Δομήνικος Θεοτοκόπουλος

Ένας από τους σημαντικότερους ζωγράφους στην ιστορία της ζωγραφικής ήταν ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, ή Ελ Γκρέκο (El Greco) που θα πει «ο έλληνας». Με την ευκαιρία των Χριστουγέννων θα παρουσιάσουμε εδώ κάποιους πίνακες του Θεοτοκόπουλου, που έχουν ως θέμα τη γέννηση του Χριστού.

Ο Θεοτοκόπουλος γεννήθηκε (1541) και μεγάλωσε στην Κρήτη (στον Χάνδακα, σημερινό Ηράκλειο). Το 1567 πήγε στην Ιταλία (πρώτα στη Βενετία και μετά στη Ρώμη). Όταν έπεσε σε δυσμένεια στη Ρώμη (1577), έφυγε και πήγε στη Ισπανία (πρώτα στη Μαδρίτη και μετά στο Τολέδο). Εκεί καταξιώθηκε και έκανε κάποια από τα σημαντικότερα έργα του.

Στο έργο του επηρεάστηκε από την Κρητική σχολή της βυζαντινής αγιογραφίας αλλά και τη δυτική αναγέννηση (συγκεκριμένα ζωγράφους όπως ο Τιτσιάνο). Όμως ο Θεοτοκόπουλος έσπασε τα δεσμά της επιβεβλημένης τεχνοτροπίας της αγιογραφίας, όπως και εκείνα της αναγέννησης και ανέπτυξε τη δική του μανιέρα (τρόπο), τη δική του τεχνοτροπία.  

Η ορθόδοξη αγιογραφία (= αγιο+γραφή = ζωγραφική των αγίων) επέβαλε ένα συγκεκριμένο τρόπο απεικόνισης των θεμάτων της θρησκείας και μόνο αυτών. Δεν ήταν καθορισμένος μόνο ο τρόπος απεικόνισης των μορφών αλλά και η τοποθέτησή τους στην εικόνα. Ο Θεοτοκόπουλος έσπασε αυτό τον αυστηρό κώδικα απεικόνισης και κινήθηκε ελεύθερα στη σύνθεση του θέματος αλλά και στην εικαστική του απόδοση. Το στοιχείο που κράτησε από την αγιογραφία ήταν η σημασία στο σημαινόμενο, το υπαρξιακό βάθος της εικόνας, και κάνοντας ένα βήμα παραπέρα, προσέθεσε την τραγικότητα των μορφών, την εσωτερική ψυχολογική πάλη, το πάθος, το γήινο στοιχείο των ηρώων.   

Έργο επηρεασμένο από την κρητική σχολή αγιογραφίας, «Ο Άγιος Λουκάς που ζωγραφίζει την Παναγία και τον Χριστό», 1567

Η ζωγραφική της αναγέννησης ενδιαφέρεται να αποτυπώσει την πραγματικότητα. Η ζωγραφική του Θεοτοκόπουλου περνάει πέρα από την πραγματικότητα: Δεν αντιγράφει, δεν φωτογραφίζει, δεν δίνει την εικόνα. Αποδίδει το απείκασμα. Από την αναγέννηση κράτησε την ελευθερία στη θεματολογία, στη σύνθεση του έργου και στην απόδοση των μορφών.

Έργο επηρεασμένο από την αναγέννηση, «Ο Ευαγγελισμός», 1576

Οι μορφές του Θεοτοκόπουλου μακραίνουν, εκτείνονται προς τον ουρανό. Ο Καζαντζάκης στο έργο του «Αναφορά στον Γκρέκο» έγραψε πως στη ζωγραφική του Θεοτοκόπουλου «το φως τρώει τα σώματα, αποσυνθέτει τα σύνορα κορμιού και ψυχής». Στηριγμένη στον Καζαντζάκη θα έλεγα το ακριβώς αντίθετο: το φως γεννά τα σώματα, τα ζωντανεύει.

Ο κάθε πίνακας του Θεοτοκόπουλου είναι ένα δρώμενο. Οι μορφές του δεν είναι ακίνητες, σιωπηλές, εξιδανικευμένες. Οι μορφές του είναι ζωντανές, νιώθουν, κινούνται στο χώρο του, δεσπόζουν. Είναι δρώντα πρόσωπα, σαν τους ήρωες ενός θεατρικού έργου, σαν ήρωες αρχαίας τραγωδίας..

Αν δούμε τη ζωγραφική σαν μια μάχη σχεδίου και χρώματος, στη ζωγραφική του Θεοτοκόπουλου το χρώμα είναι ο αναμφισβήτητος νικητής, ο μεγάλος κυρίαρχος. Δείτε τα κόκκινα, τα μπλε, τα πράσινα στους πίνακες, πόσο φωτεινά, πόσο έντονα, πόσο ζωντανά είναι. Τα χρώματα βγαίνουν από τον πίνακα, μιλούν, κραυγάζουν. 

Εξαιρετικό δείγμα της κυριαρχίας του χρώματος στους πίνακες του Θεοτοκόπουλου, είναι ο ακόλουθος πίνακας με τίτλο «Ο διαμερισμός των ιματίων του Χριστού» (El Espolio), που, παρότι δεν απεικονίζει τη γέννηση, αξίζει να τον συμπεριλάβουμε σε αυτή την παρουσίαση.

Ο Θεοτοκόπουλος επηρέασε την πορεία της τέχνης. Ζωγράφοι όπως ο Πικάσο, ο Σεζάν, ο Πόλοκ, εμπνεύστηκαν και επηρεάστηκαν από τα έργα και την τεχνοτροπία του, για να γεννήσουν με τη σειρά τους το σημαντικότατο προσωπικό τους έργο, έργο στο οποίο οφείλουμε να αφιερώσουμε ιδιαίτερα άρθρα μας.

Αυτοπροσωπογραφία;

ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

Βιογραφικό:  http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%94%CE%BF%CE%BC%CE%AE%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CF%82_%CE%98%CE%B5%CE%BF%CF%84%CE%BF%CE%BA%CF%8C%CF%80%CE%BF%CF%85%CE%BB%CE%BF%CF%82

http://www.e-telescope.gr/el/arts-and-culture/214-el-greco2

Πλήρης κατάλογος με τα έργα του Θεοτοκόπουλου: http://www.el-greco-foundation.org/

Ένα ντοκιμαντέρ για τον Θεοτοκόπουλο: http://www.edutv.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=1074&Itemid=157

η υπογραφή του: «Δομήνικος Θεοτοκόπουλος εποίει»

Εξαιρετική δουλειά!!!!

συνχαρητηρια/εξαιρετικο

Σχολιάστε

 
  • Ετικέτες

  • Το άγγιγμα της αναγέννησης στη μελέτη των χεριών του Λεονάρντο

    Το άγγιγμα της αναγέννησης στη μελέτη των χεριών του Λεονάρντο

    Λεονάρντο ντα Βίντσι (Leonardo da Vinci), 1452 – 1519, Ιταλός αρχιτέκτονας, ζωγράφος, γλύπτης, εφευρέτης, μηχανικός, ανατόμος, επιστήμονας. Ιδιοφυής προσωπικότητα, αρχετυπική μορφή του ‘Ολοκληρωμένου- Ιδανικού Ανθρώπου’ (Homo Universalis).

  • Το κάμα του μεσημεριού στους σιτοβολώνες του Πίτερ Μπρέγκελ

    Το κάμα του μεσημεριού στους σιτοβολώνες του Πίτερ Μπρέγκελ

    Πίτερ Μπρίγκελ ή Μπρέγκελ ο πρεσβύτερος (Pieter Bruegel the Elder), 1525 – 1569, Φλαμανδός ζωγράφος, εξαίρετος σχεδιαστής και χαράκτης. Ζωγράφος των παραβολών και της ηθογραφίας, γνωστός για τα τοπία, τις αγροτικές σκηνές, αλλά και τον πίνακα του Πύργου της Βαβέλ.

  • Το πινέλο του Ρέμπραντ διαπερνά την εικόνα και αποτυπώνει την εσωτερική πάλη του σκεπτόμενου ανθρώπου.

    Το πινέλο του Ρέμπραντ διαπερνά την εικόνα και αποτυπώνει την εσωτερική πάλη του σκεπτόμενου ανθρώπου.

    Ρέμπραντ φαν Ράιν (Rembrandt van Rijn), 1606 – 1669, Ολλανδός ζωγράφος και χαράκτης, που συγκαταλέγεται μεταξύ των κορυφαίων ζωγράφων όλων των εποχών.

  • Ποιο κόσμημα μπορεί να συγκριθεί με τα μάτια του κοριτσιού, στο ‘κορίτσι με μαργαριτάρι’, του Βερμέερ;

    Ποιο κόσμημα μπορεί να συγκριθεί με τα μάτια του κοριτσιού, στο ‘κορίτσι με μαργαριτάρι’, του Βερμέερ;

    Γιοχάνες Βερμέερ (Johannes Vermeer), 1632 – 1675, Ολλανδός ζωγράφος, γνωστός για τον ιδιαίτερο φωτισμό των σκηνών που ζωγραφίζει.

  • Δουλεύοντας στο χωράφι της ζωής, οι Σταχομαζώχτρες του Μιλλέ

    Δουλεύοντας στο χωράφι της ζωής, οι Σταχομαζώχτρες του Μιλλέ

    Ζαν-Φρανσουά Μιλλέ (Jean-François Millet),1814-1875, Γάλλος ρεαλιστής ζωγράφος του οποίου το έργο επηρέασε τους σημαντικότερους ζωγράφους του 20ου αιώνα.

  • Η αντίσταση και η νεωτερικότητα στην 3η του Μάη του Γκόγια

    Η αντίσταση και η νεωτερικότητα στην 3η του Μάη του Γκόγια

    Φρανθίσκο Γκόγια (Francisco José de Goya), 1746 – 1828, Ισπανός ζωγράφος και χαράκτης, που αναγνωρίζεται ως ένας από τους μείζονες ζωγράφους όλων των εποχών, καθώς και ένας εκ των πρώτων μοντέρνων καλλιτεχνών. Η «3η του Μάη» θεωρείται ο πρώτος ‘επαναστατικός’ πίνακας, όχι μόνο ως προς το θέμα του, αλλά και ως προς την εικαστική αποτύπωσή του.

  • Η πιο ζωντανή ‘νεκρή φύση’ που έχει ζωγραφιστεί ποτέ!

    Η πιο ζωντανή ‘νεκρή φύση’ που έχει ζωγραφιστεί ποτέ!

    Πωλ Σεζάν (Paul Cézanne), 1839 – 1906, Γάλλος ιμπρεσιονιστής ζωγράφος. Η επίδρασή του σε μεταγενέστερους ζωγράφους υπήρξε πολύ μεγάλη και θεωρείται ο πατέρας της μοντέρνας τέχνης.

  • Οι υπέροχες χορεύτριες του Εντγκάρ Ντεγκά

    Οι υπέροχες χορεύτριες του Εντγκάρ Ντεγκά

    Εντγκάρ Ντεγκά (Edgar Degas), 1834-1917, Γάλλος ζωγράφος, χαράκτης και γλύπτης, από τους σημαντικότερους του 19ου αι.

  • Μαγευτικό μπλε στα νούφαρα του Κλοντ Μονέ

    Μαγευτικό μπλε στα νούφαρα του Κλοντ Μονέ

    Κλοντ Μονέ (Claude Monet), 1840, 1926, Γάλλος ζωγράφος, ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του κινήματος του ιμπρεσιονισμού.

  • Τα κινούμενα σταροχώραφα με τα πουλιά, του Βίνσεντ βαν Γκογκ

    Τα κινούμενα σταροχώραφα με τα πουλιά, του Βίνσεντ βαν Γκογκ

    Βίνσεντ βαν Γκογκ (Vincent van Gogh), 1853-1890, ένας από τους σημαντικότερους ζωγράφους όλων των εποχών, του οποίου το έργο δεν αναγνωρίστηκε όσο ζούσε.

  • Τα όμορφα πρόσωπα των παιδιών της Ταϊτής, του Γκωγκέν

    Τα όμορφα πρόσωπα των παιδιών της Ταϊτής, του Γκωγκέν

    Πωλ Γκωγκέν (Paul Gauguin), 1848 – 1903, Γάλλος ζωγράφος, εκπρόσωπος του ρεύματος του μετα-ιμπρεσιονισμού και έντονα πειραματικός καλλιτέχνης που επηρεάστηκε από τον πολιτισμό των ιθαγενών της Πολυνησίας.

  • Ο Ματίς βλέπει κίτρινο, πράσινο και μπλε, εκεί που εμείς βλέπουμε ‘λασπωμένους’ τόνους του καφέ

    Ο Ματίς βλέπει κίτρινο, πράσινο και μπλε, εκεί που εμείς βλέπουμε ‘λασπωμένους’ τόνους του καφέ

    Ανρί Ματίς (Henri Matisse), 1869 –1954, Γάλλος ζωγράφος που θεωρείται ιδρυτής του καλλιτεχνικού κινήματος του φωβισμού καθώς και μία από τις σημαντικότερες μορφές της μοντέρνας τέχνης. Ο όρος φωβισμός δε σχετίζεται με την ελληνική λέξη φόβος, αλλά με τη γαλλική λέξη φωβ (Fauve) που σημαίνει θηρίο /αγρίμι.

  • Οι εργάτες στο δρόμο για το σπίτι από τον Μουνκ

    Οι εργάτες στο δρόμο για το σπίτι από τον Μουνκ

    Έντβαρτ Μουνκ (Edvard Munch), 1863 – 1966, Νορβηγός ζωγράφος, πρόδρομος του εξπρεσιονισμού. Το έργο του «η κραυγή» είναι σταθμός στην ιστορία της τέχνης. Στη δεκαετία \'30 - \'40, οι Ναζί θεώρησαν τα έργα του ‘εκφυλισμένη τέχνη’ και αφαίρεσαν τη δουλειά του από τα γερμανικά μουσεία.

  • Η ευαισθησία του χρώματος στον Πάουλ Κλέε

    Η ευαισθησία του χρώματος στον Πάουλ Κλέε

    Πάουλ Κλέε (Paul Klee), 1879 – 1840, Γερμανός ζωγράφος και δάσκαλος στη σχολή Μπάουχάους (Bauhaus). Μολονότι δεν εντάχθηκε επισήμως σε καμία σχολή ή κίνημα, το έργο του είχε σημαντική συμβολή στη διαμόρφωση των περισσοτέρων καλλιτεχνικών τάσεων της μοντέρνας τέχνης.

  • Η τέχνη δεν διακοσμεί, ανατρέπει! Λεπτομέρεια από τη Γκερνίκα του Πικάσο

    Η τέχνη δεν διακοσμεί, ανατρέπει! Λεπτομέρεια από τη Γκερνίκα του Πικάσο

    Ο Πάμπλο Πικάσο (Pablo Picasso), 1881 – 1973, Ισπανός ζωγράφος και γλύπτης, ένας από τους σημαντικότερους όλων των εποχών. Επαναστατικός και ανατρεπτικός, ακόμη και ως προς τον εαυτό του. «Όλη μου τη ζωή προσπαθούσα να ζωγραφίσω σαν μεγάλος και τώρα που μεγάλωσα κατάλαβα πως όταν ζωγραφίζω, πρέπει να νιώθω ελεύθερος, τόσο όσο κι ένα μικρό παιδί.» «Δεν εκτιμώ έναν ζωγράφο που μετατρέπει τον ήλιο σε μια κίτρινη κηλίδα. Αλλά θαυμάζω εκείνον που με μια κίτρινη κηλίδα δημιουργεί έναν ήλιο.»

  • Πλέγματα και καθαρά χρώματα στην αναζήτηση του ελάχιστου, από τον Μοντριάν.

    Πλέγματα και καθαρά χρώματα στην αναζήτηση του ελάχιστου, από τον Μοντριάν.

    Πητ (Πίιτ) Μοντριάν (Piet Mondrian), 1872 – 1944, Ολλανδός ζωγράφος, Αφηρημένες γεωμετρικές συνθέσεις, Νεοπλαστικισμός, πλέγματα που διακόπτονται από έγχρωμους γεωμετρικούς όγκους, μινιμαλισμός.

  • Από το ελάχιστο της γραμμής του Μοντριάν, στο ελάχιστο του χρώματος του Ρόθκο.

    Από το ελάχιστο της γραμμής του Μοντριάν, στο ελάχιστο του χρώματος του Ρόθκο.

    Μαρκ Ρόθκο (Mark Rothko), 1903 – 1870, Ρωσο-αμερικανός ζωγράφος. Κατατάσσεται στο ρεύμα του αφηρημένου εξπρεσιονισμού, αν και ο ίδιος αρνούνταν οποιαδήποτε κατάταξη.

  • Μητέρα και παιδί, από τον Μουρ

    Μητέρα και παιδί, από τον Μουρ

    Χένρυ Μουρ (Henry Moore), 1898 - 1980, Άγγλος γλύπτης, από τους σημαντικότερους στην ιστορία της γλυπτικής, γνωστός για τις μεγάλες αφηρημένες ανθρώπινες φιγούρες.

  • Όνειρο και φαντασία στην πολύχρωμη υπερ-πραγματικότητα του Ζουάν Μιρό

    Όνειρο και φαντασία στην πολύχρωμη υπερ-πραγματικότητα του Ζουάν Μιρό

    Zουάν Μιρό (ισπανικά: Χουάν - Joan Miró i Ferrá), 1893 – 1983, Ισπανός (Καταλανός) ζωγράφος και γλύπτης, που θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους υπερρεαλιστές καλλιτέχνες του 20ου αιώνα.

  • Ζωγραφική είναι η κίνηση και το πάθος των γραμμών του Τζάκσον Πόλοκ

    Ζωγραφική είναι η κίνηση και το πάθος των γραμμών του Τζάκσον Πόλοκ

    Τζάκσον Πόλοκ (Jackson Pollock), 1912 – 1956, Αμερικανός ζωγράφος και ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του κινήματος του αφηρημένου εξπρεσιονισμού. Παρά τον φαινομενικά τυχαίο χαρακτήρα που εμπεριέχεται στην τεχνική του, ο Πόλοκ επεξεργάζεται σχολαστικά τους πίνακές του. Οι τεχνικές που αναπτύσσει καλούνται συχνά και με τον ευρύτερο όρο action painting.

  • «Πάντων χρημάτων μέτρον άνθρωπος» κατά τον Πρωταγόρα, αλλά και τον Τζιακομέτι.

    «Πάντων χρημάτων μέτρον άνθρωπος» κατά τον Πρωταγόρα, αλλά και τον Τζιακομέτι.

    Αλμπέρτο Τζιακομέτι (Alberto Giacometti), 1901 – 1966, Ελβετός γλύπτης και ζωγράφος, υπερρεαλιστής και στη συνέχεια υπαρξιστής. Αποφασιστική είναι η συνάντησή του με την Μποβουάρ, τον Σαρτρ και τον Μπέκετ.

  • Δεν υπάρχει όμορφο κλουβί. Τα πουλιά και η σκέψη ζουν μόνο Ελεύθερα.

    Δεν υπάρχει όμορφο κλουβί. Τα πουλιά και η σκέψη ζουν μόνο Ελεύθερα.
  • Καταγγελία της παιδικής εργασίας από τον Λιούις Χάιν.

    Καταγγελία της παιδικής εργασίας από τον Λιούις Χάιν.

    Λιούις Χάιν (Lewis Wickes Hine), 1874 – 1940, Αμερικανός κοινωνιολόγος και φωτογράφος. Από το 1908 έως το 1924, φωτογράφιζε κρυφά ανήλικα παιδιά που εργάζονταν. Οι φωτογραφίες του ήταν καθοριστικής σημασίας για την αλλαγή των νόμων για την παιδική εργασία στις ΗΠΑ. Σήμερα, 246 εκατομμύρια παιδιά ανά τον κόσμο συνεχίζουν να δουλεύουν.

  • Ποιο μέλλον κοιτάζουν τα μικρά κορίτσια του Γκόρντον Παρκς;

    Ποιο μέλλον κοιτάζουν τα μικρά κορίτσια του Γκόρντον Παρκς;

    Γκόρντον Παρκς (Gordon Parks), 1912 – 2006, Αμερικανός φωτογράφος, μουσικός, συγγραφέας και σκηνοθέτης, που με το φακό του κατέγραψε τη ζωή στις φτωχογειτονιές των μαύρων, και κατήγγειλε τον ρατσισμό. Ήταν ο πρώτος μαύρος φωτογράφος του περιοδικού Λάιφ (Life, 1948). Οι ταινίες του έγιναν γνωστές με τον όρο «blaxploitation» (από τις λέξεις black=μαύρος και exploitation=εκμετάλλευση).

  • Έτσι ζει το άλλο μισό, από τον Τζέικομπ Ρίις

    Έτσι ζει το άλλο μισό, από τον Τζέικομπ Ρίις

    Τζέικομπ Ρίις (Jacob August Riis), 1849 – 1914, Δανο-αμερικανός φωτορεπόρτερ, γνωστός για το βιβλίο του «Πώς ζει το άλλο μισό», μέσω του οποίου συνέβαλε στην καταγγελία της φτώχιας στις γειτονιές της Νέας Υόρκης, αλλά έχει κατηγορηθεί πως προωθώντας την εκστρατεία του, \'εισέβαλε\' τη νύχτα στα σπίτια για να τα φωτογραφίσει ακατάστατα, σκοτεινά και βρώμικα.

  • Τελευταία άρθρα