο χώρο και όχι στο δωμάτιο του παιδιού, ώστε να ελέγχεται διακριτικά η δραστηριότητα του παιδιού στο Ίντερνετ. Ενώ, τέλος, οι γονείς θα πρέπει να συζητούν για τις διαδικτυακές διαδρομές του παιδιού τους, ώστε να έχουν πάντοτε ενημέρωση για τις ιστοσελίδες που επισκέπτεται, τα άτομα με τα οποία συνομιλεί και τις πληροφορίες που ανταλλάσει με άλλα άτομα.

www.kathimerini.gr

Προσεκτικοί χρήστες internet τα Ελληνόπουλα

Ιδιαίτερα ενθαρρυντικά είναι τα αποτελέσματα της τελευταίας έρευνας του δικτύου «EU Kids Online II», η οποία δείχνει ότι στην Ευρώπη γενικότερα, αλλά και στην Ελλάδα ειδικότερα, τα παιδιά 9 έως 16 ετών, που είναι χρήστες του διαδικτύου, σπανίως έρχονται σε επαφή με οποιοδήποτε είδος κινδύνου και εμφανίζονται γενικά ως «ώριμοι» και συνετοί χρήστες.

Μόνο το 12% από τα περίπου 23.000 παιδιά ηλικίας 9-16 ετών (και το 9% των παιδιών ηλικίας 9-10 ετών) που ρωτήθηκαν σε 23 ευρωπαϊκές χώρες, ανέφεραν ότι έχουν ενοχληθεί ή αναστατωθεί από κάτι που είδαν στο διαδίκτυο. Τα περισσότερα παιδιά δήλωσαν ότι δεν έχουν ενοχληθεί ή αναστατωθεί από κάτι για όσο διάστημα χρησιμοποιούν το διαδίκτυο.

Η Ελλάδα θεωρείται χώρα “χαμηλού διαδικτυακού κινδύνου” για τα παιδιά. Τα παιδιά ηλικίας 9-16 ετών στην Ελλάδα που ενοχλήθηκαν ή αναστατώθηκαν από κάτι που είδαν ή συνέβη στο διαδίκτυο, είναι σχετικά λίγα (9%). Από την άλλη, στην Ελλάδα το ποσοστό των παιδιών που ανέφεραν ότι «υπάρχουν πολλά καλά πράγματα στο διαδίκτυο», φτάνει το 63%. Στη χώρα μας, σύμφωνα με την έρευνα (www.eukidsonline.net), μόλις το 2% των παιδιών έχει ανταλλάξει μηνύματα ή εικόνες σεξουαλικού περιεχομένου, ενώ το 11% έχει λάβει τέτοιου είδους υλικό. Από αυτό το 11%, μόνο ένα 2% αναστατώθηκε (“σχετικά”) από την εμπειρία αυτή. Επίσης, το 3% των παιδιών δήλωσαν ότι έχουν υποστεί εξύβριση/εκβιασμό μέσω διαδικτύου (bullying). Μαζί με την Πορτογαλία, την Ιταλία και την Τουρκία, η Ελλάδα σημειώνει τα χαμηλότερα ποσοστά σχετικά με την εμπειρία αυτή.

Τα παιδιά στην Ευρώπη αρχίζουν να χρησιμοποιούν το διαδίκτυο σε όλο και μικρότερες ηλικίες – κατά μέσο όρο η χρήση του διαδικτύου για πρώτη φορά είναι η ηλικία των επτά ετών στη Σουηδία και των οκτώ σε άλλες Βόρειες χώρες. Στην Ελλάδα τα παιδιά ξεκινούν να χρησιμοποιούν κατά μέσο όρο το διαδίκτυο στην ηλικία των 11 ετών, που είναι και ο μεγαλύτερος μέσος όρος ανάμεσα στις συμμετέχουσες χώρες. Στις 25 χώρες του δικτύου EU Kids Online, το ένα τρίτο των παιδιών ηλικίας 9-10 ετών χρησιμοποιούν το διαδίκτυο καθημερινά, ενώ για τα παιδιά ηλικίας 15-16 ετών, αυτό ισχύει σε ποσοστό 77%.

Ο πιο δημοφιλής χώρος πρόσβασης στο διαδίκτυο είναι το σπίτι (85%) και αμέσως μετά το σχολείο (63%). Η πρόσβαση στο διαδίκτυο ποικίλει: 48% των παιδιών το χρησιμοποιούν μέσα στο υπνοδωμάτιό τους και το 31% μέσω κινητού τηλεφώνου ή μέσω άλλης συσκευής παλάμης. Η πρόσβαση μέσω συσκευής παλάμης ξεπερνάει το ένα στα πέντε παιδιά στη Σουηδία, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία. Στην περίπτωση της Ελλάδας, το 11% των παιδιών ηλικίας 9-16 χρησιμοποιεί συσκευή παλάμης, για να συνδεθεί στο διαδίκτυο, ενώ το 68% χρησιμοποιεί κινητό τηλέφωνο.

Όπως δήλωσε η δρ Λίζα Τσαλίκη, λέκτορας του Τμήματος Επικοινωνίας και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης του Πανεπιστημίου Αθηνών, που ήταν υπεύθυνη της ελληνικής ερευνητικής ομάδας, «ο γονικός έλεγχος στην Ελλάδα είναι αποτελεσματικός και μάλιστα ανεξάρτητα από το επίπεδο εκπαίδευσης των γονέων. Η περιορισμένη έκθεση των μικρών παιδιών σε σεξουαλικό περιεχόμενο είναι συναφής με τον αποτελεσματικό αυτό γονικό έλεγχο. Τέλος, παρά τα αρνητικά -κατά καιρούς- μηνύματα που έρχονται στο φως της δημοσιότητας, τα μικρά παιδιά δεν ενδιαφέρονται να δουν πορνογραφικό υλικό, ειδικά όπως αυτό ορίζεται από τους ενήλικες».

πηγή ERT3.gr

ΕΥΧΑΡΙΣΤΗΡΙΟ

Ευχαριστούμε το Σύλλογο Γονέων και Κηδεμόνων για την αγορά και την τοποθέτηση καινούριων κουρτινών στις αίθουσες του Σχολείου μας με την έναρξη της σχολικής χρονιάς. Επίσης και για τη δωρεά καινούριου ηλεκτρονικού υπολογιστή στο Εργαστήριο Υπολογιστών του Σχολείου μας.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΑΠΟ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΣΚΕΥΑΣΜΑΤΩΝ ΝΑΦΘΑΛΙΝΗΣ

Προσοχή στα σκευάσματα ναφθαλίνης!

Σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Υγείας παρουσιάστηκαν προβλήματα υγείας στους μαθητές του 29ου Δημοτικού Σχολείου Αθηνών. Το Υπουργείο Υγείας προειδοοποιεί ότι άτομα που έχουν ανεπάρκεια ενζύμου γλυκοζο-6-φωσφορικής αφυδρογονάσης (G-6-PD) πρέπει να αποφεύγουν την έκθεση σε σκευάσματα ναφθαλίνης. Τα άτομα με ανεπάρκεια στο παραπάνω ένζυμο παθαίνουν κρίσεις αιμολυτικής αναιμίας μόνο εφόσον εκτεθούν στη δράση οξειδωτικών ουσιών.  Η ναφθαλίνη, ως γνωστό, είναι ένα προϊόν που έχει αποσυρθεί από το εμπόριο με απόφαση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης από 20 Αυγούστου 2009. Προς αποφυγή προβλημάτων πρέπει τα ρούχα, στα οποία έχει χρησιμοποιηθεί ναφθαλίονη,  να αερίζονται και να πλύνονται πολύ καλά.

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ

Σας προσκαλούμε στον εορτασμό της επετείου του Πολυτεχνείου την Τετάρτη 17 Νοεμβρίου και ώρα 9 το πρωί. Μετά το τέλος της γιορτής οι μαθητές θα καταθέσουν λουλούδια στο μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη, στην κεντρική πλατεία της Σητείας.

Ένα λουλούδι για τους ήρωες...

ΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ: θύτες και θύματα

Οι περιπτώσεις βίας στα σχολεία δεν είναι καινούργιο φαινόμενο. Έχουν παρατηρηθεί από πολύ παλιά, από τότε σχεδόν που οι άνθρωποι θεώρησαν ότι πρέπει να κατασκευάσουν σχολεία. Η σχολική βία είναι συστατικό κομμάτι της γενικότερης βίας, παραβατικότητας και εγκληματικότητας.

Το μεγάλο «μεθοδολογικό» λάθος είναι ότι η σχολική βία δε μπορεί να αντιμετωπίζεται αυθύπαρκτα από τη βία του κοινωνικού περίγυρου και ανεξάρτητα από το γενεσιουργό περιβάλλον. Θύμα και θύτης, αντανακλούν το οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον τους. Αυτό συμβαίνει όταν, για παράδειγμα, στο ορεινό Ρέθυμνο, μερικοί μαθητές επιμένουν να ζωγραφίζουν όπλα… αντί για λευκά περιστέρια… Η βία μεταφέρεται από μαθητές και δασκάλους μέσα στα σχολεία και δε μένει πίσω από τους τοίχους, ούτε έξω από τις βαριές πόρτες.

Τα περιστατικά βίας στα σχολεία σε όλο τον κόσμο είναι συχνά.

Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, τα διάφορα κρούσματα βίας αντιμετωπίζονταν ως μεμονωμένα γεγονότα της «κακιάς στιγμής». Στις μέρες μας, υπό την πίεση των ΜΜΕ και του «ηθικού κανόνα» που σπέρνουν, είναι ανάγκη να αποφευχθούν σπασμωδικές κινήσεις καταστολής που θα βαφτιστούν για την περίσταση… πρόληψη. Περιστατικά βίας έρχονται δραματοποιημένα στην επικαιρότητα μέσα από βαρύγδουπους τίτλους, όπως οι «συμμορίες ανηλίκων», οι μαθητικές μειονότητες, περιπτώσεις ανάλογες της Αμαρύνθου και οι αλλοδαποί σημαιοφόροι. Η αποσπασματική ανάλυση ερευνών και η μελέτη-μεγέθυνση περιπτώσεων, προσφέρουν άφθονο υλικό στους μεσίτες του φόβου και της ανασφάλειας, σε όσους επενδύουν στρατηγικά στα οφέλη από την καλλιέργεια κλίματος «γενικού κινδύνου».

Η σχολική βία και η νεανική παραβατικότητα είναι υπαρκτά φαινόμενα και αναμένεται να κυριαρχήσουν στις ατζέντες κομμάτων, πολιτικών και ΜΜΕ τα επόμενα -πολλά!- χρόνια. Οι πολιτικές, οικονομικές και άλλες κοινωνικές αλλαγές που συντελούνται στην Ευρώπη τις τελευταίες δεκαετίες και οι μετακινήσεις των πληθυσμών, αναμένεται να δημιουργήσουν αύξηση του φαινομένου.

ΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ

Η σχολική εκδοχή της βίας περιλαμβάνει διάφορες μορφές: λεκτική, σωματική, ψυχολογική, σεξουαλική, βανδαλισμό. Σε μερικά κράτη περιλαμβάνει και εγκληματικές ενέργειες (περίπτωση Κολούμπια για παράδειγμα). Διεθνώς, η σχολική βία και επιθετικότητα ορίζεται γενικά ως «bullying». Είναι η επικράτηση του δυνατότερου στον ασθενέστερο μέσω της τρομοκρατίας και του εκφοβισμού. Μπορεί να εκδηλώνεται με σπρωξίματα, τρικλοποδιές, μπουνιές, κλοτσιές, βρισιές, χλευασμούς, απαξιωτικούς χαρακτηρισμούς, αποκλεισμούς από την ομάδα (ο αποκλεισμός από την παρέα ή το παιχνίδι ασκεί σημαντική ψυχολογική βία) κ.ά. Αφορμή για να εμπλακεί κάποιος στο bullying ως θύτης ή θύμα ενδέχεται να είναι παράγοντες όπως η εμφάνιση του μαθητή (γυαλιά, πάχος, ιδιαίτερο ντύσιμο), εξαιρετικές σχολικές ή αθλητικές επιδόσεις κ.ά.

Στο εξωτερικό, οι ειδικοί εισήγαγαν και τον όρο «bullycide» (bullying: εκφοβισμός-βία και suicide: αυτοκτονία) για να περιγράψουν την αυτοκτονία μαθητών ως επακόλουθο της σχολικής βίας. Ήδη, πολλές «αναπτυγμένες» χώρες θρηνούν τα πρώτα παιδιά-θύματα που υποδεικνύουν συμμαθητές τους ως «θύτες-ηθικούς αυτουργούς».

ΤΟ… «ΚΟΥΚΟΥΛΩΜΑ»

Τα τελευταία χρόνια έγιναν αρκετές έρευνες στη χώρα μας. Τα αποτελέσματα έδωσαν αρκετά περιγραφικά στοιχεία για τη σχολική βία. Πολλές φορές όμως τα περιστατικά βίας «κουκουλώνονται», επειδή στιγματίζουν θύτες και θύματα και υποβαθμίζουν το «κύρος» του σχολείου.

Σύμφωνα λοιπόν με τις έρευνες (όπως η έρευνα του ΕΚΚΕ, 2006), η σχολική βία στη χώρα μας περιλαμβάνει καταστροφές σχολικού εξοπλισμού, βανδαλισμούς, λεκτική βία, εκφοβισμούς μέσω διάδοσης φημών, αποκλεισμούς από τις παρέες, αλληλοξυλοδαρμούς και ξυλοδαρμούς. Το μεγαλύτερο ποσοστό εμφανίζεται στις αστικές περιοχές. Οι μαθητές με υψηλότερη βαθμολογία εμπλέκονται λιγότερο σε βιαιότητες, είτε ως θύτες είτε ως θύματα. Οι σχολικές μονάδες που έχουν υψηλά ακαδημαϊκά αποτελέσματα παρουσιάζουν χαμηλότερη σχολική βία. Το προαύλιο φαίνεται να είναι το σημείο όπου διαδραματίζονται οι πιο πολλές σκηνές βίας. Ακολουθούν οι διάδρομοι, οι τουαλέτες και οι τάξεις, όταν απουσιάζει ο εκπαιδευτικός. Τα αγόρια είναι συχνότερα και δράστες και θύματα σχολικού εκφοβισμού. Περίπου ένα στα δέκα παιδιά φοβάται και αγωνιά ότι θα πέσει θύμα. Γενικά, ο δράστης είναι συνομήλικος με το θύμα, κυρίως αγόρι, ελληνικής καταγωγής, με χαμηλή επίδοση και άσχημη συμπεριφορά μέσα και έξω από την τάξη. Από την άλλη, το θύμα είναι πιο συχνά αγόρι, ελληνικής ή άλλης καταγωγής, που διαφέρει τόσο σωματικά, όσο και από την άποψη της συμπεριφοράς από τον συνηθισμένο τύπο αγοριού και έχει καλές επιδόσεις στο σχολείο.

Η ΑΝΑΓΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ

Η βία στην ελληνική κοινωνία και στα ελληνικά σχολεία είναι ανάγκη να διερευνηθεί διεξοδικότερα. Να μελετηθούν οι παράγοντες που ευνοούν την εμφάνισή της και να σχεδιαστούν μέτρα πρόληψης. Τα αγχωμένα ημίμετρα διαιωνίζουν και συντηρούν την κατάσταση. Με την τακτική των απαγορεύσεων, οδηγούμαστε σε μια μεγαλοπρεπή τρύπα στα λιμνάζοντα ύδατα.

Παράλληλα με το σχεδιασμό πολιτικών για τη σχολική βία, είναι ανάγκη να εφαρμοστούν σχέδια για την πρόληψή της. Σκοπός πρέπει να είναι -ας μου επιτραπεί ο όρος- η «αποστρατικοποίηση» του σχολείου και η διασφάλιση του σχολικού θεσμού. Τα διάφορα μέτρα καταστολής και ελέγχου που έχουν σχεδιαστεί ή προταθεί ανά τον κόσμο, είναι: ανιχνευτές μετάλλων, απομάκρυνση «επικίνδυνων» μαθητών, ίδρυση «ειδικών» σχολείων-αναμορφωτηρίων, αστυνόμοι του σχολείου, ηλεκτρονικός έλεγχος, ειδικές καρτέλες-ταυτότητες που φέρουν οι μαθητές, συναγερμός μέσα στην τάξη κ.ά., εντέλει γιγαντώνουν το φαύλο κύκλο της βίας (Βλέπε «Σχολική αντι-βία: ασφάλεια ή συνευθύνη;» του Γιάννη Πανούση στην Ελευθεροτυπία, 6 Ιουλίου 2006).

Το σχολείο χρειάζεται πιο δημιουργική ατμόσφαιρα για να λειτουργήσει. Απαιτεί καλλιέργεια κουλτούρας συνύπαρξης και σεβασμού στην ετερότητα. Η ποινικοποίηση των συμπεριφορών και τα «σχολεία-φρούρια» δεν ευνοούν αυτή τη διάσταση. Το σχολείο έχει ανάγκη να ανακαλύψει ξανά την ενδοσχολική δημοκρατία και να εμπιστευτεί τους μαθητές σε συνθήκες ισότητας και ελευθερίας έκφρασης. Ο παιδαγωγικός ρόλος της εκπαίδευσης ενισχύεται από την ήπια διαχείριση κάθε σύγκρουσης, από το ήρεμο κλίμα, από την «απόρριψη» της συμπεριφοράς -κι όχι του μαθητή συλλήβδην- και από την αποφυγή θετικής ή αρνητικής διάκρισης των μαθητών. Πρέπει να εφεύρουμε έναν πιο λειτουργικό τρόπο επίλυσης των όποιων «διαφορών-συγκρούσεων» πέρα από το γνωστό και άγονο μοντέλο που συμπυκνώνεται στο «κάθε κατεργάρης στον πάγκο του»…

Στην ίδια κατεύθυνση απαιτείται η συλλογική δραστηριοποίηση όσων εμπλέκονται στην εκπαιδευτική διαδικασία – και όχι μόνο. Εκπαιδευτικοί, ψυχολόγοι, σύλλογοι γονέων, σχολές γονέων, τοπικοί δήμοι, ΜΚΟ (Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις) και άλλοι, μπορούν να συμπράξουν σε επίπεδο ακόμη και γειτονιάς. Σε κεντρικότερο επίπεδο, χρειάζεται ακόμα η συνδρομή της εκπαιδευτικής και κοινωνικής έρευνας, καθώς και της διεθνούς εμπειρίας. Ένα πεδίο δράσης, επίσης, είναι η στρατηγική ανάπτυξης ψυχικής και κοινωνικής υγείας στο σχολείο, με στόχο τον έλεγχο της βίας και των συγκρούσεων. Έτσι, το σχολείο ενισχύει την προσωπικότητα των μαθητών, τη διάθεση συνεργασίας, τη συμμετοχή στη σχολική κοινότητα, την καλή επικοινωνία ανάμεσα στα μέλη, την αυτοεκτίμηση και την ψυχική-συναισθηματική υποστήριξη.

Ορισμένα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν σχεδιάσει μέτρα για την πρόληψη της σχολικής βίας. Στα σκανδιναβικά κράτη και αλλού, κάθε σχολική μονάδα αναπτύσσει ειδικό τοπικό πρόγραμμα, όπου οι μαθητές έχουν ενεργή συμμετοχή και ευθύνες (για παράδειγμα αναλαμβάνουν αυτοί την επιδιαιτησία στις συγκρούσεις και όχι οι διευθυντές ή οι εκπαιδευτικοί της τάξης).

ΔΥΟ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΤΕΛΟΣ

Σε αυτό το κάπως θολό τοπίο, η υπερπροβολή αποσπασματικά βίαιων, κυρίως σεξουαλικών σκηνών από τα σχολεία, υποβοηθά τη συνολική υποβάθμιση του σχολείου (του δημόσιου σχολείου). Την ίδια στιγμή, αποπροσανατολίζει το διάλογο και τις σκέψεις από τα πραγματικά προβλήματα και τις ελλείψεις των σχολείων μας.
Το bullying, τέλος, δεν είναι μόνο «προνόμιο» των μαθητών. Την ίδια βία ασκεί κάθε δημόσια υπηρεσία που αντιμετωπίζει τον πολίτη απαξιωτικά. Το ίδιο συμβαίνει όταν οδηγούμε επιθετικά στο δρόμο κι όταν παραβιάζουμε την ουρά σε κάποια υπηρεσία. Το ίδιο…

Λευτέρης Βογιατζιδάκης

Πρωτοδημοσιεύτηκε στο μηνιάιο πολιτικό περιοδικό Μεταρρύθμιση, τεύχος 13, Μάρτιος 2007.

ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΔΕΙΞΕΙΣ

Στα σχολεία παλιότερα με το τέλος της σχολικής χρονιάς γίνονταν οι μαθητικές–γυμναστικές επιδείξεις. Το 2ο Δημοτικό Σχολείο Σητείας έχει μείνει στην ιστορία γι΄αυτές… 

Ρυθμικό μπαλέτο: «Το βαλς των κεριών», «Ροδοπέταλα του Μάη».

«Γεια χαρά σας καραβάκια».

Καλαματιανός.

Συρτός Σητειακός.

«ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ / ΖΩΗ ΚΑΙ ΝΙΑΤΑ ΠΟΥ ΧΑΡΙΖΕΙΣ»,  «ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ / ΕΣΥ ΠΟΥ ΔΙΝΕΙΣ ΘΕΙΑ ΔΩΡΑ / ΙΔΕΑ ΕΙΣΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ / ΚΑΙ ΣΕ ΔΟΞΑΖΕΙ ΚΑΘΕ ΧΩΡΑ» γράφουν αφίσες της εποχής… 

Το φωτογραφικό υλικό είναι δημιούργημα της συνταξιούχου εκπαιδευτικού και τέως Διευθύντριας του Σχολείου μας Κουνενάκη-Γουλιέλμου Ελένης.     

ΤΟ ΚΤΙΡΙΟ…

Το «2ον Δημοτικό Σχολείο Σητείας ιδρύθη ως 5τάξιον με την υπαριθμόν 161 απόφαση στις; 2 Ιουνίου 1951 με 155 μαθητές». 

Το Σχολείο χτίστηκε.... Μια από τις πρώτες φωτογραφίες του. Πρόσέξτε την κατσίκα (αίγα) και τη γύρω περιοχή που έχει αλλάξει πολύ από τότε...

Η πρόσοψη του κτιρίου.

Πρωινή προσευχή. Δάσκαλοι και μαθητές ξεκινούν τη μέρα τους!

«Σ΄αυτόν τον ταπεινό ναό λατρεύεται η ΕΛΛΑΔΑ / κι εδώ φυλάσσεται άσβηστη της ΠΙΣΤΗΣ η λαμπάδα». Ε.Κ. 

Το φωτογραφικό υλικό είναι δημιούργημα της συνταξιούχου εκπαιδευτικού και τέως Διευθύντριας του Σχολείου μας Κουνενάκη-Γουλιέλμου Ελένης.     

Top
Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων