Κάρολος Δαρβίνος

Αυτή είναι μία σελίδα από το σημειωματάριο του Δαρβίνου (Ιούλιος 1837) στην οποία ο Δαρβίνος κάνει το πρώτο γνωστό σκίτσο του δέντρου της εξέλιξης που αποτυπώνει τις σχέσεις μεταξύ ειδών έμβιων όντων. Είναι η πρώτη φορά που ο Δαρβίνος καταγράφει την ιδέα του για την καταγωγή των ειδών, ένα μήνα αφότου άρχισε να κρατάει οργανωμένες σημειώσεις. Πάνω από το δέντρο  έγραψε: «Σκέφτομαι».

«Σκέφτομαι άρα υπάρχω» είχε πει ο Ντακάρτ, ένας μεγάλος φιλόσοφος και επιστήμονας.

«Σκέφτομαι, για αυτό και συνεχίζω να υπάρχω» θα μπορούσε να έχει πει ο Δαρβίνος. Ποιος ήταν όμως ο Δαρβίνος;

Ο Κάρολος Δαρβίνος (αγγλ. Charles Robert Darwin) (1809 – 1882) ήταν Βρετανός φυσιοδίφης, συλλέκτης και γεωλόγος ο οποίος έμεινε διάσημος στην ιστορία ως ο θεμελιωτής της θεωρίας της εξέλιξης, καθώς και ως εισηγητής του μηχανισμού της φυσικής επιλογής μέσω του οποίου συντελείται η εξέλιξη. Η θεωρία της εξέλιξης αποτελεί σήμερα αναπόσπαστο μέρος της βιολογίας.

από μικρός ο Δαρβίνος έκανε συλλογές από σκαθάρια, αχιβάδες, πεταλούδες κ.ά.

Ο Δαρβίνος, που ήταν πέμπτο από έξι παιδιά στην οικογένεια, ήθελε να γίνει χημικός (σήμερα θα λέγαμε βιολόγος). Άρχισε να σπουδάζει Ιατρική σε ηλικία 16 ετών, λόγω επιμονής του πατέρα του, αλλά μετά από 2 χρόνια την εγκατέλειψε, για να σπουδάσει τελικά Θεολογία στο Κέμπριτζ, πάλι με πίεση του πατέρα του. 

Ο Δαρβίνος σε ηλικία επτά ετών

Κατά τη διάρκεια των σπουδών του μελετούσε γεωλογία και βιολογία που τον ενδιέφεραν από τα σχολικά του χρόνια. Όταν ήταν τελειόφοιτος του δόθηκε η ευκαιρία να συνοδεύσει μια διετή εξερευνητική αποστολή στη νότια Αμερική που είχε στόχο να καταγράψει τα ζωικά είδη αυτής της ηπείρου. Το 1831 ξεκίνησε το ταξίδι με το πλοίο «Beagle» και πρώτος σταθμός ήταν η Βραζιλία. Ο Δαρβίνος συγκέντρωσε με μεθοδικότητα τεράστιο αριθμό δειγμάτων, πολλά από τα οποία ήταν καινούρια για την επιστήμη. Κρατούσε συστηματικά ημερολόγιο για κάθε μέρα έρευνας και έστελνε γράμματα σε φίλους του για την πορεία του ταξιδιού του, ώστε να μην χάνονταν οι μελέτες του αν συνέβαινε κάποιο ατύχημα.

Το ταξίδι που είχε προγραμματιστεί για δύο κράτησε τελικά πέντε χρόνια και έφερε τους ερευνητές, μέσω του στενού του Μαγγελάνου στον Ειρηνικό, στη Νέα Ζηλανδία και την Αυστραλία. Στα νησιά του Αρχιπελάγους Γκαλαπάγκος ο Δαρβίνος κατέγραψε τα ζωικά είδη που είχαν απομονωθεί από τις ηπείρους και διαπίστωσε ότι υπήρχαν γιγάντιες χελώνες, ήρεμα και φιλικά προς τον άνθρωπο πτηνά, με διαφορετικά διαμορφωμένα ράμφη κ.ά. Μελέτησε επίσης τα πετρώματα από σχετικά πρόσφατες εκρήξεις ηφαιστείων και τις ιδιομορφίες στη μορφή και τη συμπεριφορά διάφορων ζώων. Η σημασία αυτών των μελετών ήταν θεμελιώδης για τα μεταγενέστερη θεωρία του. Όταν το 1836 (με διαδρομή νότια της Αφρικής και πάλι μέσω Βραζιλίας) η αποστολή επέστρεψε στην Αγγλία, ο Δαρβίνος είχε μαζί του έναν τεράστιο όγκο υλικού για μελέτη. 

Το 1859 δημοσίευσε τη μελέτη και τα πορίσματά του από το υλικό που συνέλεξε, στο βιβλίο «Η προέλευση των ειδών» (The Origin of Species). Εκεί ο Δαρβίνος υποστηρίζει  ότι τα είδη του ζωικού βασιλείου δεν παραμένουν αμετάβλητα, όπως υποστήριζε ο Αριστοτέλης, αλλά έχουν κοινή καταγωγή και εξελίσσονται με την πάροδο των χιλιετιών. Στη φύση επιβιώνουν μόνο εκείνα τα είδη του ζωικού και φυτικού βασιλείου, τα οποία προσαρμόζονται στο εκάστοτε περιβάλλον, όπως αυτό διαμορφώνεται από γεωλογικά, φυσικοχημικά και άλλα φαινόμενα.

Αυτή η θέση δημιούργησε αμέσως έντονες συζητήσεις μεταξύ των επιστημόνων αλλά και των θεολόγων, δεδομένου ότι προεκτάσεις των σκέψεων του Δαρβίνου οδηγούσαν στο συμπέρασμα ότι ο άνθρωπος αποτελεί εξέλιξη κάποιων ειδών πιθήκου.

 Ο Δαρβίνος παίρνει μια θέση ισότιμα δίπλα στους Κοπέρνικο και Γαλιλαίο. Εκείνοι έδειξαν ότι η Γη είναι ένα κοινός πλανήτης μέσα σε ένα σύνολο άλλων πολλών. Ο Δαρβίνος έδειξε ότι ο άνθρωπος είναι ένα ακόμη είδος του ζωικού βασιλείου, που μέσω της εξέλιξης απέκτησε εξελιγμένο εγκέφαλο.

Παρά τις πολλαπλές αντιδράσεις, το βιβλίο του Δαρβίνου έγινε ανάρπαστο σε μερικές μέρες και ακολούθησαν πολλές επανεκδόσεις και μεταφράσεις σε όλες τις γλώσσες του κόσμου.

«Ένα ζουζούνι παραπάνω. H ζωή και οι περιπέτειες του Δαρβίνου», Συγ.: Κ. Λάσκι, Εικ.: Μ. Τρούμαν, εκδ. Μεταίχμιο

Σήμερα, πάνω από ένα αιώνα μετά το θάνατο του Δαρβίνου, η επιστημονική κοινότητα έχει αποδεχτεί, με διάφορες βελτιώσεις και προσαρμογές, τις θέσεις αυτού του μεγάλου διανοητή, οι οποίες επιβεβαιώθηκαν από πλήθος παρατηρήσεων και νεότερων ανακαλύψεων, αλλά και από σύγχρονες αναλύσεις και μελέτες του DNA των ζώων και του ανθρώπου.

το γραφείο του Δαρβίνου

Σύνδεσμοι:

http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CE%AC%CF%81%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CF%82_%CE%94%CE%B1%CF%81%CE%B2%CE%AF%CE%BD%CE%BF%CF%82 

http://www.alfavita.gr/epistimonikaartra/ep8_2_9_1031.php

http://www.tovima.gr/opinions/article/?aid=114246

http://portal.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathciv_1_25/11/2009_309915

Σχολιάστε

 
  • Ετικέτες

  • Το άγγιγμα της αναγέννησης στη μελέτη των χεριών του Λεονάρντο

    Το άγγιγμα της αναγέννησης στη μελέτη των χεριών του Λεονάρντο

    Λεονάρντο ντα Βίντσι (Leonardo da Vinci), 1452 – 1519, Ιταλός αρχιτέκτονας, ζωγράφος, γλύπτης, εφευρέτης, μηχανικός, ανατόμος, επιστήμονας. Ιδιοφυής προσωπικότητα, αρχετυπική μορφή του ‘Ολοκληρωμένου- Ιδανικού Ανθρώπου’ (Homo Universalis).

  • Το κάμα του μεσημεριού στους σιτοβολώνες του Πίτερ Μπρέγκελ

    Το κάμα του μεσημεριού στους σιτοβολώνες του Πίτερ Μπρέγκελ

    Πίτερ Μπρίγκελ ή Μπρέγκελ ο πρεσβύτερος (Pieter Bruegel the Elder), 1525 – 1569, Φλαμανδός ζωγράφος, εξαίρετος σχεδιαστής και χαράκτης. Ζωγράφος των παραβολών και της ηθογραφίας, γνωστός για τα τοπία, τις αγροτικές σκηνές, αλλά και τον πίνακα του Πύργου της Βαβέλ.

  • Το πινέλο του Ρέμπραντ διαπερνά την εικόνα και αποτυπώνει την εσωτερική πάλη του σκεπτόμενου ανθρώπου.

    Το πινέλο του Ρέμπραντ διαπερνά την εικόνα και αποτυπώνει την εσωτερική πάλη του σκεπτόμενου ανθρώπου.

    Ρέμπραντ φαν Ράιν (Rembrandt van Rijn), 1606 – 1669, Ολλανδός ζωγράφος και χαράκτης, που συγκαταλέγεται μεταξύ των κορυφαίων ζωγράφων όλων των εποχών.

  • Ποιο κόσμημα μπορεί να συγκριθεί με τα μάτια του κοριτσιού, στο ‘κορίτσι με μαργαριτάρι’, του Βερμέερ;

    Ποιο κόσμημα μπορεί να συγκριθεί με τα μάτια του κοριτσιού, στο ‘κορίτσι με μαργαριτάρι’, του Βερμέερ;

    Γιοχάνες Βερμέερ (Johannes Vermeer), 1632 – 1675, Ολλανδός ζωγράφος, γνωστός για τον ιδιαίτερο φωτισμό των σκηνών που ζωγραφίζει.

  • Δουλεύοντας στο χωράφι της ζωής, οι Σταχομαζώχτρες του Μιλλέ

    Δουλεύοντας στο χωράφι της ζωής, οι Σταχομαζώχτρες του Μιλλέ

    Ζαν-Φρανσουά Μιλλέ (Jean-François Millet),1814-1875, Γάλλος ρεαλιστής ζωγράφος του οποίου το έργο επηρέασε τους σημαντικότερους ζωγράφους του 20ου αιώνα.

  • Η αντίσταση και η νεωτερικότητα στην 3η του Μάη του Γκόγια

    Η αντίσταση και η νεωτερικότητα στην 3η του Μάη του Γκόγια

    Φρανθίσκο Γκόγια (Francisco José de Goya), 1746 – 1828, Ισπανός ζωγράφος και χαράκτης, που αναγνωρίζεται ως ένας από τους μείζονες ζωγράφους όλων των εποχών, καθώς και ένας εκ των πρώτων μοντέρνων καλλιτεχνών. Η «3η του Μάη» θεωρείται ο πρώτος ‘επαναστατικός’ πίνακας, όχι μόνο ως προς το θέμα του, αλλά και ως προς την εικαστική αποτύπωσή του.

  • Η πιο ζωντανή ‘νεκρή φύση’ που έχει ζωγραφιστεί ποτέ!

    Η πιο ζωντανή ‘νεκρή φύση’ που έχει ζωγραφιστεί ποτέ!

    Πωλ Σεζάν (Paul Cézanne), 1839 – 1906, Γάλλος ιμπρεσιονιστής ζωγράφος. Η επίδρασή του σε μεταγενέστερους ζωγράφους υπήρξε πολύ μεγάλη και θεωρείται ο πατέρας της μοντέρνας τέχνης.

  • Οι υπέροχες χορεύτριες του Εντγκάρ Ντεγκά

    Οι υπέροχες χορεύτριες του Εντγκάρ Ντεγκά

    Εντγκάρ Ντεγκά (Edgar Degas), 1834-1917, Γάλλος ζωγράφος, χαράκτης και γλύπτης, από τους σημαντικότερους του 19ου αι.

  • Μαγευτικό μπλε στα νούφαρα του Κλοντ Μονέ

    Μαγευτικό μπλε στα νούφαρα του Κλοντ Μονέ

    Κλοντ Μονέ (Claude Monet), 1840, 1926, Γάλλος ζωγράφος, ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του κινήματος του ιμπρεσιονισμού.

  • Τα κινούμενα σταροχώραφα με τα πουλιά, του Βίνσεντ βαν Γκογκ

    Τα κινούμενα σταροχώραφα με τα πουλιά, του Βίνσεντ βαν Γκογκ

    Βίνσεντ βαν Γκογκ (Vincent van Gogh), 1853-1890, ένας από τους σημαντικότερους ζωγράφους όλων των εποχών, του οποίου το έργο δεν αναγνωρίστηκε όσο ζούσε.

  • Τα όμορφα πρόσωπα των παιδιών της Ταϊτής, του Γκωγκέν

    Τα όμορφα πρόσωπα των παιδιών της Ταϊτής, του Γκωγκέν

    Πωλ Γκωγκέν (Paul Gauguin), 1848 – 1903, Γάλλος ζωγράφος, εκπρόσωπος του ρεύματος του μετα-ιμπρεσιονισμού και έντονα πειραματικός καλλιτέχνης που επηρεάστηκε από τον πολιτισμό των ιθαγενών της Πολυνησίας.

  • Ο Ματίς βλέπει κίτρινο, πράσινο και μπλε, εκεί που εμείς βλέπουμε ‘λασπωμένους’ τόνους του καφέ

    Ο Ματίς βλέπει κίτρινο, πράσινο και μπλε, εκεί που εμείς βλέπουμε ‘λασπωμένους’ τόνους του καφέ

    Ανρί Ματίς (Henri Matisse), 1869 –1954, Γάλλος ζωγράφος που θεωρείται ιδρυτής του καλλιτεχνικού κινήματος του φωβισμού καθώς και μία από τις σημαντικότερες μορφές της μοντέρνας τέχνης. Ο όρος φωβισμός δε σχετίζεται με την ελληνική λέξη φόβος, αλλά με τη γαλλική λέξη φωβ (Fauve) που σημαίνει θηρίο /αγρίμι.

  • Οι εργάτες στο δρόμο για το σπίτι από τον Μουνκ

    Οι εργάτες στο δρόμο για το σπίτι από τον Μουνκ

    Έντβαρτ Μουνκ (Edvard Munch), 1863 – 1966, Νορβηγός ζωγράφος, πρόδρομος του εξπρεσιονισμού. Το έργο του «η κραυγή» είναι σταθμός στην ιστορία της τέχνης. Στη δεκαετία \'30 - \'40, οι Ναζί θεώρησαν τα έργα του ‘εκφυλισμένη τέχνη’ και αφαίρεσαν τη δουλειά του από τα γερμανικά μουσεία.

  • Η ευαισθησία του χρώματος στον Πάουλ Κλέε

    Η ευαισθησία του χρώματος στον Πάουλ Κλέε

    Πάουλ Κλέε (Paul Klee), 1879 – 1840, Γερμανός ζωγράφος και δάσκαλος στη σχολή Μπάουχάους (Bauhaus). Μολονότι δεν εντάχθηκε επισήμως σε καμία σχολή ή κίνημα, το έργο του είχε σημαντική συμβολή στη διαμόρφωση των περισσοτέρων καλλιτεχνικών τάσεων της μοντέρνας τέχνης.

  • Η τέχνη δεν διακοσμεί, ανατρέπει! Λεπτομέρεια από τη Γκερνίκα του Πικάσο

    Η τέχνη δεν διακοσμεί, ανατρέπει! Λεπτομέρεια από τη Γκερνίκα του Πικάσο

    Ο Πάμπλο Πικάσο (Pablo Picasso), 1881 – 1973, Ισπανός ζωγράφος και γλύπτης, ένας από τους σημαντικότερους όλων των εποχών. Επαναστατικός και ανατρεπτικός, ακόμη και ως προς τον εαυτό του. «Όλη μου τη ζωή προσπαθούσα να ζωγραφίσω σαν μεγάλος και τώρα που μεγάλωσα κατάλαβα πως όταν ζωγραφίζω, πρέπει να νιώθω ελεύθερος, τόσο όσο κι ένα μικρό παιδί.» «Δεν εκτιμώ έναν ζωγράφο που μετατρέπει τον ήλιο σε μια κίτρινη κηλίδα. Αλλά θαυμάζω εκείνον που με μια κίτρινη κηλίδα δημιουργεί έναν ήλιο.»

  • Πλέγματα και καθαρά χρώματα στην αναζήτηση του ελάχιστου, από τον Μοντριάν.

    Πλέγματα και καθαρά χρώματα στην αναζήτηση του ελάχιστου, από τον Μοντριάν.

    Πητ (Πίιτ) Μοντριάν (Piet Mondrian), 1872 – 1944, Ολλανδός ζωγράφος, Αφηρημένες γεωμετρικές συνθέσεις, Νεοπλαστικισμός, πλέγματα που διακόπτονται από έγχρωμους γεωμετρικούς όγκους, μινιμαλισμός.

  • Από το ελάχιστο της γραμμής του Μοντριάν, στο ελάχιστο του χρώματος του Ρόθκο.

    Από το ελάχιστο της γραμμής του Μοντριάν, στο ελάχιστο του χρώματος του Ρόθκο.

    Μαρκ Ρόθκο (Mark Rothko), 1903 – 1870, Ρωσο-αμερικανός ζωγράφος. Κατατάσσεται στο ρεύμα του αφηρημένου εξπρεσιονισμού, αν και ο ίδιος αρνούνταν οποιαδήποτε κατάταξη.

  • Μητέρα και παιδί, από τον Μουρ

    Μητέρα και παιδί, από τον Μουρ

    Χένρυ Μουρ (Henry Moore), 1898 - 1980, Άγγλος γλύπτης, από τους σημαντικότερους στην ιστορία της γλυπτικής, γνωστός για τις μεγάλες αφηρημένες ανθρώπινες φιγούρες.

  • Όνειρο και φαντασία στην πολύχρωμη υπερ-πραγματικότητα του Ζουάν Μιρό

    Όνειρο και φαντασία στην πολύχρωμη υπερ-πραγματικότητα του Ζουάν Μιρό

    Zουάν Μιρό (ισπανικά: Χουάν - Joan Miró i Ferrá), 1893 – 1983, Ισπανός (Καταλανός) ζωγράφος και γλύπτης, που θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους υπερρεαλιστές καλλιτέχνες του 20ου αιώνα.

  • Ζωγραφική είναι η κίνηση και το πάθος των γραμμών του Τζάκσον Πόλοκ

    Ζωγραφική είναι η κίνηση και το πάθος των γραμμών του Τζάκσον Πόλοκ

    Τζάκσον Πόλοκ (Jackson Pollock), 1912 – 1956, Αμερικανός ζωγράφος και ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του κινήματος του αφηρημένου εξπρεσιονισμού. Παρά τον φαινομενικά τυχαίο χαρακτήρα που εμπεριέχεται στην τεχνική του, ο Πόλοκ επεξεργάζεται σχολαστικά τους πίνακές του. Οι τεχνικές που αναπτύσσει καλούνται συχνά και με τον ευρύτερο όρο action painting.

  • «Πάντων χρημάτων μέτρον άνθρωπος» κατά τον Πρωταγόρα, αλλά και τον Τζιακομέτι.

    «Πάντων χρημάτων μέτρον άνθρωπος» κατά τον Πρωταγόρα, αλλά και τον Τζιακομέτι.

    Αλμπέρτο Τζιακομέτι (Alberto Giacometti), 1901 – 1966, Ελβετός γλύπτης και ζωγράφος, υπερρεαλιστής και στη συνέχεια υπαρξιστής. Αποφασιστική είναι η συνάντησή του με την Μποβουάρ, τον Σαρτρ και τον Μπέκετ.

  • Δεν υπάρχει όμορφο κλουβί. Τα πουλιά και η σκέψη ζουν μόνο Ελεύθερα.

    Δεν υπάρχει όμορφο κλουβί. Τα πουλιά και η σκέψη ζουν μόνο Ελεύθερα.
  • Καταγγελία της παιδικής εργασίας από τον Λιούις Χάιν.

    Καταγγελία της παιδικής εργασίας από τον Λιούις Χάιν.

    Λιούις Χάιν (Lewis Wickes Hine), 1874 – 1940, Αμερικανός κοινωνιολόγος και φωτογράφος. Από το 1908 έως το 1924, φωτογράφιζε κρυφά ανήλικα παιδιά που εργάζονταν. Οι φωτογραφίες του ήταν καθοριστικής σημασίας για την αλλαγή των νόμων για την παιδική εργασία στις ΗΠΑ. Σήμερα, 246 εκατομμύρια παιδιά ανά τον κόσμο συνεχίζουν να δουλεύουν.

  • Ποιο μέλλον κοιτάζουν τα μικρά κορίτσια του Γκόρντον Παρκς;

    Ποιο μέλλον κοιτάζουν τα μικρά κορίτσια του Γκόρντον Παρκς;

    Γκόρντον Παρκς (Gordon Parks), 1912 – 2006, Αμερικανός φωτογράφος, μουσικός, συγγραφέας και σκηνοθέτης, που με το φακό του κατέγραψε τη ζωή στις φτωχογειτονιές των μαύρων, και κατήγγειλε τον ρατσισμό. Ήταν ο πρώτος μαύρος φωτογράφος του περιοδικού Λάιφ (Life, 1948). Οι ταινίες του έγιναν γνωστές με τον όρο «blaxploitation» (από τις λέξεις black=μαύρος και exploitation=εκμετάλλευση).

  • Έτσι ζει το άλλο μισό, από τον Τζέικομπ Ρίις

    Έτσι ζει το άλλο μισό, από τον Τζέικομπ Ρίις

    Τζέικομπ Ρίις (Jacob August Riis), 1849 – 1914, Δανο-αμερικανός φωτορεπόρτερ, γνωστός για το βιβλίο του «Πώς ζει το άλλο μισό», μέσω του οποίου συνέβαλε στην καταγγελία της φτώχιας στις γειτονιές της Νέας Υόρκης, αλλά έχει κατηγορηθεί πως προωθώντας την εκστρατεία του, \'εισέβαλε\' τη νύχτα στα σπίτια για να τα φωτογραφίσει ακατάστατα, σκοτεινά και βρώμικα.

  • Τελευταία άρθρα